Berivan Sümer / JINHA

WAN - Kürtler yıllardır yaşadıkları bölgelerde baskı ve asimilasyonla karşı karşıya kalmalarına rağmen kendi kültürlerini korumakta kararlı. Kürt kültürünün özgünlüklerinden birisi olan Kürt ulusal kıyafetleri, yıllar boyu süren baskının ardından en güçlü haliyle 7'den 70'e tüm Kürtler tarafından sahiplenilmekte. Asimilasyondan geçirilmelerine rağmen Kürt ulusal kıyafetlerini yaşamlarından çıkarmayan Kürtler, "Kürt ulusal kıyafetleri özgürlüğün sembolüdür" diyor.

Yaklaşık olarak 1700 yıllık bir tarihi geçmişe sahip olan Kürt ulusal kıyafetleri, Kürtlerin güncelik yaşamlarının, özel günlerinin vazgeçilmez bir parçası ve koşulu haline geldi. Kürt ulusal kıyafetleri (şal û şepik, kiras û fistan), Kürt toplumunun kültürel ve inançsal yaşamını yansıtır. Tarih boyunca Kürdistan'da Kürt halkının giydiği kıyafetler farklılık gösterirdi. Farklı desenlerdeki bu giysiler, Kürtler tarafından üretilirdi. Yüzyıllardır Kürtlere yönelik uygulanan asimilasyon ve baskı politikalarına rağmen Kürtler, Kürt kültürünü, bu kültürün bir parçası olan Kürt ulusal kıyafetlerini yaşatma konusunda ısrarcı. Hala bölgede de, diasporada da yaşayan Kürtler, ulusal kıyafetleriyle batı modernizmine direnerek, kültürlerinin renklerini yaşatma mücadelesi veriyor.

'Geleneğimizi yeni nesillere aktarabilmektir'

Kürt ulusal kıyafetlerine ilişkin olarak konuşan Dengbêj Gazin (Raziye Kızıl), yeni nesiller tarafından Kürt ulusal kıyafetlerinin çok iyi bilinmediğini dile getirdi. Gazin, "Gençlerimiz, çocuklarımız eski giyim kuşam nedir bilmezler. Eskiden Kürt halkı ne giymiş, neler kullanmış bilmiyorlar. Ama bizim amacımız geleneğimizi yeni nesillere aktarabilmektir" ifadelerine değinirken, Kürt tarihinde 100 yıl öncesinde bile kadınların hayvan postundan kendilerine kıyafet yaptıklarına dikkat çekti. Kendi çocukluk ve gençlik zamanlarındaki ulusal kıyafetlerin giyimine de değinen Gazin, "Benim zamanımda siyah kumaş bize giydirirlerdi. Belki farklı olanlar da vardı, ama yeni çıkmış ve pahalı oldukları için alınmıyordu" şeklinde konuştu.

'Kıyafetlerin unutulmaması için sergi açmayı düşünüyorum'

Kürt ulusal kıyafetlerin daha da köylerde kullanıldığını belirten Gazin, "Eski yaşam alanlarında nenelerimizin, dedelerimizin üzerinde var. Özellikle el yapımı yedi farklı renkten oluşan şapkayı, genç kızlarımız, kadınlarımız başlarına takarlardı. Ama şimdi bakıldığı zaman o el yapımı şapkalar yok" sözlerine dikkat çekti. Gazin, bir halkın dilinin, kimliğinin ve kültürünün giydiği kıyafetlerle kendisini gösterdiğini belirtti. Eski Kürt ulusal kıyafetlerini toplayan ve toplamasının amacını aktaran Gazin, "Eski kıyafetleri ve kumaşları, yeni nesil gençlere göstermek ve adetlerimizi unutmamaları, Kürt kültürünün devamı içinde sergi açmayı düşünüyorum" dedi.

'Ulusal kıyafetler Kürtlerin özgürlük semboldür'

Bütün halkların ve yörelerin ulusal kıyafetlerinin olduğunu belirten Şehmus Işık ise, "Bu kıyafetler de, yani 'Şal û Şepik' de bizim ulusal kıyafetimizdir. Kürt özgürlük mücadelesinde bu kıyafetler kullanılmıştır. Kürt halkı için büyük bir sembol olmuş ve tarihi de vardır. Özellikle devrim mücadelesinin sembolüdür" ifadelerinde bulundu. "40 yıldır devrim mücadelesi Kürdistan'da devam ediyor" diyen Şehmus, "Kürt ulusal kıyafetlerimiz bizim kimliğimizdir. Kadın-erkek fark etmez, yıllardır bu kıyafetler Kürtleri temsil ediyor ve Kürtlerin özgürlük sembolüdür" şeklinde konuştu.

'Kürtler kültürlerinden asla vazgeçmeyecektir'

Kürt ulusal kıyafetlerin, şal û şepik'in bir gelenek olduğunu ve bu geleneğin aynı zamanda askeri kıyafet de olduğunu belirten Atilla Kumli ise, "Özellikle Kürt halkının başlattığı savaşta kullanılan kıyafetleri, bizler de giyerek kendi kıyafetlerimize sahip çıkıyoruz. Kadın veya erkek Kürtler giydikleri kıyafetlerden ve kültürlerinden asla vazgeçmeyecektir" dedi.

(bs-ba/gk/mg)