Deniz Fırat/JINHA

HABER MERKEZİ - YPJ'nin çetecilere karşı meşru direnişi ile dünyanın gündemine oturan Kürt kadınlarının Avrupa'da örgütlenme çalışmaları 1987 yılında Kürdistan Yurtsever Kadınlar Birliği (YJWK) ile başladı. Cephe örgütlenmesiyle başlayan kadın örgütlenmesi 1994 yılında bedenini ateşe veren Ronahi ve Berivan'ın eylemlerinin ardından başka bir boyuta evrildi ve artık Avrupa Kürt Kadın Hareketi (TJKE) ile bağımsız örgütlenmeye dönüştü.

Avrupa'da Kürt kadın hareketinin örgütlenme deneyimleri 1980'lerle birlikte başladı. Yekitiya Jinen Welatparezen Kurdistan-Kürdistan Yurtsever Kadınlar Birliği (YJWK) 1987 yılında kadın cephe örgütlenme birimi olarak kuruldu. Kapialist sistemin derin asimilasyon çarkına karşı ayakta kalma mücadelesi olarak ortaya çıkan bu örgütlenme kısa süreli oldu. 1990'da gelişen serhildanlar Avrupa alındaki kadınlara da yansıdı ve kadınlar bir çok serhıldanda öncülük yaptı. Avrupa sahasından Kürdistan'm tüm parçalarına, dağlardan kentlere yayılan serhıldanlar büyük direnişlere, fedakarca pratiklere sahne oldu.

Ronahi ve Berivan'ın eyleminin anlamı

Avrupa'da Kürt kadınların miladı ise 1994 Newroz'unda  Bedriye Taş (Ronahî) ve Nilgün Yıldırım'ın (Bêrîvan), Mannheim'de bedenlerini ateşe vermesi oldu. Almanya'nın PKK'yi yasaklamasına karşı eylemi gerçekleştiren iki kadın Kürt kadınlarının Avrupa'daki örgütlenmesini öncüleriydi.  Avrupa'da sürgünde yaşayan bir çok Kürt kadını yönünü dağlara döndü.

9 Ocak katliamı

Avrupa'da güçlenen kadın hareketine yönelik saldırılar bu dönemde hızlandı.  9 Ocak 2013'te PKK'nin kurucularından Sakine Cansız ile yoldaşları Fidan Doğan ile Leyla Şaylemez'in katledilmesi aynı zamanda derin güçlerin Kürt kadınlarının temsil ettiği özgürlük çizgisine bir saldırı olarak tarihe geçti.

Andrea Wolf , Ronahi ismini seçti

Kürt kadınlarının örgütlenme bilinci Avrupa'da yaşayan farklı halklardan kadınları da etkiledi ve PKK saflarına çekti.  Bunlardan biride Alman devrimci Andrea Wolf'tu. PKK'ye katılan Andrea kod adını bedeninin ateşe veren Ronahi'den  aldı. 33 yaşındayken, 23 Ekim 1998'de Van'ın Çatak ilçesi kırsalında çıkan çatışmada sağ yakalanıp vahşice infaz edildi.  Avrupa'da çeşitli örgütlenme deneyimleriyle özgün örgütlülüğünü geliştiren Kürt kadınları son olarak 1 Kasım 2014'te Avrupa Kürt Kadın Hareketi'nin (Tevgera Jinên Kurd ên li Ewropa-TJKE) kuruluşunu ilan etti.

TJKE Kuruluş Kongresi

Avrupa Kürt Kadın Hareketi (Tevgera Jinên Kurd ên li Ewropa-TJKE) 1 Kasım 2014 tarihinde Hollanda'nın Den Haag kentinde kuruluş kongresini gerçekleştirdi.  "Yereldeki kadın yapılarının çatı örgütü ve demokratik konfederal sistemi" olarak tanımlanan TJKE'ye meclis,  inisiyatif, komün, kadın merkezleri, vakıflar, siyasi partilerin kadın kolları gibi örgütlenmelerin tüzel kimlikleriyle TJKE'ye üye olabilecekleri belirtildi. 

Örgütlenme hamlesi

En üstteki bu değişiklik, yereldeki kadın örgütlenmelerini de birebir etkiledi. Birçok ülkede kadın meclisleri kuruldu. Demokratik Toplum Merkezleri bünyesinde komünler oluşturuldu. Çeşitli meslek ve inanç grupları, sosyal gruplardaki kadınlar da kendi özgün alanlarında konferanslarını gerçekleştirerek 2014'ü örgütlenme alanında bir hamle yılına dönüştürdü. Yıl boyu gündemde olan Rojavalı kadınlar, Mart ayında Avrupa'da ilk konferanslarını gerçekleştirdi. Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden Alevi kadınlar, Mayıs ayında Almanya'nın Köln kentinde 'Hakikat Arayışında Alevi Kadını' adıyla konferans düzenledi. Konferansta Alevi Kadın Akademisi'nin kurulması kararı alındı. Kürdistan'da  olduğu gibi Avrupa'da da tüm örgütlenmelerde eşbaşkanlık sistemi uygulanmaya başlandı.

Bilimde yeni ufuk: Jineoloji

İlk olarak PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın "Özgürlük Sosyolojisi" adıyla kaleme aldığı savunmalarda ortaya konulan ve Kürt Kadın Hareketinin son 3-4 yıldır tartışmaya koyduğu Jineoloji, 2014 yılında Avrupa'da düzenlenen bir konferansla masaya yatırıldı. 28 Şubat-2 Mart 2014 tarihleri arasında 'Kadınların Radikal Düşünce ve İnşası' adıyla düzenlenen konferansta bilimin eril, cinsiyetçi karakterine eleştiri olarak ortaya çıkan ve "Kadın Bilimi" olarak tanımlanan Jineoloji kavramı, kadın örgütlerinin tartışmasına açıldı. Konferansı organize eden kurumlar, nihai bir sonuca varmak yerine konferansı Jineoloji'yi anlamak için bir başlangıç olarak nitelendirdi.

Adalet eylemleri yıl boyu sürdü

Örgütlenmedeki iddia ve siyasal gelişmeler Kürt kadınlarının alanlarda da en aktif yılını geçirmesini beraberinde getirdi. Fransa'nın başkenti Paris'te 3 Kürt kadın devrimci Sakine Cansız, Fidan Doğan ve Leyla Şaylemez'in katledilmesi ardından Kürt kadınlarının başlattığı adalet nöbeti eylemleri 2014 yılı boyunca da devam etti. Önce "adalet istiyoruz" ardından da "Suskunluğunuz Ortaklığınızdandır" sloganlarıyla gerçekleşen eylemlerde aradan geçen 2 yılda katliamın faillerinin açığa çıkarılmamasına karşı kadınlar sesini yükseltti. KJB'nin başlattığı 'Önderliğimiz Özgürlüğümüzdür' kampanyasının Avrupa'daki startı 11 Nisan'da Frankfurt'taki yürüyüşle verildi. Yıl boyunca yürüyüş ve eylemlerle Öcalan'ın özgürlüğünü isteyen kadınlar, 15 Şubat Strasbourg mitingi öncesinde düzenlenen geleneksel uzun yürüyüşe bu yıl ayrı bir kol olarak katıldı.

Kobanê ve Şengal'in sesi oldular

Yılın en kitlesel eylemleri Şengal ve Kobanê ile dayanışma eylemleri oldu. TJKE, hem Şengal trajedisini hem de Kobanê direnişini dünyaya duyuran eylemlere öncülük yaptı. DAİŞ'in kent merkezine işgal saldırısının başladığı 15 Eylül gecesinden itibaren Parlamentolar, konsolosluklar, BM ve Lahey Adalet Divanı gibi uluslararası kuruluşlar önlerinde işgal, oturma ve çadır eylemleri, insan zincirleri ve yürüyüşlerle direnişin Avrupa kamuoyuna yansıtılmasında önemli bir rol oynadı. Sadece eylemler değil dayanışma kampanyalarıyla da göç eden Şengal ve Kobanêliler yalnız bırakılmadı.

Burkalı kadınlardan moda dergilerine…

YPJ'li savaşçıların ve kadın gerillaların DAİŞ'e karşı mücadelesi onları dünyanın gündemine taşıdı. 21. Yüzyılın amazonları, DAİŞ'e karşı feminist mücadele gibi tanımlamalar yapılırken moda dergilerinden burkalı kadınlara kadar Kürt kadınlarının mücadelesi herkesin dikkatini çekti. 1 Kasım Dünya Kobanê Günü'nde Güney Afrika'dan Kanada, Hindistan'a kadar kadınlar da sokağa çıktı. En dikkat çeken eylem Kabil'de burkalı kadınların "'Kobanê'nin cesur kadın ve erkekleri, sizinleyiz' yazılı pankartlarla yürüyüşü oldu. Şengal ve Kobanê Avrupalı kadın kurumlarının da gündemi oldu. Avrupa başta olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerinden kadın örgütlerinin temsilcilerinden oluşan Uluslararası Politik Kadın Konseyi Ekim ayında Almanya'nın Chemnitz kentinde yaptığı kongresinde

Şengal ve Rojava ile dayanışma mesajı verdi.

İtalya ve Paris gibi birçok ülkede DAİŞ gündemiyle kadın kırımı konulu toplantı ve konferanslar düzenlendi. Konferanslarda özellikle kaçırılan Ezidi kadınlar için dayanışma ağını hedefledi.

Arjantin'de her yıl yapılan Kadın Hareketleri Forumu'nda YPJ ve Kobanê ile dayanışma yürüyüşü gerçekleştirildi. Forum'da DAİŞ çetelerine karşı fedai eylem gerçekleştiren Arîn Mîrkan anıldı. Forumun açılış konuşması Arin Mirkan'ın mücadele hayatına ayrıldı. 2013 yılında Perulu, Cezayirli, Somalili, Faslı, İsveçli, Hint, Fransız ve Kürt kadınların öncülüğünde kurulan ve Femmes Solidaires (Dayanışan Kadınlar) tarafından ilan edilen I. Uluslararası Feminist ve Laik Kadınlar Ağı (RIFL) nın ilk konferansında da gündem özgürlük mücadelesi veren YPJ savaşçıları oldu.

(fk)