Beritan Canözer/JINHA

AMED - Silvan'da Meya Kadın Merkezi'nin açmış olduğu Kilim Dokuma Atölyesi'ne gelen kadınlar, hem dokuma sanatını öğreniyor, hem de ekonomik özgürlüğünü elde ediyor. İş imkanlarının kısıtlı olduğu Silvan'da, yaşama dair yetersiz çalışma alanları nedeniyle kadınlar, kilim dokuma atölyesinde hem öğrenip, hem ürettikleri kilim, seccade ve çantaları atölye aracılığıyla satıyor.

Orta Asya'da başlayan ve Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde de yansımaları görülen dokuma sanatı,  günümüzde ekonomik yaşam içerisinde de önemli bir geçim kaynağı olarak varlığını sürdürüyor. Bugün, dokuma sanatının halen devam etmesinde önemli bir payı olan kadınlar, Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde Meya Kadın Merkezi'nin açmış olduğu kilim dokuma atölyesine yoğun ilgi gösteriyor. Ekonomik açıdan sıkıntı yaşayan kadınlar, kilim dokuma atölyesinde el emeğiyle ürettikleri kilim, seccade ve çantaları satarak, ev ekonomilerine katkıda bulunuyorlar. Kilim dokuma atölyesinde eğitmen olarak görevli Hamide Yaşar, ninesinden ve annesinden öğrendiği kilim dokuma sanatını Meya Kadın Merkezi'ne gelen kadınlara öğreterek, kadınların kendi ayakları üzerinde durmalarını sağlamaya çalıştığını ifade etti.

'Yaptığım kilimlerle çocuklarıma baktım'

Kilim dokuma atölyesinde anne mesleğini devam ettirdiğini söyleyen Hamide, eskiden ninelerinin ve annelerinin kilim dokuduğunu belirterek, "Ben henüz 13-14 yaşlarındayken annem gidip bir tezgâh aldı ve 'anne mesleğini öğreneceksin' dedi. Paranın nereden geldiğini, nasıl geldiğini bilmediğim için çok umursamamıştım. Evlenip, anne olduktan sonra çocuklarıma bakabilmek için bir şeyler yapmam gerektiğini anladım. Maddi sıkıntılar yaşıyorduk ve çocuklarıma nasıl bakabilirim diye düşünüyordum. Ninem bize sürekli 'kadın isterse ipi ayağından çıkarır' derdi. Bende bunun üzerine her zaman mücadele ettim ve kimseye el açmadan kendi ayaklarım üzerinde durdum. Annemin ve ninemin bana bıraktığı mirası tüm kadınlarla paylaşmak istedim. Önce gidip tezgâh aldım. Aldığım tezgâhı eve getirdim ve dokuz yıl boyunca yaptığım kilimlerle evime, çocuklarıma, kendime baktım" sözlerine yer verdi. 

'Kadınların zorluk çekmelerini istemediğim için kabul ettim'

Hamide, aradan geçen dokuz yıldan sonra kendine kilim dokuma atölyesi açtığını söyledi. Atölyeyi açtıktan sonra yanına üç eleman alan ve elemanlarına kilim dokumayı öğreten Hamide, "Kilim dokuma atölyesi açtıktan kısa bir süre sonra kaymakamlık açtığım atölyeyi duydu ve beni usta öğretici olarak kendi atölyelerinde çalıştırmak istedi. 'Destek olacağız, sana atölye açacağız' dediler fakat ben kabul etmedim. Kabul etmememin sebebi, sistemden çok çektik ve sistemle çalışmak istemedim. Kaymakamlığın teklifinden birkaç ay sonra da Meya Kadın Merkezi'nden kadın arkadaşlar atölyeme geldiler ve benden onlarla çalışmamı istediler. Kadınlara öncü olmamı, onlara kilim dokumayı öğretmemi ve ekonomik güçlerini ellerine alabilmeleri için yardım etmemi istediler. Kadınların burada ne tür zorluklar yaşadığını çok iyi biliyorum. Bende o kadınlarla aynı durumu yaşadım ve kadınların zorluk çekmelerini istemediğim için hem de sistemle çalışmayacağımı bildiğim için Meya Kadın Merkezi'nin teklifini kabul ettim" şeklinde konuştu.

'Ev ekonomisine katkı sunanlar genellikle kadınlar oluyor'

Meya Kadın Merkezi'nde yaklaşık dört yıldır çalıştığını ifade eden Hamide, ekonomik durumu çok kötü olan kadınların atölyeye gelerek çalışmak istediklerini ifade etti. Yaklaşık yüz kadının faydalandığı atölyede tüm eksikleri Silvan Belediyesi'nin karşıladığını söyleyen Hamide, özellikle yeni evli, çocukları olan veya eşi çalışmayan kadınların sıklıkla geldiğini belirtti.  Hamide, "Eskiden burada herkes bir işle uğraşırdı, tütüne gidenler olurdu, bağa, bahçeye gidenler olurdu ama sistem bitirdi onları. Tütünü kaldırdılar, pamuğu kaldırdılar, tekeli kaldırdılar. İnsanlar da yapacak iş bulamayınca ya evde oturmayı seçti ya da büyük illere gitti. Öyle olunca da sorumluluk kadınlara kaldı" sözlerini ifade etti. 

Kadınların genellikle el işleri yapıp satışlarından kazandıklarıyla ev ekonomisine katkı sunduğunu sözlerine ekleyen Hamide, "Bize destek olsalar hiç olmasa yüz kadın bu kilim atölyesinde çalışır. Kilim satışlarından kazanılan paralar ne belediyenin, ne de benim elime geçmiyor. Biz burada kadınlarımız zorluk çekmesinler diye çabalıyoruz ve onların ekonomik güçlerini ellerine almaları için uğraşıyoruz. Kilimlerin pazarlanmasını, satışını biz yapıyoruz. Çoğu kadınımızda evde yaptığı çantayı, seccadeyi getiriyor buraya bırakıyor bizden satmamızı istiyor. Biz de zor durumda olduğunu bildiğimiz kadınların getirdiklerini mümkün olduğunca çok satmaya çalışıyoruz" ifadelerine yer verdi. 

(bc/dc/mg)