JINHA

RIHA - Diyarbakır’daki insan hakları kuruluşları, 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası kapsamında gerçekleştirecekleri etkinliklere, Urfa’nın Suruç ilçesi ile Kobanê arasında bulunan Mehser Köyü’nde basın açıklaması ile start verdi.

Her yıl çeşitli etkinliklerle kutlanan 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası bu yıl İHD Diyarbakır Şubesi, Diyarbakır Barosu, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Mezopotamya Hukukçular Derneği (MHD) ve Diyarbakır Tabip Odası’nın ortaklaşa düzenlediği etkinliklerle kutlanacak.

Düzenleyici 5 kurum haftanın startını, Urfa’nın Suruç ilçesi ile Kobanê arasında bulunan Mehser Köyü’nde bir basın açıklaması ile verdi. Açıklamada "Şengal ve Kobanê etnik kırımdır" yazılı pankart açılırken, İHD Urfa şubesi ve köyde Kobanê direnişine destek veren yurttaşlar katıldı.

‘Dünyaya mal oldu’

Düzenleyici 5 kurum adına hazırlanan ortak basın metnini İHD Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Şube Başkanı Raci Bilici okudu. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilişinin 66’ıncı yıldönümü olduğunu hatırlatan Raci Bilici, aylardır görkemli bir direnişe sahne olan Kobanê sınırında bulunuyor olmalarının önemine değindi.

Raci, haftanın startının burada vermelerinin nedenini, Kobanê’ye yönelik gerçekleştirilen saldırılara karşı gösterilen direnişin bütün dünyaya mal olması olarak açıkladı.

‘Polis şiddeti devam ediyor’

Dünyada savaşlar ve ölümler yaşanırken, Türkiye’de de insan hakları ve özgürlüklerin yine ayaklar altına alındığını belirten Raci, çözüm sürecinin bölgede önemli bir rahatlamayı sağlasa da, çözüm sürecini olumsuz etkileyecek yaklaşımlar olduğuna dikkat çekti. Son günlerde polis şiddetinin devam ettiğini ifade eden Raci, bölge genelinde Kobanê’ye sahiplenme amacıyla gerçekleştirilen protesto gösterilerinde onlarca insanımız güvenlik güçleri ve çeşitli silahlı gruplar tarafından öldürüldüğünü belirtti. Raci, “Sadece bu örneklere baktığımızda dahi insan yaşamının ne kadar ayaklar altına alındığını net bir şekilde görebilmekteyiz. Ayrıca devletin Kürt’e yönelik hak ve hukuk tanımaz tutumu bu olaylarla birlikte bir kez daha açığa çıkmıştır” diye konuştu.

‘Bir yıl da 60 kişi öldürüldü’

Raci, yıl içinde sadece bölgede polis ve asker katliamları veya faili meçhul cinayetler sonucu 60’a yakın kişinin yaşamını yitirdiğini belirterek, 100’ü aşkın kişinin yaralandığını kaydetti. Öte yandan çatışmalı sürecin yoğunca yaşanmaya başladığı 1988 yılından günümüze yani 26 yıl içerisinde 581 çocuğun yaşamını yitirdiğini belirten Raci, sadece AKP iktidarı döneminde 200’ü aşkın çocuğun çeşitli şekillerde katledildiğini açıkladı.

‘Barınma ve sağlık sorunları başladı’

Yıl içerisinde IŞİD çetelerinin saldırıları sonucunda katliam tehlikesi ile karşı karşıya kalan on binlerce Êzidî ile yüzbinlerce Kobanêli’nin Türkiye’ye geçiş yaptığını ve sığınma talebinde bulunduğunu belirten Raci, gerekli insani yardım yapılmak bir yana adeta kaderlerine terk edildiklerini söyledi. Sağlık, beslenme ve kış aylarının gelmesiyle barınma sorunlarının fazlaca yaşandığını ifade eden Raci, buna yönelik devletin bir politikasının olmamasının kendilerini endişelendirdiğini söyledi.

Açıklamada, Türkiye’de ve bölgede yaşanan insan haklarının önlenmesine yönelik şu talepler sıralandı:

*Öncelikle yaşam hakkına yönelik ihlallere son verilmeli ve yaşam hakkına yönelik ihlallere ilişkin etkili ve hızlı bir soruşturma yürütülmelidir.

*Türkiye’nin Rojava politikasını gözden geçirmesi ve temel hakları için mücadele eden Kürtlere gereken yardımı yaparak, uluslararası yardımların önünü açmalıdır.

*Son olaylarla IŞİD’e verilen desteği ayyuka çıkan Türkiye’nin bu desteğini derhal durdurmalı, Kobanê sınırını direnen güçlere her türlü desteğin verilmesi için aktif kullanıma açmalıdır.

*Öcalan’ın barış sürecini geliştirebilmesi için önü açılarak, ev hapsi dahil olmak üzere daha rahat hareket edebileceği şartların oluşturulması gerekmektedir.

*Düşünce, ifade ve örgütlenme özgürlüğü ile inanç özgürlüğü üzerindeki baskılara son verilmeli, düşüncelerinden dolayı tutuklu bulunan tüm mahpuslar derhal serbest bırakılmalıdır.

*Anadil insanların vazgeçilmez temel hakkı olduğundan hareketle anadillerin önündeki tüm hukuki engeller kaldırılmalı, anadilde eğitim dahil olmak üzere yaşamın her alanında kullanımının önü açılmalıdır.

*Koruculuk sistemi tamamen kaldırılmalı, bu sistemin mensuplarının rehabilitasyonu ve toplumla entegrasyonunun sağlanacağı bir proje geliştirilmelidir.

*Geçmiş dönemlerde işlenen faili meçhul cinayetler, gözaltında kaybetme olayları ile ilgili olarak etkin bir soruşturma yapılmalı, failler yargı önüne çıkarılmalıdır.

*Geçmişle yüzleşme çerçevesinde bölgedeki toplu mezarlar hukuka uygun bir şekilde açılmalı ve buna ilişkin bağımsız, tarafsız ve etkin bir soruşturma yürütülmelidir.

*Tüm bu ihlallerin meydana gelmesine neden olan Kürt meselesinin demokratik bir zeminde çözümü için barış sürecine yönelik müzakereler sürdürülmeli, ülkenin demokratikleşmesi önündeki engeller kaldırılmalıdır.

Açıklamanın ardından Diyarbakır Barosu adına kısa bir açıklamada bulunun Avukat Servet Özen, 3 aydır devam eden Kobanê direnişi sırasında Türkiye'ye geçiş yapan Kobanêlilere yönelik mülteci tanımlamasının eksik olduğunu ve yeniden bir tanım çerçeve yapılması gerektiğini ifade etti. Arada bulunan suni sınırların, sınırın iki yakasında bulunan için ayırıcı bir unsur olamayacağını belirtti.

Açıklamanın ardından gelen heyet Kobanê sınırında insan zinciri oluşturdu. Bugün ikincisi oluşturulan insan zinciri eylemine Mehser Köyü'nde direniş nöbetinde bulunan yurttaşlar da katılırken kitle tarafından "Biji berxwedana Kobanê" sloganları atıldı.

(ekip/fk/gc)