JINHA

HABER MERKEZİ - 21 Şubat Dünya Anadil Günü'nde, Kürtçenin yaşamın her alanında kullanılması için "Kent, kasaba ve belediyelerimizde Kürdistani kimliği yeniden inşa edelim" kampanyasının startı verildi. DTK Eş Başkanı Hatip Dicle, "Bu kampanyanın önemli bir siyasi kültürel hamle oluşturması için tüm Kuzey Kürdistanlıları göreve çağırıyoruz" dedi. Dünya Anadil Günü bir çok merkezde basın açıklaması ve yürüyüşlerle kutlandı.

DİYARBAKIR

Diyarbakır'da Dünya Anadil Günü kapsamında DTK, DBP ve TZP-Kurdî öncülüğünde gerçekleşen yürüyüşle 2015 yılı boyunca devam edecek olan Kürtçenin yaşamın her alanında kullanılmasını amaçlayan "Kent, Kasaba ve Belediyelerimizde Kürdistani Kimliği Yeniden İnşa Edelim" kampanyasının startı verildi. Koşuyolu Parkı İnsan Hakları Anıtı önünde başlayan yürüyüşe Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi eş başkanları Gültan Kışanak ve Fırat Anlı, DBP ve HDP'li yöneticiler, kentteki kimi STÖ temsilcilerinin yanı sıra binlerce kişi katıldı. Yürüyüş kortejinin en önünde ise Ferzad Kemanger Kürtçe Okulu ve DBP'li belediyeler bünyesinde Kürtçe eğitim veren eğitim destek evleri öğrencileri giydikleri, "Zimanê me rumeta meye" yazılı önlüklerle yer aldı. Yürüyüşte sık sık "Bê ziman jiyan nabe", "Bijî berxwedana Kobanê" sloganları atılırken, anadilde eğitim taleplerinin yer aldığı onlarca döviz ve lolipop ile Kürtçe "Eğitim topluma aittir, bu toplumun dili Kürtçedir", "Rojava devrimi Kürt dili devrimidir" yazılı pankartlar taşındı.

Barikatları aşalım

DTK Eş Başkanı Hatip Dicle, "Anadil bir halkın kimliğidir. Kürt halkı gibi anadili baskı altında olan, dilinin gelişmesi önünde barikat olan bir halk özgür değildir" dedi. Hatip Dicle, Kürt halkı açısında Kürtçeye sahip çıkmak ve yaşama iradesini sürdürmenin ötesinde bir onur mücadelesi olduğunu ifade ederek, mutlaka bu onur mücadelesinin kazanılmasını gerektiğini söyledi. Hatip, konuşmasının devamında şunları söyledi: "Hepimiz biliyoruz ki Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan hemen sonra, Kürtçe başta olmak üzere Kürdistan ve Anadolu'nun Türkçe dışındaki tüm dilleri imha sürecine tabi tutuldu. Türkçe dışındaki bir dili kullanan insanlarımız, kelime başına para cezasına çarpıtıldı. 'Kürtçe ıslık' çaldı diye, Apê Musa gibi onurlu aydınlarımız hapislere atıldı. Çok gelişkin olan Kürt medreseleri kapatılarak, hala utanmazca sürdürülen anadilde eğitim hakkımız tümüyle gasp edildi. Bundan daha büyük zulüm olabilir mi? Bundan daha kapsamlı bir kültürel soykırım uygulanabilir mi?"

'AKP'nin söylemleri koskoca bir yalandır'

Kürtçe kadar tarihi kökleri olan bir dil iken, bu dili imhaya tabi tutmak ve hala ısrarla bu politikaları sürdürmenin sadece Kürt halkına değil, insanlığa karşı işlenmiş bir suç olduğunu ifade eden Hatip Dicle, "Her şehidin, her damla kanı, Kürtçenin bugünkü kazanımlarının nedenidir. Kürtçeyi medeniyet dili bile saymayan, ana dilde eğitim için hiçbir programı olmayan, AKP hükümetinin, Kürtçenin gelişmesinden yana olduğu söylemleri koskoca bir yalandır' diye konuştu.

'Kürtçeyi ve Kürdistani diğer dilleri yerelde görünür kılacağız'

Bir yıl boyunca devam edecek olan kampanya ile Kürtçeyi ve Kürdistani diğer dilleri yerelde daha görünür kılmaya başlayacaklarını söyleyen Hatip Dicle, "90 yılı aşkın bir süredir, şehirlerimizin, kasaba ve köylerimizin gasp edilen kimliklerini, bizzat halkımızın öz gücü ve kurumlarımızın programlı çabaları sayesinde geri vermeye kararlıyız. KCD öncülüğünde tüm Kürdistan belediyeleri, Kürdistani siyasi parti ve hareketler, dil kurumlarımız ve tüm sivil toplum örgütlerimiz, kendilerinin çıkaracakları programlar çerçevesinde, Kürdistan'da Kürtçeyi daha görünür kılmak ve çift dilliği yaygınlaştırmaya çalışacaklardır" dedi. Hatip Dicle, kampanyanın içeriğine ilişkin ise şunları dile getirdi: "Esnaflarımızı iş yeri adlarını Kürtçeleştirecek, lokantacılarımız menülerini Kürtçe-Türkçe yazarak, minibüsçülerimizi tabelalarını çift dilli yazdırarak bu kampanyaya güç verebilirler. Halkımız ve kurumlarımızın birçok yaratıcı örnekle, zenginlikler oluşturacağı ve bu siyasi-kültürel hamleyi mutlaka başaracağına olan inancımız tamdır" dedi. Konuşmasının sonunda kampanyanın tüm Kuzey Kürdistan çapında başladığını ilan eden Hatip, "Bu kampanyanın şehir, kasaba ve beldelerimize, yeniden esas kimliğinin kazandırılması, önemli bir siyasi kültürel hamle oluşturulması için tüm Kuzey Kürdistanlıları göreve çağırıyoruz" ifadelerini kullandı.

'Hiçbir ülkede eğitim dördüncü sınıftan başlamaz'

Diyarbakır'ın Dicle ilçesinde ise KURDÎ-DER tarafından dernek binası önünde basın açıklaması yapıldı. Çok sayıda yurttaşın katıldığı açıklamada, pankart ve dövizler açıldı. KURDÎ-DER eğitmenlerinden Muharrem Dengiz, yaptığı açıklamada, Kürtçeye yönelik dil aktivistlerinin bugün dile ilişkin yaptıkları eylemleri yeterli görmediklerini ifade etti. Konuşmasının devamında MEB'in Kürtçeyi seçmeli ders olarak vermesinin pedagojik eksiklikler içermesine "Hiçbir ülkede eğitim dördüncü sınıftan başlamaz" diyerek tepki gösteren Muharrem, yine 'öğretmen yok, sınıflar yetersiz' gibi gerekçelerle seçmeli Kürtçe derslerin bile engellenmeye çalışıldığını vurguladı.

Lice'de yürüyüş

Lice ilçesinde de Dünya Anadil Günü, çarşı merkezinde basın açıklamasıyla kutlandı. HDP İlçe Örgütü'nün organize ettiği etkinlik kapsamında, çarşı merkezinde HDP İlçe Örgütü Eş Başkanı Salime Zingil tarafından yapılan açıklamada "21 Şubat gününü, anadil şehitleri günü" olarak gördüklerini söyledi. Yapılan basın açıklamasının ardından kitle çarşı merkezinde bir süre yürüyüş yaptıktan sonra dağıldı.

MARDİN

Mardin'in Derik ilçesinde yürüyüş düzenlenip, sonrasında da sembolik olarak Kürtçe ders verildi. Eğitim Sen İlçe Temsilciliği önünde bi araya gelen çok sayıda kişi, buradan Cumhuriyet Meydanına doğru yürüyüşe geçti. Erbanelerin çalındığı yürüyüşte yurttaşlar, "Em perwerdehiya bi zimanê dayikê dixwazin", "Zimanê me hebûna meye" ve "Ziman çande, dîroke, jiyane" dövizleri taşıyıp, sık sık, "Bê ziman jiyan nabe" sloganı attı. Meydanda açıklama yapan Eğitim Sen Derik Temsilcisi Ulaş Çelik, Kürt dili üzerindeki tüm yasakların kaldırılması gerektiğini belirterek, "Devlet artık tek dil, tek kültür ve tek inanç anlayışını terk etmelidir" dedi. Açıklamanın ardından Qedrîcan Kültür Merkezi eğitmeni Selçuk Doğan, alanda bulunan kitleye sembolik olarak Kürtçe ders verdi. Etkinlik, erbaneler eşliğinde çekilen halaylar ve "Ziman, jiyan azadî" sloganlarının ardından sona erdi.

ŞIRNAK

Şırnak'ta KURDİ-DER öncülüğünde Azadî Meydanı'nda basın açıklaması yapıldı. Cudi Kültür Merkezi korosunun erbane çalarak renk kattığı açıklamada, Türkçe, Arapça ve Ermenice dillerinde "Bê ziman jiyan nabe", "Zimanê me rûmeta meye" ve "Zimanê azad jiyana azade" yazılı pankartlar açıldı. İran rejimi tarafından katledilen üç Kürt genci için "Ey Reqîp" marşı eşliğinde yapılan saygı duruşunun ardından konuşan KURDİ-DER Şırnak Şubesi eğitmenlerinden Mehmet Barut, yaptığı konuşmada okullarda verilen seçmeli dersin asimilasyonun bir parçası olduğunu ifade etti.

SİİRT

KURDÎ-DER Siirt Şubesi, Kızılay İş Merkezi önünde kitlesel basın açıklaması yaparak, Anadolu ve Kürdistan'da çok sayıda halkın dilinin asimile edildiğine dikkat çekti. Anadile, dikkat çekmek amacıyla yapılan açıklamaya çok sayıda kurum temsilcisi ve Siirt Belediyesi Eş Başkanı Belkiza Beştaş Epözdemir katıldı. "Bi zimanê azad ber bi nasnameya azad", "Zimanê me rûmeta me ye em li rûmeta xwe xwedî derkevin" yazılı pankart açan kitle adına konuşan KURDÎ-DER eğitmenlerinden Ayşe Atabay, bölge kadim dilleri üzerinde kurulan her türlü şiddete dikkat çekerek, bu durumu kınadıklarını ifade etti.

URFA

KURDİ-DER ve Eğitim Sen Urfa şubeleri, Ahmet Bahçıvan İş Merkezi önünde düzenledikleri basın açıklaması ile Anadil Günü'nü kutladı. DBP ve HDP'nin de destek verdiği açıklamada, "Herkese parasız, nitelikli anadilde eğitim istiyoruz" ve "Em dixwazin zimanê dayîkê bibe zimanê fermî" pankartları açıldı. KURDİ-DER Yöneticisi Hamza Ayebe'nin açıklamasından sonra Kürtçe harfler tanıtıldı.

Siverek'te ise KURDİ-DER binasının önünde bir araya gelen yurttaşlar, Kanlıkuyu Meydanı'na kadar yürüyüş gerçekleştirdi. "Êdî bese em perwerdehiya bi zimanê xwe dixwazin" pankartını taşıyan yurttaşlar, "Bê ziman jiyan nabe" ve "Biji serok Apo" sloganlarını attı. Meydanda KURDİ-DER yöneticileri açıklama yaptı.

ANTEP

KURDİ-DER Antep Şubesi, Yeşilsu Parkı'nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamaya HDP, DBP, KURDİ-DER, İHD, YSGP, KESK, SYKP ve ÖSP temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. "Roja zimanê dayike ya cîhane piroz be" pankartı açan kitle, "Bê ziman jiyan nabe", "Zimanê me rûmata me ye" ve "Zimanê me qedexe neke" sloganları attı. 7 farklı dile ile "Anadilim ile varım" dövizinin taşındığı etkinlikte açıklama yapan KURDİ-DER Antep Şube yöneticisi Abdullah İnce, her yıl anadile gününde çeşitli etkinliklerin düzenlendiğini aktararak, artık bu tür etkinliklerin yetmediğini belirtti.

ADIYAMAN

KURDİ-DER Adıyaman Şubesi, dernek binası önünde basın açıklaması yaptı. Yurttaşlar, "Bê zimane dayıke perwerdahi nabe", "Ziman mafeki gerduniye", "Sinore zimane min sinore cihana mine" dövizleri açıp, sık sık "Bê ziman jiyan nabe" , "Zimane azad jiyana azad", "Zimaneme rumeta meye" sloganları attı. Basın açıklamasını okuyan KURDİ-DER Adıyaman Şube Eş Başkanı Şerif Yılmaz, "Kürt halkının ve Kürt hareketinin mücadelesi ile yeni bir bilinç kazanılmıştır. Bu mücadelenin verdiği ruhla anadilde eğitim hakkının kazanılması için mücadelemizi daha da yükselterek doruğa çıkarmalıyız" dedi. Öte yandan KURDİ-DER, 21 Şubat Dünya Ana Dil Günü vesilesi ile Cırlaz Düğün salonunda gece düzenlendi. Geceye HDP ve DBP il yöneticileri, SES, BES, PSAKD, YAKAY-DER, İHD, AKAY-DER temsilcileri ve çok sayıda yurttaşın yanı sıra konuşmacı olarak DTK Meclis Üyesi Osman Özçelik katıldı. Gecede yapılan konuşmaların ardından Dengbêj Hemê Golo sahne aldı.

MERSİN

Eğitim Sen Mersin Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadil Günü'ne ilişkin Özgür Çocuk Parkı'nda basın açıklaması gerçekleştirdi. "Anadilinde eğitim haktır engellenmez", "21'ê Sibatê Zimanê Dayîkê Ya Cîhanê Pîrozbê" pankartları açılan açıklamada, "Anadilde eğitim haktır" ve "Be ziman jiyan nabe" sloganları atıldı. Açıklamaya, KURDİ-DER, İHD, HDP il yöneticiler, EMEP, Mersin Emek Demokrasi Platformu bileşenlerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı. Açıklamayı yapan Eğitim Sen Mersin Şube Başkanı Sinan Muşlu, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Genel Kurulu'nun, 1999 yılında aldığı bir kararla 21 Şubat gününü, "Uluslararası Anadili Günü" olarak kabul etiğini ve ilk kez 2000 yılında, dünya çapında kültürel çeşitliliği ve çok dilliliği desteklemek amacıyla "Dünya Anadili Günü" kutlanmaya başlandığını belirtti.

UNESCO verilerine göre dünya üzerinde 2 bin 500 dilin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, Türkiye'de ise tehlikede olan anadil sayısının 18'i bulduğunu belirten Sinan Muşlu, şunları aktardı: "Tarih boyunca sayısız uygarlığa beşiklik etmiş, diller ve kültürler zengini Anadolu ve Mezopotamya toprakları yıllardır uygulanan 'tekçi' politikalar sonucunda resmen bir çöle dönmüş durumdadır" dedi. Yapılan açıklamanın ardından Eğitim Sen üyeleri yanlarında getirdikleri balonları çocuklara dağıttı.

KURDİ-DER: Anadil üzerindeki baskılara son verilsin

KURDİ-DER Mersin Şubesi de, HDP Akdeniz İlçe Örgütü binası önünde, Dünya Anadil Günü'ne ilişkin basın açıklaması gerçekleştirdi. "21'ê Sibatê Zimanê Dayîkê Ya Cîhanê Pîrozbê" pankartı açılan açıklamada, "Zımane me Rumeta me ye", "Be Serok Jiyan Nabe","Biji Serok Apo" ve "Be Zıman Jiyan Nabe" sloganları atıldı. "21 Sıbate Roja Zımane Dayike Ye Cihane Piroz Be" ile "Mirov Be Zıman Nabe" dövizleri açılan açıklamayı yapan KURDİ-DER Mersin Şube Eş Başkanı Serdar Karakeçi, 21 Şubat'ta yapılan eylem ve etkinliklerin yeterli olmadığını, artık dil ve kültür savaşının yeteri kadar verilmesi gerektiğini söyledi.

(ekip/fk)