Şehriban Aslan/JINHA

WAN - Shakespeare'in ünlü tiyatro eseri Hamlet'in Kürtçe versiyonu yoğun ilgi ile izlenmeye devam ediyor. Dengbêjlik geleneği ile renklendirilen müzikal şeklinde sahnelenen Kürtlerin Hamlet'inin son durağı Van oldu. Van'da mikrofonları uzattığımız Hamlet'in oyuncuları, tiyatro severlere, "Bizi bekleyin" dedi.

Kültürel motiflerin etkileşimlerinin ardından ortaya çıkarılan ve takdir edilen eserlerden birisi de Kürtçe Hamlet oldu. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu ve Amsterdam Rast Tiyatrosu ortak yapımı olarak hazırlanan W. Shakespeare'in başyapıtı olan "Hamlet" oyunu ilk kez bu proje için Kürt Edebiyatçı Kawa Nemîr tarafından Kürtçe'ye uyarlandı. Oyunun dünya prömiyeri "Türkiye Hollanda Ticari İlişkilerinin 400. Yılı" kutlamaları çerçevesinde 17 Ekim 2012'de Amsterdam'da gerçekleşti. Daha önce Diyarbakır, Batman, Ankara ve İzmir'de festivallerde, Adana, Mersin, Antep, Urfa ve Viranşehir'de sahnelenen oyun, son olarak Van'da seyirci karşısına çıktı.

Dengbêjlik formu ile sunuluyor

Rast Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Celil Toksöz'ün yönettiği oyunda Yavuz Akkuzu, Özcan Ateş, Elvan Koçer, Leyla Batgi, Emin Yalçınkaya, Vural Tantekin, Mesut Erenci, Kemal Ulusoy, Bora Çelik ve Serdar Geren rol alıyor. Oyunda ayrıca oyunculuk ve stranlarıyla tanınan sanatçı Rojda Şenses, Ali Tekbaş ve Gülseven Medar da yer alıyor. Kürtçe "Hamlet"te Danimarka Prensi olan Hamlet dramaturjik bir yorumla iktidarı gasp edilen bir Kürt Prensi olarak yorumlanıyor. Bu dramaturgiyle oyun, Kürt kültürüne uyarlanarak, Kürt kültüründe var olan "dengbêjlik" formuna uyarlandı. "Anlatı-Müzik-Yansılama" üçlemesiyle tarif edilebilecek olan "dengbêjlik" formu, oyunun çatısını oluşturuyor.

Kürtçe 'Hamlet'i oynama kararı

Kürtçe "Hamlet" adlı tiyatro oyununda Ophelia adlı karakteri canlandıran Gülseven Medar, Hamlet oyununda nasıl yer aldığını anlatırken, "Şan eğitmeni ve profesyonel olarak solistlik yapıyorum.  Yönetmen Celil Toksöz'ün 'Dilek'adlı bir halk operasında çalışmıştım ve'Dilek' adlı karakteri canlandırdım. Theatre Rast ile oradan tanışıyorum. 'Dilek' adlı oyunda kadın cinayeti ile ilgili bir konu vardı. Celil Toksöz daima Shakespeare'in bir oyununu Kürtçeye çevirmek istediğini söylüyordu. Aradan birkaç yıl geçtikten sonra Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ndeki tiyatro oyuncularıyla ortak olarak Kürtçe 'Hamlet'i yapmaya karar verdi. Karar verildikten sonra bana 'Ophelia' adlı karakteri oynamam için teklifte bulundu ve ben de böylelikle oyunda yerimi aldım" sözlerine yer verdi.

'Oynadığımız yerlerden tekrar talep geliyor'

Oyunun ilk prömiyerini Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da yaptıklarını dile getiren Gülseven, ardından ikinci prömiyerin ise Amsterdam'da yapıldığını ifade etti. Gülseven, Türkiye ve bölgenin birçok kentinde de oynanan Kürtçe Hamlet'in çok beğenildiğini ve oynanan her yerde tekrar sahnelenmesi talebinde bulunulduğunu sözlerine eklerken, "Fakat biz başka şehirlerde de oyunumuzu sergileyip, diğer halkların da görmesini istiyoruz. Adana, Mersin, Antep ve Urfa'ya da gittik. İstanbul'da da oynamak istiyoruz. Ben İstanbul'da yaşıyorum ve oradaki insanlardan sık sık duyuyorum 'Hamlet ne zaman İstanbul'a gelip sergilenecek' diye" dedi.

'Kadın olgusu üzerinde çok duruldu'

'Hamlet' oyunundaki Ophelia karakterine değinen Gülseven, "Ophelia sadece aşık olan bir kadın.  Babası tarafından kafası sürekli karıştırılıyor. Babası, kardeşi ve sevdiği insan arasında gidip gelen bir kadın karakteridir. Oyunda Hamlet'in annesinin çektiği acılar ve arada kalmışlığıyla ilgili çok güzel vurgular yapılmış. Bu karakterler, kadınların kendilerini özdeşleştirebileceği karakterlerdir. Celil Bey de 'Hamlet' oyununda özellikle kadın olgusuna çok fazla vurguda bulunmak istedi. Bunu 'Dilek' oyununda da görebiliyorduk" ifadelerine değindi. Gülseven ayrıca, oyunu birçok yerde sergilemek gibi hayallerinin olduğunu söylerken, tiyatro severlerin onları beklemeleri çağrısında bulundu.

'Kürtlerin Hamlet'i'

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tiyatrosunda 15 yıldır oyunculuk yapan Leyla Batgi ise, Celil Toksöz'ün kendisine "vebêj" (oyunu anlatan kişi) rolünü verdiğini belirtti. "Kırk günlük bir hazırlanma aşamasından sonra ve iyi provalarla Hamlet oyununu çıkardık" ifadeleriyle sözlerine devam eden Leyla, "Tekniğinden tutun da oyuncularına kadar gerçekten herkes elinden gelenin en iyisini yaparak profesyonel bir oyun sergiledi. İngiliz bir yazar "Mirzaye Denmarke"ın hikayesinden bahsediyor. Biz de dedik "Mirzaye Denmarke"ın hikayesini kendi Hamlet'imizi, Kürtlerin Hamlet'ini yapacağız" şeklinde konuştu.

'İzleyicilerimiz turnelerimize gelip izlesin'

Oynadıkları oyunla ilgili daha çok olumlu eleştiriler aldıklarını belirten Leyla, "Bana sorarsanız bir oyuncu için eleştirilmek o oyuncunun çok iyi yerlere gelmesini sağlar. Özellikle bu eleştirinin olumsuz olması bizi yaptığımız işte düşündürerek, doğruyu bulmamıza neden olur" dedi. Ancak, oyuna ilişkin olumsuz eleştirilerin çok gelmediğine değinen Leyla, "350 kişilik salona 500 kişi giriyordu ve herkes gayet heyecanlı ve memnun bir şekilde izliyordu. Amed'de sergilediğimiz bir diğer oyunumuz olan 'Altı Parmak' oyunumuzu oynamaya başladık. Oyunu yazan da cezaevinde kalan bir kadın arkadaşımızdır. Çok iyi yazılmış bir oyun. O oyunumuz da çok büyük bir ilgi gördü. İzleyicilere çağrım turnelerimize gelsinler ve izlesinler" sözlerine yer verdi.

(ng/gk/fk)