Zeynep Dicle/JINHA

URMİYE - Kürt kıyafetleri üzerine tez hazırlayan Doğu Kürdistanlı Giyim Tasarımcısı Sümbül Şucai, tarihe bakıldığında en iyi elbise tasarımcılarının doğadan ilham alan Kürt kadınları olduğunu söyledi. Modanın kadını olduğu gibi kabul etmeyen standartlaştıran 'güzellik' kavramının reddedilmesi gerektiğini kaydeden Sümbül, kapitalist sistemin yaratmış olduğu tasarımların kadını köleleştirdiğini belirtti. 

Doğu Kürdistanlı Giyim Tasarımcısı Sümbül Şucai, Kürt kıyafetleri üzerine Şiraz Üniversitesi'ne tez hazırlıyor. Kürt kadınlarının Kürdistan coğrafyasından ilham alarak elbiselerini tasarladığını belirten Sümbül, her bir Kürt kadının birer tasarımcı olduğuna vurgu yaptı. Sümbül, "Kürt kadınlarının yapmış olduğu tasarımlarda eksiklik göremeyiz" dedi. Mevcut moda dünyasının üretmiş olduğu ürünlerin kadınların bedensel ve ruhsal sağlığına zarar verdiğine dikkat çeken Sümbül, kadın modasında alternatif bir yaklaşımın olmasının şart olduğunu kaydetti.

'Kürdistan doğasının güzelliğinden ilham alınmış'

Araştırmalarında Doğu Kürdistan'ın Sine Mahabad ve Urmiye yöresinde yaşayan kadınların elbise tasarımları üzerinde araştırma yapan Sümbül, Kürt kadınlarının yapmış olduğu yöresel kıyafetlerin tasarımlarına dikkat çekerek, "Araştırmalarımda şu gerçeğin farkına vardım; Eskiden Kürt kadınlarının her biri çok iyi birer tasarımcıydı. Yapmış oldukları elbiselerin hiç birinde bir eksiklik göremezsin. Kürt kadını duygu ve isteğine göre kıyafetlerini giymiş. Kürt kadınlarının yapmış oldukları elbiseler o zamanın coğrafi koşullarına göredir. Hiçbir fiziki ve ruhsal sorun yaşamadan kendi kıyafetlerini yapmış ve kimseyi taklit etmemiş. Kürt kadınları kendisine Kürdistan doğasının güzelliğinden ilham alarak elbise tasarımları yapmış" diye konuştu.

'Kadınların ne giyeceğine sistem karar veremez'

Tasarım sanatının çok eski bir tarihi olduğunu dile getiren Sümbül,  kapitalist sistemin yaratmış olduğu tasarımların kadınları köleleştirdiğini belirtti. Sümbül, "İnsan yaşamında kıyafetlerin önemli bir yeri vardır. Giyim insan bedeni üzerinde sanatsal bir tablo gibidir. Giyimin en önemli işlevi insanları bulundukları coğrafyanın şartlarına göre korumasıdır. Moda dünyasında bu coğrafik etkiler ve insanın giydiği kıyafetlerinin rahatlığı esas alınsa da kapitalist tasarılarda özellikle kadın giyiminde bu esaslara dikkat edilmiyor. Bunun da nedeni bugünün moda tasarımcılarının güzellik tariflerinden kaynağını alıyor" dedi.

'Güzellik anlayışı değişmeli'

Sistemin kadınlar için yapmış olduğu "güzellik" tanımının değişmesi gerektiğinin altını çizen Sümbül, kadın ve toplumda gelişen birçok psikolojik hastalığın kaynağını sistemin kadına dayattığı "güzellik" anlayışından aldığına dikkat çekti. Sümbül, "Moda dünyasında kadınlar için 'güzellik' tarifi standarttır. Bu kalıpların dışına çıkan kadınlar da güzel görülmüyorlar. Bazı kadınlar sistemin yaratmış olduğu bu kalıplara kavuşmak için kendi bedeni üzerinde değişimler yapıyor. Kadının ruhsal durumunu görmezden gelen tasarımcılar, ona 'sen güzel değilsin, ruhun ve hakikatin güzel değil, kendi gerçeğinden uzaklaş' diyor. Bu yaklaşım kendisiyle birlikte psikolojik sorunlara yol açıyor" diye belirtti.

'Tasarımcıların çoğu erkek'

Dünyada var olan tasarımcıların erkek olduğuna dikkat çeken Sümbül, "Bugün dünyanın her yerinde kadın kıyafetlerini yapmak için erkek tasarımcılar var. Bu erkek tasarımcılar kadınları anlamaktan çok uzaklar" dedi. Tasarımcıların kadınların dünyasını iyi tanıması gerektiğini söyleyen Sümbül, "Tasarımcı kalemi eline aldığında her şeyden önce kadının ruhunu ve bedenini iyi tanımalı. Kadınlar için tasarladıkları giysiler fiziki olarak rahat olmalı. Psikolojik sorunlara yol açmamalı. Bunun örneklerini verebiliriz. Tasarımcıların kadınlar için yaptıkları dar ve yüksek topuklu ayakkabılar kadınların fiziksel olarak zorlanmasına neden oluyor. Sistem kadına 15-20 santimetrelik topuklu ayakkabı sunduğunda ona 'seni olduğun gibi sevmiyorum, boyunu sevmiyorum sen de kendini sevme' diyor. Kendi hakikatinden kaç diyor ve ödülünü de bel ağrısı ve buna benzer hastalıklarla armağan ediyor" diye kaydetti.

Sümbül, son olarak Kürt kadınlarının miras olarak bıraktığı elbiselerden ilham alarak çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.

(mg)