JINHA

ANKARA - Kadın panelinde konuşan CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, M. Kemal'in, "Laiklik adam olmaktır" sözünü aktardı, "Adam" kelimesine kadınlar itiraz edince CHP'li kadın vekil Aylin Nazlıaka ise bu aktarıma sahip çıkarak, "Anlamayanlar için not: "Adam" kelimesi cinsiyeti değil duruşu tanımlamaktadır. NOKTA" dedi. Feministler, 'adam' üzerinde cinsiyetçiliğin laiklik halinin bir kez daha ortaya çıktığı görüşünde.

Ankara'da düzenlenen 'Laiklik ve Kadın' panelinde konuşan CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, M. Kemal'in,"Laiklik adam olmaktır" sözünü aktarması, CHP'li vekil Aylin Nazlıaka'nın da bu söylemi hararetle savunması,  cinsiyetçiliği bir kez daha gündeme getirdi. Aylin, Twitter hesabından birebir şu ifadeleri aktardı: "G.Bşk'mız @kilicdarogluk Laiklik ve Kadın panelinin açılış konuşmasını yapıyor: Atatürk laiklik adam olmaktır demiştir" diye paylaşımda bulundu. Ardından kadınlardan gelen tepki üzerine bu defa, "Anlamayanlar için not: "Adam" kelimesi cinsiyeti değil duruşu tanımlamaktadır. NOKTA" iletisini paylaştı.

'Feministlere ayar veriyor'

Diken.com.tr, "Adam" tartışmalarını ve cinsiyetçilik halini feministlere yorumlattı. Hacettepe Üniversitesi İletişim Birimleri Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Aksu Bora,  "Bu yorumu gördüğümde içim sıkıldı. Hem şu 'adam' lafına, hem laikliği savunmak için Atatürk'e başvurma ihtiyacına, hem Aylin Nazlıaka'nın 'nokta'sına…" dedi. Hem Kemal Kılıçdaroğlu'nun hem de Aylin Nazlıaka'nın tam olarak kime konuştuğundan emin olamadığını söyleyen Aksu Bora, "Laikliğe aykırı işler yapanlara 'Siz adam değilsiniz, Atatürk de böyle demişti' demenin ne manası var? Yoksa kendi taraftarlarına 'Bunlar adam değil' mi diyor? Nazlıaka da herhalde o 'adam'a takılan feministlere ayar veriyor. 'Nokta! Kesin sesinizi!' Ne kadar zayıf, ne kadar savunmada bir konumlanış" diye konuştu.

'Laiklik adamlıktır' ifadesi de eril bir dildir'

Feminizm ve Queer üzerine çalışan Dr. Begüm Başdaş ise kullanılan dilin sadece erkekleri insan olarak kabul ettiğini vurgulayarak "Adam olmak', ya da 'adam gibi'deki 'adam' aslında doğru düzgünü anlatmak için kullanılıyor ve bu normalleştiriliyor. Doğru ölçü birimi 'adam' olarak kabul ediliyor. Bir işi 'erkek gibi doğru düzgün' yapmak…" dedi. "Kadın haklarının neden insan hakları içinde yer aldığını vurgulama ihtiyacı hissediyoruz? Çünkü insanlık sadece erkekler üzerinden kurgulanmıştır. Tarihsel sürece dahi baktığınızda vatandaşlık, savaşan erkeklere addedilmiştir" diyen Begüm, "Bu durum dilimizin ne kadar eril olduğunu gösteriyor. Erkeklik norm ve değer haline dönüşmüş vaziyette. 'Laiklik adamlıktır' ifadesi de dilin erilliğine tekabül ediyor" yorumunu yaptı.

İnsan kavramı farkında olmadan 'erkek kişisi'yle dolduruluyor

Cinsiyetçi dilin medyadaki takipçisi Cinsomedya adına açıklama yapan Aspurçe Gizem Kılınç'a göre her ne kadar TDK'da 'adam' kelimesinin ilk anlamı insan olarak verilse ve 'adam' kelimesi genel olarak dilde anonim insan karşılığı olarak savunulsa da kullanım yanlış. "Adam olmak, adam gibi iş yapmak, adama benzemek; bu deyimlerin talep ettiği davranış kalıpları bellidir. En azından şunu söylemek mümkün; genel geçer cinsiyetsiz 'insan' kavramının içini, bugün farkında olmadan 'erkek kişisi'yle dolduruyoruz" diyen Gizem, "Çünkü bütün toplumsal kalıplar bize normal olanın, öncelikli olanın erkek cinsiyeti olduğunu dayatıyor. Medyadan halen daha yaygın olarak yapılan basit bir örnek; bir haberde geçen doktor, bakan, hakim vb. gibi meslekten olan bir kişinin cinsiyeti kadınsa bu vurgulanır, kadın doktor, kadın hakim gibi… Çünkü akla ilk gelenin erkek olacağı varsayılır. Hal böyle olunca, erkek kişi anlamına gelen 'adam' kelimesinin, aslında insan yerine kullanıldığını savunanların olması şaşırtıcı değil maalesef" dedi.

(fk/mg)