JINHA

AMED - Engelli kadınların en çok karşılaştığı tehlikelerden birinin cinsel istismar olduğunu söyleyen Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İşaret Dili Tercümanı Şeyma Yenerler,"Aileler kadını dışarı bırakmaya çekiniyor çünkü dışarıda cinsel istismar diye bir gerçeğimiz var. Engeli kadınlar bu duruma daha açık bir birey, bundan ötürü evde hapis olmuş durumda. Maalesef bu toplumumuzun kanayan bir yarasıdır" dedi.

Engellilerin karşılaştığı çok fazla sorunlar var, hele ki engelli olan kadın ise bu zorluklar ikiye katlanıyor. Erkek engellilerin en büyük sorunu trafik iken kadın engellilerde ise cinsel istismar oluyor.   Engelliler ve engelli kadınlar üzerine konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İşaret Dili Tercümanı Şeyma Yenerler, "Kadın engelliler hem engelinden dolayı hem de kadın olduğundan dolayı eve haps oluyor. Aileler kadını dışarı bırakmaya çekiniyor çünkü dışarda cinsel istismar diye bir gerçeğimiz var. Engeli kadınlar bu duruma daha açık bir birey, bundan ötürü evde haps olmuş durumda. Maalesef bu toplumumuzun kanayan bir yarasıdır" şeklinde konuştu.

'Engellilere kendilerini tanıma fırsatı verilmeli'

"Engelli olduğu için hem fiziki hem de toplumsal sorunlardan dolayı dışarı çıkmayan ya da çıkarılmayan engelliler, fiziksel ve ruhsal yönden gelişemiyor. İlk başta engellinin bir birey olduğunu kabul etmeliyiz" diyen Şeyma, "Engellilerin dışarı çıkıp toplumla bütünleşmesi lazım. İşte sırf bu yüzden yaşamın her alanı ve bütün kamusal yerler engellileri düşünerek dizayn edilmelidir. Engellileri diğer insanlardan ayrıştırmayı reddedip onları topumla bütünleştirmeye çalışmalıyız. Çünkü engellilerin evde üreteceği bir şey yok" diye konuştu. 

Engellileri toplumla birleştirmek için bazı çalışmaların yapılması ve ilk olarak ailelerin bilinçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Şeyma, "Çünkü bazı aileler çocuklarının engelli olduğunu bile bilmiyor. Bilse bile ailelerin onlardan hiçbir beklentisi olmuyor. Engellidir su içsin, yemeğini yesin, evinde otursun bu kadar.  Yapılması gereken bu değil, engellidir ve onun yapması gerekiyor. Eğer sen onun önünü kesmezsen, onun yapabileceği çok şey var" diyerek engellilere kendilerini tanıma fırsatı verilmesi gerektiğini vurguladı.

'Engelli kadınlarda büyük sorun cinsel istismar'

Engelli kadınların en çok karşılaştığı sorunlardan birinin cinsel istismar olduğunu belirten Şeyma, "Zihinsel engelliler bazı şeylerin farkında olmaya biliyorlar. Biliyoruz ki onlara art niyetle yaklaşan çok fazla insan var. Cinsel istismara çok açık bir engel grubudur. Karşı tarafın ona yaklaşımını bilmiyor ve zihinsel engelli birey bunu bir oyun olarak bile görebiliyor. İstismarı anlamadığından sesini çıkarmadı diye duruma razı oldu diye bir algı var. Sistemin bize dayattığı bir gerçektir bu" diye konuştu. Engelli bazı kadınların istismara karşı mücadele etmeye çalıştığını söyleyen Şeyma, "Görme engeli bir grup kadın gelip yakın dövüş sanatıyla ilgili ders almak istediler. Bunu sebebini sorduğumuzda dışarı tek başlarına çıkamadıklarını çıktıklarında da istismarla karşılaştıklarını belirttiler" ifadelerini kullandı.

'Kent mimarisinin engellilere göre dizayn edilmiyor'

Şeyma, cadde ve kaldırımların engelli bireylere göre dizayn edilmediğini ifade ederek, kaldırımların yüksekliği, yollarda bulunan çukurlar ve toplu taşıma araçlarının basamaklarının yüksekliğinin engelli bireyler için dezavantaj olduğunu belirtti. Şeyma, bu durumun insanların bilinçsizliğinden kaynaklandığını dile getirerek, "Takip tuğlasının üstüne ağaç diken, kürsü ve makinesini bırakan esnafımız var.  Oysa insanların duyarlı olması gerekir" dedi.

'Bize saygı göstersinler'

Elleri ve ayakları tutmayan bedensel engelli Hava Şanlı (15), kaldırımların yüksek olduğundan inip çıkmakta, yollarda olan çukurlardan dolayı tekerlekli sandalye ile ilerlemekte çok zorlandığını dile getirdi. Her otobüse binemediğini söyleyen Hava, "Çoğu zaman otobüs şoförleri bizi almıyor. Engelliler için düzenlenen yeni otobüslerde her durağa gelmiyor. Ulaşım konusunda çok sıkıntı yaşıyorum. Merdivenlerden inip çıkamıyorum, tekerlekli sandalye ile çok zor oluyor" diye konuştu. Yaşamının çoğunu evde geçiren Hava, sadece acil durumlarda çıkabildiğini söyledi. Dışarı çıktığı zamanlarda en çok insanların bakışından rahatsız olduğunu ifade eden Hava, "İnsanlar bana baktığında alay ediyorlar, küçük görüyorlar gibi baktıklarını hissediyorum." diye konuştu. İnsanların engellilere olan duyarsızlığından yakınan Hava son olarak, "Bizim bir insan olduğumuzu unutmasınlar. Herkes bir engelli adayıdır, bunu bilsinler ve bize karşı duyarlı olsunlar, saygı göstersinler" ifadesini kullandı.

'En çok korktuğum şey trafik ve dışarıdaki erkekler'

16 yaşında zihinsel engelli bir kızı olan Saliha taşkın (47), kızını asla yanından ayırmadığını ve onu yalnız başına kapıya bile göndermediğini söyledi. Kızının sürekli evde olduğunu söyleyen Saliha, "Bir şey olursa kimin yaptığını ne yaptığını anlayamaz ve bize söyleyemez. O yüzden yalnız başına hiçbir yere bırakamıyorum" diye konuştu. Kızı için endişelendiğini söyleyen Saliha, "En çok korktuğum şey trafik ve dışarıdaki erkekler. Kadın olduğu için korkum daha fazla.  Ya biri elinden tutup götürse ben görmezsem kızım gider anlayamıyor çünkü. Erkek olsa çıktığı zaman çok fazla tedirgin olmazdım. Ben engelsiz olduğum halde kendimi güvende hissedemiyorum ve onun için daha fazla korkuyorum. Bu yüzden onu eve alıştırdım bunu bilinçli olarak yaptım" dedi. Engellilerin çok zor durumda olduğunu söyleyen Saliha, "Kızım bronşit, onun yatamadığı gecelerde bende yatamıyorum başında bekliyorum. Evladını bir tek anne sahiplenir sever korur. Ben ölürsem kimse bakmayacak ona biliyorum. Kızım engelli olduğundan benim dışımda kimse ilgilenmez onunla" diyerek engellilere sevgiyle ve şefkatle yaklaşılması gerektiğini dile getirerek duyarlılık çağrısı yaptı.

(za-ma/dc/fk)