JINHA

WAN - Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nun Kürtçe'ye uyarladığı tiyatro tarihinin en önemli eserlerinden 'Hamlet' oyunu Van'da ilk kez sahnelendi. Van'daki ilk buluşmada iki katlı tiyatro salonu sandalyeleri ve merdivenleri dolarken, sahnelenen oyunun hemen her sahnesinde alkış tufanı koptu.

Van Büyükşehir Belediyesi Nûda Kültür Merkezi'nin Şubat ayı etkinlikleri çerçevesinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nun Kürtçe "Hamlet" oyununun Van'da ilk gösterimi gerçekleştirildi. Nûda Kültür Merkezi Tiyatro Salonu'nda tiyatro severler ile buluşan oyunu izlemek için gelenlerin salonu doldurması ile salonda adım atacak yer kalmadı. Yoğun ilgi gören oyunu Van Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Hatice Çoban ile İpekyolu Belediyesi Eş Başkanı Aygül Bidav da izledi. Oyunun başlamasına bir saat kala solunun önü dolarken, her yaştan insanlar oyunu izlemek için Nûda Kültür Merkezi'ne geldi. İzleyicilerin büyük bir bölümü salonun ara yürüme yollarında ve ayakta izlerken, birçok kişi ise yer bulamadığı için oyunu izleyemedi.

Hatice Çoban: Herkes bu emeği sahiplenmeli

Kürtçe deyimlerin de Hamlet'te yer alması salonda alkışlar ve kahkahalar ile karşılık buldu. Oyunun sona ermesi ile yüzlerce kişi oyuncuları dakikalarca ayakta alkışladı. Daha sonra sahneye çıkan Van Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Hatice Çoban, oyuncuları tebrik ederek, oyuncular adına Leyla Batgi'ye bir buket çiçek verdi. Hatice, Kürtçe tiyatronun geldiği aşamayı 1990'lı yıllarda İzmir Mezopotamya Kültür Merkezi'nde yaşadığı bir anekdot ile anlattı. MKM'de sahnelenen bir oyunda Ünlü Kürt Kadın Sanatçı Ayşe Şan'ın söylediği Kürtçe bir şarkıda ağladığını hatırlatarak, "Ben ağladığımda arkadaşlarım bana neden ağladığımı sormuşlardı. Ben de 'İlk kez bir oyunda Kürtçe şarkı dinliyorum' demiştim. Ondan yıllar sonra Kürt dili tüm sanatsal ve kültürel çalışmalarda başat bir rol oynadı. Bugün dünya tiyatro tarihinin en önemli eserini Kürtçe olarak izliyoruz. Bu çok büyük bir emek herkesin buna sahip çıkması gerekiyor" dedi.

Van'da yaptıkları kültür merkezinin çok önemli bir işlev gördüğünü söyleyen Hatice, her ay kültür merkezinde önemli etkinliklerin olacağını aktardı. Van'da 20 binden fazla üniversite öğrencisinin olduğunu hatırlatan Hatice, "Genç arkadaşlarımızın bu etkinlikleri sahiplenmesi çok daha önemli eserler ortaya çıkarabilir. Kültür merkezimiz tüm genç arkadaşlarımın yeteneklerini sergileyeceği önemli bir akademidir" ifadelerine yer verdi.

Oyunun ortaya çıkışı ve geçmişi

DBŞT ve Amsterdam Rast Tiyatrosu ortak yapımı olarak hazırlanan W. Shakespeare'in başyapıtı olan "Hamlet" oyunu ilk kez bu proje için Kürt Edebiyatçı Kawa Nemîr tarafından Kürtçe'ye uyarlandı. Oyunun dünya prömiyeri "Türkiye Hollanda Ticari İlişkilerinin 400. Yılı" kutlamaları çerçevesinde 17 Ekim 2012'de Amsterdam'da gerçekleşti. Daha önce Diyarbakır, Batman, Ankara ve İzmir'de festivallerde, Adana, Mersin, Antep, Urfa ve Viranşehir'de sahnelenen oyun, son olarak Van'da seyirci karşısına çıktı.

Rast Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Celil Toksöz'ün yönettiği oyunda Yavuz Akkuzu, Özcan Ateş, Elvan Koçer, Leyla Batgi, Emin Yalçınkaya, Vural Tantekin, Mesut Erenci, Kemal Ulusoy, Bora Çelik ve Serdar Geren rol alıyor. Oyunda ayrıca oyunculuk ve stranlarıyla tanınan sanatçı Rojda Şenses, Ali Tekbaş ve Gülseven Medar da yer aldı.

Danimarka Prensi olan Hamlet dramaturjik bir yorumla iktidarı gasp edilen bir Kürt Prensi olarak yorumlanıyor. Bu dramaturgiyle oyun, Kürt kültürüne uyarlanarak, Kürt kültüründe var olan "Dengbêj"lik formuna uyarlandı. "Anlatı-Müzik-Yansılama" üçlemesiyle tarif edebileceğimiz "Dengbêj"lik formu oyunun çatısını oluşturuyor.

"Hamlet" oyunu bu konsepte uygun olacak biçimde kimi bölümleri Dengbêjlerin/Anlatıcıların anlatı metnine dönüştürülmüş olup, kimi bölümler ise Ophelia, Gertrude ve Horatio için stran/şarkı söz ve besteleri için özel olarak hazırlanmış. Oyunda stranları canlı okuyan bu karakterlerin kastları ses sanatçılarından oluşturuldu. Sanatçılara Kurdî, yerel ve evrensel enstrümanlardan oluşturulan bir orkestra eşlik etti.

(gk/mg)