Vildan Atmaca / JINHA

BEDLÎS - Adilcevaz ilçesinin Akçıra köyünde, hazır fırın ekmeğine itibar etmeyen kadınlar evlerinin önünde bulunan tandırlarda kendi ekmeklerini kendileri üretiyor. Kadınlar ortak hazırladıkları hamurla kolektif şekilde pişirdikleri tandır ekmeğinin tadından vazgeçmeyeceklerini söyledi.

Kürdistan'da önemli bir yerleşik kültür olan tandırlardan pişen ekmeğin lezzetinin yerini hazır fırın ekmeği tutmuyor. Bitlis'in Adilcevaz ilçesine bağlı Akçıra köyünde de kadınlar, kış koşullarına rağmen tadından vazgeçmedikleri tandır ekmeğini pişiriyor. Ekmeğin kadınlar tarafından yapılması nedeniyle, köyde bulunan bakkallarda ekmek de satılmıyor. Akçıralı kadınlardan Esma Yılmaz, hem kültürlerinin bir parçası olduğu için hem de daha ekonomik olduğu için uzun yıllardır tandır ekmeği (nanê tenûrê) yaptığını söylüyor. Esma, "Annemden ekmek yapmayı öğrendim. Yer tandırında ekmek yapmak, biz Kürtlerin en eski kültürlerindendir" diyor.

'Tandır ekmeği yapmak sabır ve dikkat istiyor'

Esma, tandır ekmeği yapmanın dikkat ve sabır isteyen bir iş olduğunu ifade ederek, en ufak bir dalgınlıkta tandırda ekmeğin yanarak kül olabileceğini belirtiyor. Tandır ekmeğinin yapılışını anlatan Esma, "Tandır ekmeğini yapmak için geceden hamur yapıyorum. Sabahın ilk ışıklarında tandırı ısınması için yakıyorum. Geceden yaptığım hamur ekşiyip kıvama gelmişse girik (künt) yapıyorum. Sonra merdane ile yaptığım küntleri az bir şekilde açıyorum. Açtığım ekmek hamurunu şekil olarak yastığa benzeyen ama çok sert olan refikın üstüne koyup ısınan tandıra ekmek hamurunu vuruyorum. Daha sonra tandıra vurduğum ekmelerin pişmesini bekliyorum. Hamurum bitene kadar ekmeği bu şekilde tandıra vuruyorum" diyor.

'Tandır ekmeği ekonomik açıdan ve sağlık açısından yararlı'

Esma 3-4 komşusu ile birlikte hamuru hazırlayıp ortak çalıştıklarını ve bu şekilde daha hızlı ekmek pişirdiklerini anlatıyor. Eşinin inşaat işçisi olduğunu ve çalışmak amacıyla sürekli şehir dışına çıktığını kaydeden Esma, "Köyde nüfusu kalabalık aileler tandır ekmeği yapar. Ekonomik açıdan da sürekli hazır ekmekler almak bütçemizi zorluyor. Tandır ekmeği yaparak hem ev ekonomisini sağlıyorum, hem de sağlık açısından da oldukça yararlı tandır ekmeğini kendim pişiriyorum" diye belirtiyor.

(gk/fk)