JINHA

HABER MERKEZİ - Güney Afrika'da ev işçisi olarak çalışan kadınların yaşadığı sorunları raporlaştıran ILO, hem ev işçisi kadınlarla, hem de işverenlerde görüştü. Ev işçisi kadınların haftalık 80 saat çalıştığına yer verilen raporda kadınlar 75 yaşına geldiğinde bile emekli olamıyor. Güney Afrika'da sendikalı ev işçileri ise kötü çalışma koşullarına karşı 'artık yeter' diyerek asgari ücretlerinin artırılması ve iş koşullarının düzeltilmesi için mücadele veriyor.

Uluslar arası Çalışma Örgütü (ILO) Güney Afrika'da ev işçisi kadınların yaşadığı sorunlara ilişkin "Yeni bir tür zorlu iş" raporu hazırladı. ILO raporun hem ev işçisi kadınlarla hem de işverenlerle görüşülerek hazırlandığı bilgisini verdi. Rapora göre Güney Afrika'da çoğunluğu ev işçisi olan kadınlar haftada 80 saat çalışıyor. 75 yaşına geldiklerinde ise emekli olamıyorlar. Rapora göre kadınların çoğu işverenlerin evinde kalıyor ya da birkaç aile için çalışıyor.

'Afrika'da 5,5 milyon kişi ev işçisi olarak çalışıyor'

Rapora göre Afrika'da toplamda 5,2 milyon kişi ev işçisi olarak çalışırken kıtanın 1,1 milyonu Güney Afrika'da istihdam ediliyor. Başka Afrika ülkelerine göre Güney Afrika'nın bu kadar yaygın olarak ev işçisi nüfusunun sebeplerinden biri Apartheid döneminde siyahi kadınların kendi hayatları ve evlerinden kopararak beyazların evlerinde kalarak hizmet işine itilmesi. Apartheid dönemi bitmesine rağmen ırkçı ve cinsiyetçi boyutlarda eşitsiz olan ekonomik baskı devam ediyor.

21 yıldır değişen bir şey yok!

Yüzlerce ev işçileriyle gerçekleştirilen röportajın yanı sıra istatistik toplayan rapora göre bağımsızlıktan 21 yıl sonra çok şey değişmemiş. Ülkenin genel nüfusunun yüzde 91'i Afrika kökenli ev işçisi. Raporu hazırlayanlar hem işçiler, hem işverenlerle röportaj gerçekleşmesi projesi çarpıcı karşılaştırmaları ortaya çıkardı. Ev işçisi konusunda konuşan Durban kentinde elit bir mahallede yaşayan dört çocuk annesi işveren, ev işçisinin hayatını şöyle anlattı: "O ailemizin bir parçasıdır. Ona bakıyoruz, annesi bizde de çalıştı. Eski kıyafetlerimizi alıyor, yemediğimiz yemekleri yiyor, kendi yatağı ve kendi odası bile var. Yeni televizyon aldığımızda eskisini ona verdik. Dolayısıyla o, bu aile için herşey yapar. Gece yarısında kalkıp yemek yapmasını istersek o gülümseyerek yapar."

'Çalışacak bir yer olsaydı giderdim'

Aynı ev işçisi de araştırmacılarla kendi iş tecrübesini anlatırken şöyle konuştu: "Annem 2006'da emekli olduğunda 32 yıl o doktorun annesi için çalıştıktan sonra R 10 bin (2 bin 115 TL) verdiler. O ailenin bir parçasıysa öyle mi davranılır? Bana ayda R 2000 (425 TL) veriyorlar. O parayla ne alabilirsin? Köle gibi haftada yedi gün çalışıyorum. İzin istesem kötü hissettiriyorlar. Ara sıra R 100 (20 TL) ekstra veriyorlar ama o kadını görüyorum, bir ayakkabıya R 2000 (425 TL) veriyor. Ben onların ailesi değilim, başka çalışacak yer olsaydı giderdim."

Ev işçisi kadınlar 'artık yeter' dedi

Güney Afrika'da 2013 yılında ILO, "Uluslar arası Ev Hizmetlisi Sözleşmesi"ni imzaladı. Sözleşmeyle birlikte ev işçileri yasal koruma altına alındı. Ardından ev işleri imzalanan sözleşmeyle birlikte örgütlenmeye başladı. Geçtiğimiz Perşembe günü ev işçisi kadınlar asgari ücretlerinin artırılmasına yönelik Güney Afrika Parlamentosu'na yürüyüş gerçekleştirdi. Kadınlar yürüyüşte "Artık yeter, biz de ev işçisi olarak bu ülkenin ekonomisinde önemli bir yer alıyoruz" dedi. Güney Afrika Ev Hizmetleri ve Benzer Çalışanları Sendikası Başkanı Hester Stephens, 15 yaşından beri ev işçisi olarak çalıştığını belirtti. Ev işçilerinin emeğinin hala tanınmadığını söyleyen Hester, göçmen işçilerin yaşadığı sorunlara da dikkat çekerek, göçmen işçilere yönelik hakların tanınmasını istedi.

(cm/mg)