JINHA

RIHA - IŞİD çetelerinin vahşetine tanıklık eden ve savaşın küçük bedenlerinde travmalar yarattığı Kobanêli çocuklar, yaşam alanlarından ve hayallerinden uzakta olmamın hüznünü taşıyor. Kobanêli çocukların umutları da hayalleri de, IŞİD çetelerinin köylerinden çıkması ve evlerine dönerek yeniden kendi topraklarında oynamak.

IŞİD çetelerinin eliyle Şengal’de, Maxmur’da ve Kobanê’de gerçekleştirilen savaş en çok kadınları ve çocukları vurdu. IŞİD’in vahşetinden kaçarak aileleri ile Urfa’nın Suruç ilçesinde kendileri için kurulan çadır kentlere yerleşen Kobanêli çocukların tanıklık ettikleri vahşet ve bunun ruhlarında yol açtığı travma gözlerinden okunuyor. IŞİD çetelerinin Kobanê’ye yönelik saldırıları karşısında YPG ve YPJ güçlerinin oluşturduğu koridorla aileleriyle birlikte Suruç’a geçen Kobanê’li çocuklar, burada yerleştirildikleri çadır kentlerde topraklarına dönecekleri günü özlemle bekliyor. Savaşın küçük bedenlerinde travmalar yarattığı Kobanêli çocuklar, yaşam alanlarından ve hayallerinden uzakta olmanın hüznünü taşıyor. Kobanêli çocukların umutları da hayalleri de, IŞİD çetelerinin köylerinden çıkması ve evlerine dönerek yeniden kendi topraklarında oyunlar oynamak. Yaşananları farkında olan çocuklar, IŞİD çetelerinin vahşetini  “İnsanların kafalarını kesiyorlardı” sözleriyle anlatıyor.

Rüyalarında da bombalar patlıyor

Kalbinde iki delik olan Xidîr Atî (13), “Savaş bitsin, Kobanê’ye evimize gidelim, evimiz olsun. Ameliyat olup iyileşmek ve diğer çocuklar gibi oyun oynamak istiyorum” diyor. Xidîr, gördüğü bir rüyasını şöyle anlatıyor: “Rüyamda, karşımızdaki çadırda oturan adamla yolda duruyoruz. O sırada bir adam bizi çağırdı, biz de bir şey verecek diye gittik. Adamın üzerinde bombalar vardı, adam bombaları patlatacakken biz kaçtık.”

‘Amcamın öcünü almak için gerilla olmak istiyorum’

IŞİD çeteleri tarafından amcası katledilen 7 yaşındaki Hemed Xalid, yaşıtlarının tam tersine doktor, öğretmen, mühendis ya da başka bir meslek seçmiyor. Yaşının küçük olmasına rağmen öldürülen YPG’li amcası Ziyad Xalid’i hatırladığını söyleyen küçük Hemed, “Ben gerilla olup savaşmak istiyorum. Amcam Ziyad’ı öldürdü, onun öcünü almak istiyorum. Ben amcamı çok seviyorum” diyor.

‘Doktor olup insanları iyileştirmek istiyorum’

4’üncü sınıfa giden 9 yaşındaki Lidya Bozan da diğer tüm çocuklar gibi savaşın bitmesini ve Kobanê’ye dönmeyi istiyor. Hayallerini anlatan ve doktor olmak istediğini söyleyen küçük Lidya, “Savaşlarda insanlar yaralanıyor, ölüyor. Ben doktor olup kendi halkımın insanlarını iyileştirmek istiyorum” diye neden doktor olmak istediğini belirtiyor.

Doğruyu gösterebilmek için öğretmen olmak istiyorlar

11 yaşındaki Rozgin Bozan, 10 yaşındaki Esmex Xemo ve 12 yaşındaki Ranya Kadir ise, çocuklara gerçekleri anlatabilmek için öğretmen olmak istiyorlar. Kobanê’nin Zerîk Köyü’nde oturduklarını söyleyen Ranya, “Biz köyümüzde oyunlar oynuyorduk, köyüme dönmek istiyorum” diyor. “İnsanların düşüncelerini değiştirip, doğruyu göstermek için öğretmen olmak istiyorum” diyen Rozgin ise, rüyalarında Kobanê’ye, evine dönüp okula gittiğini gördüğünü söylüyor.

En büyük isteği Kobanê’ye dönmek

Diyar Muhammed 11 yaşında. “Bütün ağaçları sevdiğim için çevre mühendisi olmak istiyorum” diyen Diyar, IŞİD çetelerinin vahşetinden kaynaklı topraklarından ayrıldıklarını, “DAİŞ orada insanları kesiyor” sözleriyle anlatıyor. En büyük isteğinin Kobanê’ye dönmek olduğunu söyleyen Diyar, rüyasında evlerini ve oyun oynadıkları yerleri gördüğünü de sözlerine ekledi.

‘Çocuklarda ciddi bir Kürdistani duygu var’

Kobanêli çocukların yaşadıkları travmanın etkilerini azaltmak ve savaş psikolojisinden uzaklaşmalarını sağlamak amacıyla çadır kentlerde gönüllü eğitmenler tarafından çocuklara yönelik spor, eğlence ve müzik gibi etkinlikler düzenleniyor. MKM çalışanı tiyatro eğitmeni ve sosyoloji uzmanı Mehmet Karakış Kobanê’li çocuklara ilişkin gözlemlerini, “Çocuk savaş ortamında, eğlencede her yerde çocuktur. Ancak Kobanê’li çocuklar, büyük ölçüde savaşın etkisinde kalmışlar. Çocuklar IŞİD vahşetinden haberdar, tanıklık etmişler ve bunun travmasındalar. Ve çocuklar da çok ciddi bir Kürdistani duygu var” diye aktarıyor.

Yardımlarda çocukların dünyası gözardı ediliyor

Her çadırda 0-8 yaş arası ortalama 6 çocuk olduğuna işaret eden Mehmet, tüm çocuklarla birden ilgilenmenin mümkün olmadığını ifade ediyor. Bilhassa Kürtçe’ye hakim olan eğitmenlerin çocukların rehabilitasyonları için çalışmalarda yer alması gerektiğini belirten Mehmet, Kobanêli aileler için yapılan yardımlar noktasında çocukların dünyasının gözardı edildiğine de dikkat çekti.

(ekip/rp/dc)