Eylem Daş- Derya Ceylan/JINHA

İSTANBUL - HDP'nin Kadın Seçim Bildirgesini değerlendiren feminist kadınlar, bildirgede bazı noktalarda eksiklikler olduğunu ancak kadınların kazandığı bütün hakların bu kadar geri bir plana atıldığı bir toplumda bildirgenin, kadını merkeze koymasının önemli olduğunu vurguladı.

HDP'nin Haziran Genel Seçimleri öncesinde HDP Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ tarafından açıklanan Kadın Seçim Bildirgesi'ni değerlendiren feminist kadınlar, kadınların kazanımlarının yansıması olan bildirgenin çerçevesinin de oldukça memnun olduklarını söyledi. Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Nükhet Sirman, bildirgeyi, "Feminist hareketin kadınları gözeten ama aynı zamanda Kürt kadın hareketinin deneyimlerinden faydalanan, kadınları toplumun merkezine koyan bir toplum önermesi ile karşı karşıyayız" şeklinde yorumladı. Bildirgenin HDP'nin parti politikalarından bağımsız durmadığına aksine bu politikaların devamı şeklinde okunabileceğine dikkat çeken Nükhet, HDP'nin barış süreçlerinde kadının önemini anlayan ve vurgulayan tek parti olduğunun altını çizdi.

'Bildirgenin kadın mücadelesi ile oluşturulduğunun vurgulanması anlamlı'

Kamuoyunda tartışıldığı gibi bu bildirgenin tek önemli tarafının eş başbakanlık önermesi olmadığını kadınların erkeklerle birlikte yeni bir parti yapısı kurma çabalarının çok daha anlamlı olduğununu vurgulayan Nükhet, "Benim dikkatimi çeken bir noktada bildirgede, kadınların parti içindeki konumunun kadınların mücadelesiyle olmuş olduğunu vurgulanmasıdır. Bu bildirgeyi hazırlarken yıllardır mücadele eden kadınların unutulmamış olması ve bunun dile getirilimesi çok anlamlıdır.Kadınların bu kadar önemsenmediği , bu kadar kazanımlarının geri alındığı bir durumda, bildirgenin kadınları merkeze koyduğunu ve tarafların kadına nasıl bir yer biçtiğini görmek lazım" diye konuştu.

'Bu bildirge erkek egemen politikalara yeni bir düzenleme getirecek'

İstanbul Feminist Kolektif (İFK) Üyesi Cemre Baytok ise, HDP Kadın Bildirgesi'nin her şeyden önce bu toplumda kadınların maruz kaldıkları eşitsizliklere, sömürü ve şiddete karşı kapsamlı bir cevap niteliğinde olduğunun altını çizdi. Cemre, "Kadınların özgürlüğünün, barış, ev içi emek, aile içinde ve dışında her türlü erkek şiddeti, istihdam, eğitim, sağlık, sosyal ve siyasal alanda temsil gibi alanlarda dönüşüm, ancak iç içe ve bütünlüklü ele alınırsa mümkün olacağını gösteriyor" dedi. Cemre, "Biz kadınlar yüzde 50'yiz" denerek kadınların farklı toplumsal konumları kucaklanıyor, kadınları kesen erkek egemenliğinin farklı veçheleri ortaya konuyor. Bildirge ayrıca bağımsız kadın hareketinin sözünü koruma altına alıyor, erkek egemenliğine karşı atılacak adımlarda kadın hareketinin rehberliğinin gerekli olduğunun altını çiziyor" vurgusu yaparak bu haliyle, HDP''nin Kadın Bildirgesi'nin 13 yıllık iktidarın neoliberal, muhafazakar, erkek egemen politikalarına karşı yeni bir düzen önerdiğini kaydetti.

'Önümüzdeki dönem erkek egemenliğine karşı güçlenme dönemi olacak'

Cemre sözlerine şöyle devam etti: "Bildirge'de eksik bulduğum bir vurgu olarak; bizler bugün AKP'nin makbul kadın politikalarına, kadınların iffetli iffetsiz diye ayıran söylem ve uygulamalarına, "genel ahlak" çerçevesinde kadınları aileye ve anneliğe hapseden, bekar, boşanmış, lezbiyen, trans, farklı inançtan veya inançsız kadınların var olmalarını güçlendiren politikalarına karşı bir araya geliyoruz, bunu öne çıkıyoruz. Aile içinde tanımlanmış "makbul" kadın olmaya, diğer varoluşların bastırılmaya çalışılmasına, sadece farklı kadınlık durumlarını bir araya getirmek için değil, bu politikalar tam da erkek egemen olduğu için karşı çıkıyoruz. Bana kalırsa, önümüzdeki dönem bu tek tip kadınlık rolünün dışında kalan ve hayatlarını savunan kadınlara sözü yaygınlaştırma, birlikte hareket etme ve erkek egemenliğine karşı güçlenme dönemi olacak."

Feministlerin adının geçmemesi eleştiri konusu

Petrol İş Sendikası, Kadın Dergisi editörü Necla Akgökçe feministlerin adının geçmemesini eleştirerek söze başladı. Bildirgede kadın emeğine ilişkin önemli noktalara dikkat çekildiğini ifade eden Necla, "Kadın emeği bölümüne baktığımızda ilk kez bir partinin kadın programında kadın emeği, ücretsiz emekle birlikte ele alınıyordu. Bu olumlu bir gelişme bence. Kadın emeği denilince genel olarak kamusal emek üzerinden tanımlanır" dedi.

Evlerde çalışan kadınlar ve mevsimlik gezici kadın işçiler unutulmamış

Necla, bildirgede kadın emeğinin bir diğer boyutu olan evlerde çalışan kadınlar için geniş ve kapsamlı tanımlamalar olduğunu, aynı zamanda, mevsimlik gezici kadın işçilerin sorunlarına yönelik çözüm konusunda gösterilen çabayı olumlu olduğunu söyledi. Sendikalı işyerlerinde çalışan kadınların sorunlarına çok fazla değinilmediğini söyleyen Necla "Nispeten güvenceli ve sendikalı işyerlerinde çalışan emekçi kadınların sorunları biraz es geçilmişti. Metnin ILO Sözleşmelerine atıf yapması gerekmiyordu, ama 189 no'lu sözleşmeye atıf yapılırken, Türkiye'nin imzalamadığı İLO 183 Annelik Sözleşmesine de atıf yapılabilirdi. Çünkü AKP, annelik hakları üzerinden çok spekülasyon yapıyor son dönemlerde" diye konuştu. Necla, bildirgede kadına yönelik şiddet ve buna ilişkin sunulan çözümlerin yer aldığı bölümün bildirgenin en kuvvetli bölümlerinden biri olduğunu sözlerine ekledi.

(fk)