Derya Ceylan/JINHA

İSTANBUL - Kadının ekonomiye katılımı ve ekonomik yaşam içerisinde yaşadığı sorunlara dair HDP'nin ekonomik alanda yapacaklarının en büyük teminatının kadınlar olduğunu söyleyen akademisyen Ümit İzmen, "Kadınların yaşamın tüm alanlarında eşit hak ve özgürlüklere sahip olmasını sağlayacak politikalar geliştirilmiş olmasını görmek çok sevindirici" dedi.

Türkiye'de 7 Haziran'da yapılacak olan genel seçim öncesi HDP Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ tarafından açıklanan Kadın Seçim Bildirgesi, kadınlardan olumlu tepkiler almaya devam ediyor. Kadının yaşamın her alanında karşılaştığı sorunlara yönelik çözüm önerilerinin yer aldığı bildirgede kadının siyasi ve sosyal hayat dışında ekonomik hayatta da ikinci konumda olduğu, bu durumun değişmesi için kadınlar mücadele etmeye devam ediyorlar. Bildirgede yer alan kadın ve ekonomiye dair çözüm önerilerini değerlendiren Ekonomi uzmanı Dr. Ümit İzmen, Türkiye'de kadının ekonomiye katılımının sorunlu olduğunu belirtti.

'Her iki kadından biri sosyal güvenceden yoksun'

Ümit, günümüzde her 10 kadından 7'sinin çalışma hayatına giremediğini söyleyerek, yaklaşık 12 milyon kadının ise ev işleriyle uğraşmak zorunda kaldığını kaydetti. Ümit sözlerine şöyle devam etti: "Bu kadınlar, çocuklara, yaşlılara, hastalara bakmak mecburiyetinde. Bazı illerde durum çok daha vahimdir. Her 10 kadından sadece biri çalışma hayatında. Kadınlar çalışma hayatına girdiklerinde de çoğu kez, düşük ücretli ve güvencesiz işlerde çalışmak veya babalarının ve kocalarının işlerinde ücretsiz çalışmak zorunda kalıyorlar. Bugün çalışan her iki kadından biri sosyal güvenceden yoksun. Neredeyse çalışan her üç kadından biri ücretsiz çalışıyor. Bu durum devam ettiği sürece özlemini duyduğumuz yeni yaşamı kuramayacağımız aşikar. Bu açıdan HDP'nin bildirgesinde kadın-erkek eşitliğine bu kadar güçlü bir vurgu yapılmış olması ve pozitif ayrımcılık ilkesi doğrultusunda kadınların yaşamın tüm alanlarında eşit hak ve özgürlüklere sahip olmasını sağlayacak politikalar geliştirilmiş olmasını görmek çok sevindirici."

Yaşamın tüm alanında eşitlikçi bir anlayış'

Kadının ekonomik hayata katılımı ile siyasi hayata katılımının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini dile getiren Ümit, ekonomik alanda, cinsiyet eşitliğinin ancak yaşamın tüm alanlarında eşitlikçi bir anlayışla mümkün olabileceğini söyledi. Ümit, HDP'nin ekonomik alanda yapacaklarının en büyük teminatının kadınlar olduğunu kaydederek, bildirgede yer alan kadının kamudaki istihdam oranının artırılması ve karar alma süreçlerindeki konumlarının güçlendirilmesi olduğunu söyledi. Ümit, bu nedenle toplumsal cinsiyete dayalı bütçe ilkesi ve kadın eksenli yeni anayasa ile gerçek bir toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifini tamamladığını dile getirdi. Ümit, HDP'nin genel anlamda kadın politikasını ve cinsiyet eşitsizliğini sonlandırmaya imkan sunduğunu ifade ederek, bunların hayata geçirildiği takdirde, demokrasiden ekonomiye kadar, Türkiye'nin her anlamda sınıf atlayacağını söyledi.

'İşçiler kayıt dışı çalışıyor'

Bildirgede geniş yer verilen mevsimlik gezici tarım işçisi kadınların durumuna ilişkin en son Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın işçilerin sayısının yaklaşık 300 bin civarında olduğunu açıkladığının dile getiren İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi'nde doktora yapan öğrenci Azize Aslan, bu işçilerin çoğunun kayıt dışı çalıştığına dikkat çekti. Azize, bunun önüne geçilebilecek bir yasal düzenlemenin şimdiye kadar yapılmadığını vurgulayarak, "Ne çalışma yaşamı açısından ne de sosyal güvenlik açısından. Bu nedenle yapılan pek çok araştırmada verilen tahmini rakama göre her yıl 1 milyon insan yaşadığı yerden ayrılarak tarım havzalarına akmaktadır. Tüm yıl gelir sürekli getirici faaliyeti erkeklerin üstlendiği ve iş devamlılıktan ötür erkeklerin yaşadıkları yerden ayrılamadıkları göz önünde bulundurulursa mevsimlik işçi göçünün büyük bir çoğunluğunu kadınların oluşturduğu görülecektir" dedi.

'Öz örgütlenme ile koşullar iyileştirilebilir'

Bildirgede, mevsimlik tarım işçileri için gerekli önlemlerin alınacağına yer verildiğini söyleyen Azize, "Alınacak önlemler denilirken, her şeyden önce kadınların yaşadıkları yerde çalışabilmelerinin sağlanacağı söyleniyor. Bu da kadın istihdamına gönderme yapıyor. Bunun dışında ise sendikalar ve iş yasasında yapılacak değişikliklerle örgütlenme özgürlüklerinin sağlanacağı, böylelikle aracı-dayı başı-elçi uygulamasına son verileceği söyleniyor. Aracı olgusu mevsimlik işçiler için oldukça önemli bir nokta. Zira iş sözleşmesi tarla sahibi ile elçiler arasında yapılıyor. Paranın elçiye teslim ediliyor olması elçiye keyfi davranma ve istediği kişiye istediği derecede düşük ücret ve işi vermesine olanak sağlıyor. HDP, bu aracıları tarım işçilerinin öz örgütlenmesi ve tüm ekonomi programında anlatılan kooperatifleşme ile çözebilir" diye konuştu. Azize ayrıca, öz örgütlenme ile yapılacak sözleşmeler ve buna bağlı çalışma koşullarının iyileştirilebileceğini sözlerine ekledi.

(fk)