Kapıcı Hamide'nin sömürüye karşı direniş öyküsü

Eylem Daş/ JINHA

İSTANBUL -  Yoksulluk, işini kaybetme korkusu derken emeği sömürülen ve giderek kendi işi dışındaki işleri de yapmaya mahkum edilen kadınlar, artık hak mücadelesi yürütüyor. 14 yıllık kapıcılık hayatının 8 senesini sigortasız geçiren Hamide Gedik, 4 yıldır hukuk mücadelesi sürdürdüğünü belirterek, ''Bu mücadeleyi kazanacağım. Ben bu mücadelede çok şey öğrendim. Herkese tavsiyem susmasınlar, korkmasınlar, emeklerinin sömürülmesine ses çıkarsınlar'' dedi.

Yoksunluk, yoksul bırakılmışlık, köylerinde, doğdukları yerlerde ekmek bulamayanları daha önce hiç görmedikleri büyük kentlere göç etmeye zorlarken, metropollerin arka mahallelerinde, varoşlarda ya da lüks apartmanların altındaki dairelerde yaşam mücadelesi vermeye zorluyor. Güvencesiz ve erkeklerin yarısı kadar aldıkları paralarla İstanbul'da yaşam mücadelesi veren kadınlar, ışıltılı görünen kentin gerçeğinin hiç de böyle olmadığını uzun zaman önce gösterdi. Kentleşmeyle birlikte insanların üst üste dairelerde sıkıştırılarak yaşadığı, ancak birbirlerini bile görmediği modernitenin 'lüks' apartmanlarında tek odalı evlerinde yaşayan kadınların kim olduğunu ise bilen yok.

'Amasya'nın köyünden yokluğun içinden geldik'

İstanbul'da 14 yıldır bir apartmanın kapıcılığını yapan modernitenin verdiği yeni ismiyle apartman görevlisi olan Hamide Gedik, 8 sene sigortasız çalıştırıldığını belirterek, verdiği hukuk mücadelesini ve maruz kaldığı taciz ve tehditleri anlattı. "Amasya'nın köyünden, yokluğun içinden geldik, hayatı bilmiyoruz. Kapıcılığa girdiğimizde işimizi kaybedip ortalıkta kalacağız diye korkudan her söylediklerini özenle yapıyor gece-gündüz çalışıyordum" dedi.

'Gece gündüz tatil yapmadan çalıştık'

İşini kaybetme korkusu ile yoğun iş temposunda çalıştığını bu sebeple zamanla sorumluluğu dâhilinde olmayan iş yükünü de omuzladığını vurgulayan Hamide, "Yöneticinin eşi hastaneye yattı. Benden ona bakmam istendi. 60 gün gece gündüz 20 liraya çalıştım. Gitmesem işten çıkaracaklar, gidecek yerimiz yok. Mecburen sessiz kaldım" diye belirtti. Çalışırken hiç izin kullanmadığını ve iş saatlerinin belirsiz olduğunu söyleyen Hamide, "Akşam kurduğumuz sofradan ekmek almamız için çağırırlar, gece 23.00'da markete gönderirler, Pazar günü gittiğimiz piknikten bile apar topar çağırırlardı" diyerek nasıl bir emek sömürüsüne maruz kaldığını gözler önüne serdi.

'Sigorta istediğimde işten kovulmakla tehdit edildim'

Tüm bunları yaparken apartman sakinlerinin hiçbir şekilde teşekkür dahi etmediklerine işaret eden Hamide, aksine sürekli kendisini azarladıklarını ve kaba davrandıklarını ifade etti. Yıllarca düşük ücretle çalıştığına dikkat çeken Hamide, yıllar sonra yöneticiden sigorta talebinde bulunduğunda yöneticinin kendisini işten atmakla tehdit ettiğini söyledi. Televizyonlarda sigortasız kapıcı çalıştıran apartmanlara ceza kesileceği yönünde haberlerin dönmeye başladığını kaydeden Hamide, "Haberden sonra beni işten çıkarmanın yollarını aramaya başladılar" sözlerini ifade etti. 

'İşten çıkarmak için komplo kurdular'

Hamide, 8 sene çalıştığı halde hiçbir toplantıya çağrılmadığını söyleyen Hamide, "Yönetici bir toplantı düzenledi ve beni de o toplantıya çağırdı.  Yönetici Yaşar Bey, birden 'Kapıcıdan memnun musunuz' diye sordu. Herkes 'memnunuz' derken 4 apartman sakini 'memnun değiliz' dedi. Meğer yönetici, beni işten atmak için böyle bir oyun kurmuş. Bende bunun üzerine söz alarak sigortasız çalıştırıldığım halde neden şikayetçi olunduğunu sordum. Apartman sakinleri panikleyerek ''O zaman senin sigortanı yapalım' dediler. Bende 'Siz, bugüne kadar sigortamı yapmadınız. Şimdi ne oldu da benim sigortamı yapıyorsunuz. Çalışırsam ya geriye dönük sigortamı da alırım, ya da böyle sigortasız çalışmaya devam ederim' dedim" ifadelerine yer verdi.

'Tehdit telefonları tacizler yıldırma politikaları'

Yıllardır emeğinin sömürüldüğünü ancak işten çıkarılma korkusu nedeniyle sessiz kaldığını kaydeden Hamide, ilk kez o an sesini çıkardığını vurgulayarak kendisindeki değişimi anlattı. Hamide, işten çıkmayınca ''Ne zaman çıkacaksın'' diye sürekli üzerinde baskı oluşturduklarına işaret ederek, bir gece telefonla aranarak, "İşten çıkmazsan kafana kurşun sıkarız'' şeklinde tehdit edildiğini, elektriğinin, suyunun kesildiğini ve ''hırsızsın'' diyerek hakaretler edildiğini belirtti. Hamide, yaşadıklarının bununla da kalmayıp telefon numarasının internete verildiğini ve sürekli telefonla taciz edildiğini dile getirerek, ''Yaşadıklarımın üzerine bu konularda bilgi sahibi insanlara danıştım. Bana 'Sizin sendikanız var neden korktunuz ki' dediler'' diye kaydetti.

'Hiç kimse emeğinin sömürülmesine sessiz kalmasın'

Verdiği hukuk mücadelesine de değinen Hamide, DİSK ile tanıştığını ve orada kendine çok yardımcı olduklarını dile getirerek, hukuk mücadelesini başlattığını belirtti. Hamide, hukuk mücadelesini 4 yıldır sürdürdüğünün altını çizerek, ''Bu mücadeleyi kazanacağım. Ben bu mücadele de çok şey öğrendim. Herkese tavsiyem susmasınlar, korkmasınlar, emeklerinin sömürülmesine ses çıkarsınlar'' sözlerine yer verdi.

Yarın: DİSK Genel-İş Sendikası İstanbul Konut İşçileri Şube Başkanı Nebile Irmak Çetin, hak arama alanları olan sendikalarda kadınların mücadelesini anlattı.

(ed/gc/mg)