Nurcan Yalçın/JINHA

AMED - Türkiye İnsan Hakları Vakfı aracılığıyla bir araya gelen uzman psikiyatrist ve psikologlar, IŞİD'in Şengal'e yönelik katliam ve saldırıları nedeniyle yurtlarını terk etmek zorunda kalan Êzidîlerin yaşadığı psikolojik sorunları yerinde araştırdı. Savaşların erk zihniyetinin bir takım çıkarlar elde etmek için yarattığı durumlar olduğunu belirten psikolog Sema Kaplan, savaşların en çok kadın ve çocukları etkilediğini belirtti.

IŞİD'in Şengal'e yönelik katliam ve saldırılarından dolayı yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kalan binlerce Êzidî, bölge kentlerinde bulunan kamplara yerleştirildi. Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) aracılığıyla bir araya gelen uzman psikiyatrist ve psikologlar Êzidîlerin yaşadığı psikolojik sorunları araştırdı.  Psikiyatri uzmanı ve aynı zamanda TİHV aktivisti olan Murat Yalçın, yaşanan savaş nedeniyle insanlarda ağır travmalar yaşandığını belirterek, "Travmayla birlikte yaşama olan inancımız kırılıyor" dedi.

'Çok büyük bir korku yaratılmış'

Savaşın geçmişte daha çok cephede olduğunu ve şimdilerde sivillerin daha çok hedef alındığını dile getiren Murat, "IŞİD çetelerinin uyguladığı metotların vahşiliği ve barbarlığı düşünüldüğünde yaşanan travmalar baş edilmesi zor bir hale geliyor" diye belirtti. Birçok Êzidî halkı ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini kaydeden Murat, "Gözlemlediklerimize göre IŞİD'in katliam ve saldırıları nedeniyle topraklarını terk etmek zorunda kalan Şengal halkı çok büyük bir korkuya kapılmış. Dehşete kapıldıkları ve ciddi bir soykırım boyutunda nerdeyse hepsini etkileyen bir korkunun olduğunu gözlemledik" diye konuştu.

'Yaşanan travmalar sonraki kuşaklara da geçecek'

Görüşmeler sırasında ilk olarak Akut Stres denilen travma sonrası psikolojik yanıtın yaşandığını kaydeden Murat, "Korku, endişe hali, uyuyamama ve irkilme gibi birçok belirti var.  Neredeyse görüşme yaptığımız herkeste aynı sorunları gördük. Günlerce yollarda kaldılar bahsedilen bazı metotları kimisi görerek, kimisi duyarak yaşadı. Tamamıyla Êzidî halkını yok etmeye yönelik saldırılar, sonraki kuşaklara da aktarılacağı dünya deneyimlerinden de biliyoruz. Bu da ilerde çok büyük tahribatlar yaratacağını tahmin etmek çokta zor değil" dedi.

'Çalışmalarımız sürüyor'

Şırnak, Cizre, Silopi, Midyat ve Batman'da bulunan Êzidîler ile bir çalışma yaptıklarını belirten Psikolog Muharrem Aydın ise, "Bu çalışma esnasında hem sivil toplum gönüllülerine, hem de kamp çalışanlarına yönelik bir eğitim çalışması yaptık. Cizre ve Silopi'deki kamplarda kalan Êzidîlerle ilgili bir çalışmamız var.  Çocuk gelişimci ve sosyal hizmet uzmanı arkadaşımızla haftada bir gün Silopi ve Cizre'deki psikolojik ihtiyaçlara karşılık bir çalışma yürütme planımız var.  Diyarbakır'daki kampta haftaiçi her gün çalışmalarımız devam ediyor. Oradaki psikiyatrist problemlerin saptanması ve tedavilerin başlatılması için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

'Travmatik olayların izi hiçbir zaman silinmez'

Psikolog Sema Kaplan da, "Savaş koşularından aslında herkes etkilenir ama kadınlar ve çocuklar en mağdur olan ve travmatik yaşantıyı kat be kat fazla yaşayan kesimdir. Şengal'de yaşananlar üzerinde IŞİD'in kadınları kaçırması ve onlara yönelik yaptığı uygulamalar kadınların kaygısını çok fazla artırmıştı. Kadınların ele geçen yakınları vardı. Kadınlar onların eline geçmemek için yurtlarını terk ettiler. Ve aynı zamanda geride bıraktıklarının acısını yaşayarak geldiler. Aynı zamanda çocuklarıyla ilgili kaygıları çok yüksek. Bazıları çocuklarını bırakıp gelmiş, bazıları çocuğunu kaybetmiş. Bu nedenle kadınların yaşadığı travma çok daha ağır" sözlerini ifade etti. Travmatik olayların kişinin yaşamında hiçbir zaman izi tamamen silinecek olaylar olmadığını ve bunun etkilerinin yaşanacağını aktaran Sema, "Savaşlar erk zihniyetinin bir takım çıkarlar elde etmek için yarattığı durumlardır. Ve bu durumdan en çok kadınlar ve çocuklar etkileniyor. Bu her yer için böyle. En çok yara alanlar savaşın yürütücüsü ve başlatıcısı olmayan kadın ve çocuklar oluyor" şeklinde konuştu.

(ny-rt/mg)