JINHA

İSTANBUL- Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Emek Meclisi tarafından düzenlenen İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalıştayı ikinci gününde yapılan oturumların ardından sona erdi.

HDK Emek Meclisi tarafından düzenlenen İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalıştayı ikinci gününde devam etti. İkinci günün ilk oturumunda moderatörlüğünü İş Güvenliği Uzmanı Şeref Özcan’ın yaptığı “İşçi Sağlığı İş Güvenliği Alanında Haklar, Sorunlar, Görevler, Sorumluluklar” başlıklı oturumda İş Hukuku Uzmanı Av. Murat Özveri sunum yaptı. Bir işyerinde bir işçinin bel fıtığına yakalanması sonucu dava açtıklarını söyleyen Murat, açılan davada davalı işyerinde işyeri hastalığına yakalanma riski olduğu gerekçesiyle açılan davada başka işçilerin raporlarını sunmalarına rağmen mahkeme “Başka kimsede görülmediği” gerekçesiyle mevcut işyerinde meslek hastalığı olmadığına karar verdiğini söyledi. Meslek hastalıkları ve iş cinayetleri sonrası hazırlanan bilirkişi raporlarının eksikliğine örneklerle anlatan Murat, bilirkişilerin işveren tarafında rapor hazırladığını belirtti.

‘İşçinin ciğerinde cıva tespit ediliyor’

Murat, “İşçinin ciğerinde cıva tespit ediliyor, bilirkişi işyeri ortamında olmamıştır diyor” diye örnek verdi. İşçilerin işe başladıkları sırada imzaladıkları evraklarda işçi aleyhine maddelerin olduğuna dikkat çeken Murat, imzalanan evrağın içeriğini işçinin sonradan öğrendiğini söyledi. İşçi sağlığı ve iş güvenliği alanında meslek hastalıkları ile ilgili kısımda akılın devreden çıktığını ifade eden Murat, işçilerin hepsinin haklarının olduğunu kaydetti. “İşyerlerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi var. Peki niye bu kadar insan ölüyor. Meslek hastalığına mahkum ediliyor” diye soran Murat, sermayenin karını sürdürmek için ucuz işçilik uyguladığını belirtti. İşyerlerinde esneklik adı altında güvencesizlik dayatıldığını kaydeden Murat, “Bu sisteme itiraz etmezsek bu koşullarda çalışmaya devam edeceğiz“ dedi. Murat, işveren izin vermezse işçilerin örgütlenemeyeceği bir ortam olmaması nedeniyle işyerlerinde bağımsız sendikaların örgütlenmesinin zorluğundan bahsetti.

‘Türkiye’de her üç kişiden biri kayıt dışı çalışıyor’

Çalıştay'ın ikinci gününün ikinci oturumunun moderatörlüğünü Petrol-İş Sendikası Kadın Dergisi Editörü Necla Akgökçe'nin yaptığı “İşçi sağlığı iş güvenliğinde kadın yüzü” başlıklı sunumu Toros Üniversitesi Öğr. Gör. Dr. Nevra Akdemir yaptı. Kadın ve erkeklerin çalışma hayatındaki birliğinden bahseden Dr. Nevra Akdemir, Türkiye'de her üç kişiden birinin kayıt dışı çalıştığını bu rakamın kadınlarda her iki kadından birinin kayıt dışı çalıştığını ifade etti. Kadınlar hizmet sektöründe, ev işi, temizlik işlerinde daha fazla çalıştığını kaydeden Nevra, işyerlerinde temizlik işlerini erkekler yerine kadınların yaptığını sözlerine ekledi.

‘Meslek hastalıkları evde de yaşanıyor’

Kadınların iş kesintilerine değinen Nevra, kadınların iş kesintilerinin temel nedeninin çocuklarının olması ve bakımı için iş kesintisi yaşadığı, erkeklerde ise bu işten çıkarma olduğunda yaşandığını söyledi. Kadınların örgütlenmesinde erkeklere göre daha düşük olduğunu kaydeden Nevra, kadınlar örgütlenmek için erkeklerden ve ailelerinden izin almak zorunda kaldığını dile getirdi. Nevra, erkeklerin çalışmasına izin verdiği kadınların, ev içinde kusursuz çalışmasını istediğini belirtti. Kadınların meslek hastalıkları arasında yer alan fıtık, varis ve benzeri hastalıkların sadece çalıştığı işyerinde olmadığını vurgulayan Nevra, bu meslek hastalıkların evde de yaşandığına dikkat çekti.

Yaşanan iş kazaları ve iş cinayetleri sonrası klişe yaklaşımların ideolojik olduğunu kaydeden Nevra, “Kaza, kader, fıtrat denilebiliyor. İşçiler beceriksizliğinden dolayı mı kaza geçirdi? Patron önlem almadığı için iş kazası yaşandı” gibi klişe söylemlerin ideolojik olduğunu kaydetti. Nevra, “İşyerlerinde makinalar ortalama bir kişi için yapılmıştır. Ortalama bir işçi de erkek oluyor. Dolayısıyla makinalarda erkektir. Makinalar erkekler için yapıldığı için kadınlar bu makinaları kullanmakta zorlanıyor. Parmaklarını makinaya kaptırabiliyor” dedi.

‘Komisyonlarda kadınlar olmalı’

Genel olarak yapılması gerekenlerden bahseden Necla Akgökçe ise “Bütün meseleleri toplumsal cinsiyet açısından gözden geçirip hükümete baskı yapmak gerekiyor. İşçi sağlığı iş güvenliği meselesinin kavramlarını gözden geçirmemiz gerekiyor. Kadın emeği açısından tanımlamak lazım” dedi. Bu konuda sendikaların ne yapması gerektiğine de değinen Necla, “Sendikalar bu konuda komisyonlar oluşturmalı. Bu komisyonlarda kadın olmalı” diye belirtti.

Çalıştay sunumların ardından sona erdi.

(ed/mg)