JINHA

AMED - TÜİK verilerine göre zorla evlendirilen kız çocuklarının sayısı, 181 bini aştı. Ancak bu buz dağının görünen yüzü. Çünkü verilere göre çocuk yaşta zorla evlendirilen kız çocuklarının çoğu başkasının kimliği ile doğum yaptı. 17 yaşından küçük çocuklarını evlendirmek için mahkemeye başvuranların sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 94,2 arttı. Son iki yılda Diyarbakır'da 18 yaşın altında 1.286 çocuk doğum yaptı.

Çocuk yaşta zorla evlendirilmelerdeki artış ürkütücü boyutlara ulaştı. TÜİK verilerine göre çocuk yaşta zorla evlendirilen çocukların sayısı 181 bini aşarken zorla evlendirilen kız çocuklarının çoğu başkasının kimliği ile doğum yaptı. Sadece 15 yaşından küçük çocukların evliliğini yasaklayan yasalar ise 16 yaşına giren bir kız çocuğunu çocuk olarak kabul etmiyor ve ailenin rızası ile evliliğine izin veriyor. Buna bağlı olarak a 17 yaşından küçük çocuklarını evlendirmek için mahkemeye başvuranların sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 94,2 arttı. Son iki yılda Diyarbakır'da 18 yaşın altında 1.286 çocuk doğum yaptı.

'Her üç kadından biri intihara teşebbüs etti'

Yine TÜİK verilerine göre zorla evlendirilen kız çocuklarının eğitim durumuna bakıldığında  yalnızca yüzde 12'sinin okur-yazar olduğu, yüzde 73,3'ünün okuryazar olmadığı saptandı. Türkiye'de 2008 Verilere göre; 6 yaş ve üstünde okumaz yazmazlık oranı kadınlarda yüzde 12,3, erkeklerde ise yüzde 3,1. Resmi nikahla evli olanların oranı yüzde 86,3, imam nikahıyla evliliğini sürdürenlerin oranı yüzde 12,3. Kadınların yüzde 35.7'si evlendikten 3 yıl sonra resmi dini nikah kıydı. Kadınların annelerinin eğitim durumuna bakıldığında yüzde 96,3'ünün okuryazar olmadığı görüldü. Zorla evlendirilen kız çocuklarının kardeş sayısının çarpıcı bir biçimde 9 ve üstü kardeş sayısında (yüzde 91) yığılma göstermesi çocuk gelin olgusuna kalabalık ailelerde, yoksul ailelerde ve eğitim düzeyi düşük ailelerde daha yüksek oranda karşılaşıldı.

Yüzde 45.7'si para karşılığı evlendirildi

Zorla evlendirilen kıç çocuklarının yüzde  45.7'si başlık parası karşılığı evlendirildi. Kız çocuklarının zorla evlendirilme şekillerine bakıldığında yüzde 72'sinin evlendirilirken 'rızası' olmadan evlendirildiği görüldü. Yüzde 30'undan fazlası eşini daha önce hiç görmeden evlendirildi. Yüzde  75'ine, evde alınan kararlarda söz hakkı verilmedi. Yüzde 20'ye yakını henüz regl dahi olmadan evlendirildi. Yüzde 64'ünün ilk doğumu hastane yerine evde yaptı. Evlenmeden önce şiddet mağduru olduğunu ifade eden kız çocuklarının oranı yüzde 25. Evlendikten sonra bu oranın yaklaşık iki katına çıktığı görüldü. Yaklaşık her üç kadından biri intiharı düşündü da gerçekleştirmek için girişimde bulundu.

'Çocuk gelin yoktur, çanak tutan devlet vardır'

Bu tespitlerden yola çıkarak yasal yaptırımlarının karalılıkla uygulanması, çocuk yaşta yaptırılan evliliklerin, çocuğun cinsel istismarı kapsamında değerlendirilmesi, yasalardaki 'çocuk' ve 'küçük' kavramlarındaki farklılık ve karışıklıkların giderilmesi, imam nikâhının faillerinin mutlaka saptanıp cezalandırılması, erken yaşta evlendirilen kadınların yaşadığı travmanın ilgili kurumlarca yapılacak sağlık politikaları ile izlenmesi, çocukların okullulaştırılma durumlarının takip edilmesi gerekiyor. Kadınlar "Çocuk gelin yoktur. Bir baba, bir ana, bir koca, bir imam, törene katılan akraba komşu, ve buna çanak tutan bir devlet vardır" diyor. 

(sg/fk)