Nurcan Yalçın / JINHA

ŞIRNEX - Çocuk yaşta evlendirilen kadınlardan birisi de Cizre ilçesinde henüz 12 yaşındayken kendisinden 10 yaş büyük biriyle evlendirilen Zekiye Akdoğan… Evlendiği zaman evliliği bir oyun gibi gören Zekiye, şimdi 50 yaşında ve 8 çocuk annesi. Kadın mücadelesiyle ilk çocuğunu doğurduktan sonra (18 yaşında) tanışan Zekiye, "Berivan'ın Botanlı kadınlara çizdiği mücadele yolunda yürüdüm. Ömrümün son nefesine kadar da yürümeye devam edeceğim" dedi.

Dünya, erkek egemen zihniyetin sonuçlarını açıklamak için ideolojik çözümlemeleri gereksiz kılan örneklerle dolu. Aynı zihniyetin bir "götürüsü"de çocuk yaşta evlilikler. Bölgede de hayli fazla rastlanılan çocuk yaşta evlilikler, erkek tarihin kadınlara vurduğu darbenin açık ifadesi olarak karşımızda. Henüz çocukluklarını yaşayamadan bir erkeğe mahkum edilen kadınlardan birisi de Şırnak'ın Cizre ilçesinde 12 yaşında evlendirilen, 17 yaşında regl olan ve 18 yaşında anne olan Zekiye Akdoğan. Şimdi 50 yaşında ve 8 çocuğu var Zekiye'nin. Zorluklarla dolu bir yaşam sürdüren Zekiye,  çocukluğun nasıl bir şey olduğunu yaşamadan bu günlere geldiğini ifade etti.

'Evliliği bir oyun olarak biliyordum'

Zekiye, ailesinin kendisini ve diğer kardeşlerini çok önemsediğini dile getirerek, buna rağmen kendisini 12 yaşında evlendirdiklerini söyledi. Evliliğin ne anlama geldiğini bilmediğine değinen Zekiye, "Evlilik hakkında hiçbir şey bilmiyordum. Eşim benden 10 yaş büyüktü. Her gün defalarca babamın evine kaçıyordum. Eşimin ailesi beni tekrar geri getiriyordu. Yaşımdan dolayı bir şey bilmiyordum, bu arada kaynanam da bana çok çektiriyordu. Her şey bana oyun gibi geliyordu. Bu yüzden 'Ben gidip orda oynayacağım, sonra evime tekrar geri döneceğim' diye düşünüyordum. Eşin ne olduğunu bilmediğim içinden sürekli kaçıyordum, çünkü korkuyordum" dedi.

'Evlendikten 5 yıl sonra regl oldum'

Evliliğinin üzerinden 2 yıl geçtikten sonra köyden Cizre'ye geldiklerini belirten Zekiye, Cizre'de yaşamaya başladıktan sonra evliliğin bir oyun olmadığının farkına vardığını kaydetti. Zekiye, "Cizre'ye geldikten sonra artık bazı şeylere alıştım. Eşim de bana karşı çok anlayışlı bir insandır, bu güne kadar bir kere bile bana hakaret etmedi ve şiddet uygulamadı. 17 yaşımda regl olduktan sonra ilk çocuğum oldu. Ardından her yıl bir çocuk doğurmaya başladım. Şu an da 7 erkek bir de kız çocuğum var" diye konuştu.

'Kadınların bilinçlenmesi önemli'

"Ben küçük yaşta evlendim ama kendi kızımı asla küçük yaşta evlendirmem" diyen Zekiye, "Eskiden anne ve babalarımız bizi evlendirdikleri zaman nasıl biriyle evlendirdiklerine bakmıyorlardı. Yaşı büyük mü, küçük mü, maddi durumu var mı, yok mu diye sormuyorlardı, alıp veriyorlardı. Şimdi de verenler var, ama ben küçük yaşta çocukların evlendirilmelerine karşıyım. Gördüğüm her anneye diyorum, kızlarınızı erken yaşta evlendirmeyin, diye. Kendi kızımı da evlendirmeyeceğim. O da benim gibi çalışıp kadınların özgürlüğü için, halkı için mücadele etsin. Ben kadınların evlenmesine karşı değilim, ancak kadınların bilinçlenmesi bizim için daha önemlidir" sözlerine yer verdi.

'Mücadelemden geri adım atmadım'

Zekiye, kadınların verdiği mücadeleyi 18 yaşında iken fark ettiğini söyleyerek, kadın çalışmalarında yer almaya başladığını kaydetti. Çocuklarını eşine bırakarak çalışmalara katıldığını ifade eden Zekiye, "ilk çocuğumu doğurduktan sonra başladım, o gün bugündür halkım için çalışıyorum. Ancak çalışmalara başladıktan sonra devlet baskısına maruz kaldık. Eşim 1990'lı yıllarda cezaevine girdi. Maddi anlamda çok zorluk çektim, ama mücadelemden geri adım atmadım. Berivan'ın Botanlı kadınlara çizdiği mücadele yolunda yürüdüm. Ömrümün son nefesine kadar da yürümeye devam edeceğim" şeklinde konuştu.

(ny-rt/dc/gk)