Gülşen Koçuk - Perihan Kaya / JINHA

AGIRÎ - Altı kentte eş zamanlı olarak gerçekleştirilen 'Yerel Yönetimler Kadın Konferansı'nın Ağrı ayağına katılan kadınlar, konferansı değerlendirdi. 8 aylık eş başkanlık sisteminin ardından gerçekleştirilen konferansın çalışmalar açısından ön açıcı olduğuna işaret eden kadınlar, bu konferansın ardından kadın çalışmalarına ve genel çalışmaların toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde yürütülmesi yönünde ortak kararlaşmaya gitti.

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Yerel Yönetimler Kadın Komisyonu tarafından 6-7 Aralık tarihlerinde altı kentte eş zamanlı olarak "Toprağımızı Suyumuzu Enerjimizi Komünleştirelim, Demokratik Özgür Yaşamı İnşa Edelim" şiarıyla düzenlenen "DBP Yerel Yönetimler Kadın Konferansı" yoğun katılımlı tartışma ve değerlendirmelerle sona erdi. Belediye eş başkanları, belediye meclis üyeleri, belediye personelleri, STK temsilcisi kadınların katılım gösterdiği konferanslarda yerel seçimlerden bu yana süren eş başkanlık sistemi pratiği, toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde çalışmalar, kadın çalışmaları gibi konular ele alındı. Kadınlar, Amed'de 19-20-21 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilmesi beklenen "Yerel Yönetimler Kadın Konferansı" için hazırlık niteliğinde geçen ve katılımcı delegelerin de belirlendiği konferansı değerlendirdi.

'8 aylık pratiğin ardından konferans ön açıcı oldu'

Ağrı'da da 6-7 Aralık tarihlerinde düzenlenen konferansı değerlendirenlerden Iğdır Tuzluca Belediye Eş Başkanı Neşegül Can, Yerel Yönetimler Kadın Konferansı'nın gerçekleştirilmesinin kendileri için anlamlı olduğunu ifade etti. Neşegül, hazırlıksız bir şekilde dahil olduğunu belirttiği 8 aylık eş başkanlık sistemi pratiğinin ardından bu konferansın ön açıcı olduğunu kaydetti. Kendi eş başkanlık pratiğinden örnek vererek yerel yönetimleri değerlendiren Neşegül, bu dönemki yerel yönetimler ile ilçedeki kadınların ilk defa siyasete girdiğine ve ilk defa söz sahibi olduğuna dikkat çekti.

'Kadınların siyasette bulunması bir lütuf değil'

Tuzluca'daki kadınlar için bir ilk olan siyasette yer alma durumu konusunda konferans tartışmalarının birçok konuyu açıklığa kavuşturduğunu söyleyen Neşegül, "90 yıllık belediyemizde sistem halkı tembelliğe ve kendisine mahkum etmişti. Ancak biz halkla birlikte neler yapılabilir üzerinden tartışma yürüttük. Yine ekonomik anlamda kadınlar için yapılması gerekenlerin bir an önce hayata geçirilmesi noktasında bir deneyimiz oldu" şeklinde konuştu. Konferans ile birlikte kadınların siyasal platformlarda yer almalarının gerekliliğinin öne çıktığını ifade eden Neşegül, "Eş başkanlık sisteminde de kadınlar olarak bir sorumluluk aldık. Bu sistemin yetki, makam, oda ya da para paylaşımı olmadığını biliyoruz. Konferansta karşılıklı önerilerimizi ve eksikliklerimizi tartıştık, kadınların bir birine destek olması gerektiğini gördük" dedi. Ailenin erkek egemen zihniyet ile çocuk yetiştirdiğini hatırlatan Neşegül, bu nedenle siyasette bulunmanın bir lütuf gibi görüldüğünü, ancak bunun kadınların en temel haklarından biri olduğunu dile getirdi.

'Eş başkanlık sistemiyle gücümüzü gördük'

"Toplumun yarısından fazlasını kadınlar oluşturuyor" diyen Neşegül, "Toplumun ezik kesimi biziz. Kürtler içinde kadınlar olarak yine kimliksiz yaşadık. Biz anadilimizi konuşamıyorduk. Ancak Önderliğin eş başkanlık sistemiyle pratikte gücümüzü gördük. Bizden önce fedakar yoldaşların, kadın kahramanlıklarını gördük. Tuzluca'da kadınlar kimliksizler ve ayrıca işsizler. Kadınlar ekonomik anlamda zayıflar ve kendilerine olan öz güvenleri eksik. Konferans kadınlara ekonomik anlamda alan açma fikrini doğurdu. Bütçemiz olmadan da kadınlarla birlikte ekonomik alanlar açabiliriz. Pratikte maddi durumu iyi olan, örgü örebilen kadınlarla ortak pazar açabiliriz. Küçük küçük alanlarda kendimizi daha iyi ifade edeceğimize inanıyorum" ifadelerine yer verdi.

'Eş başkanlık sadece iki kişilik bir yönetim değildir'

Konferansı değerlendirenlerden Kars DBP'li Belediye Meclis Üyesi Güldane Kılıç ise, eş başkanlık sisteminin sadece iki kişilik bir yönetim olmadığını, iki cinsin de ortaklaşarak, ortak bir yaşamı örme, demokratik  özerkliği inşa etme noktasında ortak çalışma pratiğinin açığa çıkma yöntemini tartıştıklarını kaydetti. Tartışmalarda eş başkanlık sisteminin nasıl kurumsallaşacağına dair pratiklerin de tartışıldığını kaydeden Güldane, "İlk kez yerel yönetimlerde eş başkanlık sistemi  uygulanıyor. Dolaysıyla pratik sahada mutlaka sorunlar çıkıyor. Hem bu sorunları paylaşmak hem de bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerini paylaşmak adına tartışmalar oldu" dedi. "Beş bin yıllık eril zihniyetin toplumun bütün hücrelerine nüfus ettiği bir kültürde ve coğrafyada yaşıyoruz" diyen Güldane, eril sistemden kadınların da etkilenmesi nedeniyle iktidar olgusunun kadınlar tarafından da hala yaşatıldığı eleştirilerini dile getirdi.

'Eş başkanlık sistemi itibarsızlaştırılmak istendi'

Eril sistem ve sistemin saldırıları altında kadınlar olarak eş başkanlık sistemine dahil olduklarını ifade Güldane, "Sistem bizlerden daha önce eş başkanlık sistemin gücünü ve toplum üzerinden yaratacağı etkiyi ve dönüşümü keşfetti, bu dönüşüm ve etkinin önünü kesme noktasında saldırıları oldu. Siyasal sistemde eş başkanlığı özellikle yasal olarak itibarsızlaştırmayı hedef aldı. Çünkü yasal olarak biri eş başkan olarak görülüyor, diğeri yasal statüde yer almıyor. Buna ilişkin bir dolu davalar açıldı" şeklinde konuştu.

'Kadınlar bütün alanlarda olmalı'

AKP politikalarının yoğun olarak hissedildiği bir dönemden geçtiklerini sözlerine ekleyen Güldane, "ikinci cins" olarak muamele edildiğini belirttiği kadınlar için özel alanlarda kadın bilinci yaratmak gerektiğini kaydetti. Güldane, yaratılan enerjinin daha sonra kurumsal alanlarda da hissedileceğini ifade ederken, "Özel alan aslında siyasi alandır. Kadınların bütün alanlarda var olması gerektiğine inanıyoruz. Kadınların bunların hepsini sokaklara taşırması gerekiyor" açıklamalarına yer verdi.

'Sorunların aşılmasına dair farklı bakış açıları açığa çıktı'

Iğdır Belediye Eş Başkanı Şaziye Önder ise, "Kadınlar olarak sorunlar üzerinden değil, daha çok çözümler üzerinden bir tartışmamız oldu" ifadeleriyle konferansı değerlendirdi. Konferansta okunan taslaklar ile de yerel yönetim çalışmaları için bir yol haritası çizildiğini belirten Şaziye, yerel yönetimlerde yaşanan sorunların aşılmasına dair farklı bakış açılarının ortaya çıktığına işaret etti. "Yıllardır hep kadın mimar kentleri diyoruz, ama bu gün ilk kez ete kemiğe bürünen bir yaklaşım açığa çıktı" diyen Şaziye, "Kadın politikaları konusunda, ekonomik anlamda kooperatifler, komünler konusunda neler yapabileceğimiz açığa çıktı. Bugüne kadar teorik anlamda söylemler vardı. Kadınlar için çok çalışmalarımız olmadı, geride bıraktığımız 8 ay genel çalışmalar üzerinden yürütüldü. Bu konferansın ardından da kadın politikaları üzerinden çalışmalarımızı hızlandıracağız" diye konuştu.

(pk-gk/gc)