Dilan Karamanoğlu/JINHA

AMED - Çözüm sürecinde aktif rol almak ve her alanda kadının eşit temsiliyetinin sağlanması için çalışma yürütmek üzere 4 ay önce kurulan Kadın Özgürlük Komisyonu önümüzdeki günlerde tüm kesimlerden kadınların katılımı ile çalıştay yapmaya hazırlanıyor. Kadın Özgürlük Komisyonu Hazırlık Sekretaryası üyesi Ezra Elbistan, "Kürdistanlı ve Türkiyeli kadınlar olarak bu müzakere sürecinde nasıl yer alabileceklerini, hangi taleplerle ve nasıl bir mücadele yöntemiyle katılacaklarını hızla tartışmamız, taleplerimizi ortaklaştırmamız gerekiyor" dedi.

Kadının özgün ve özerk yapısıyla farklılıklarla birlikte, eşitlik ilkesi temelinde toplumsallığın her kademesine eşit katılma kararlılığını benimseyerek, Kasım 2014 tarihinde çalışması başlatılan Kadın Özgürlük Hazırlık Komisyonu, geniş kadın kitlelerini barış ve demokrasi sürecine katmayı hedefliyor. KJA öncülüğünde başlatılan komisyon, kadınlar için hem çözüm ve müzakere süreçleri hem de sonrasında irade olarak yer alma ve etkin çalışmayı hedefliyor. Kadın Özgürlük Hazırlık Komisyonu Sekretaryası ve KJA aktivisti Ezra Elbistan, komisyon çalışmalarına ve amacına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Temel amaç 'çözüm ve kadının özgürlüğü'

Çalışmalara 2014 Kasım ayında başladıklarını ve öncelikle Kürdistan'daki kadın hakları alanında çalışan tüm kurum ve kişilerle iletişeme geçerek çalışmanın kapsamını anlattıklarını aktaran Ezra, "Eş zamanlı olarak Batı'da da aynı görüşmeleri gerçekleştirdik. Geldiğimiz noktada Türkiye ve Kürdistan'daki tüm kadın çevreleri ile birlikte kadın sorunu ve özgürlüğü konusunda güçlü bir tartışma süreci yaşamak ve kadınlar açısından nelerin müzakere masasında talep edileceğini ortaya koymak istiyoruz. Kısaca Kadın Özgürlük Komisyonunun temel amacı 'Çözüm sürecinde kadın sorunu ve özgürlüğü' konusunda kadınların müzakere masasındaki taleplerini açığa çıkarmak, ortaklaştırmak ve kadınlardan doğru müzakere belgesini hazırlamak" dedi.

Kadının Anayasal hakları

Hazırlık Komisyonu olarak PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın hazırladığı "Barış ve Demokratik Müzakere Süreci" taslağındaki 10 maddeyi referans alarak 4 ana başlık üzerinde çalışmayı örgütlediklerini aktaran Ezra, "Doğru tanımlama; Kadın sorununu toplumsal, siyasal, ekonomik, sosyal, ahlaki ve politik olarak güncel sorunlarını olarak doğru tanımlanmak ve çözümü konusunda önerilerini geliştirmek ve ortaklaştırmak. Yasal ifadeye kavuşturma; Mevcut anayasada kadın özgürlük sorununu, kimliğini ifade eden, onu tanımlayan, kadın olarak varlığını gören, kabul eden ve bunun üzerinden kadının haklarını veya sorunun çözümünü ifade eden bir durum söz konusu değil. Farklı bölümlere ve kanunlara sıkıştırılmış, ağırlıklı olarak mağdurluk üzerinden ele alma var. Mevcut durumdan hareketle bir bütün olarak kadın sorunu ve haklarının anayasal ifadesi nasıl olmalı üzerinden tartışma yürütmek istiyoruz" diye konuştu.

'Öz savunma, siyaset, temsiliyet, aile...'

Ezra, sisteme eşit ve örgütlü katılım; Kadının demokratik siyasete katılımı, temsiliyeti, öz savunması, bir bütün olarak kendi sistemini oluşturmasını yasal ve anayasal ifadesini bu başlıkta tartışmayı öngören komisyonun aileden toplum kadına biçilen cinsiyetçi rollere karşı çalışma yürüteceğini söyledi. Ezra, "Ailede eşitlik ve özgürlük; toplumsal dokuyu, kültürü oluşturan bu konuda belirleyici rol oynayan kuşkusuz aile gerçeğidir. Kadın-erkek ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi, evliliğin kanunları, nikah meselesine bakış, boşanma meseleleri, çocuk yetiştirme ve doğurmadaki kadının iradesi-hakkı, ev içi emeğin tanımı, bunda kadının başat rolü, mal varlığının paylaşılması sorunu, eğitim vb bir çok konunun bu başlık altında yeniden tartışmaya açmak istiyoruz" şeklinde konuştu.

14 alt komisyon

Kadın Özgürlük Hazırlık Komisyonu'nun 14 alt komisyon çalışması bulunduğuna dikkat çeken Ezra, bunları şöyle sıraladı: "Demokratik Özerklik ve Demokratik Ulus/ Kadına Yönelik Şiddet/ Ekonomi/ Ekoloji/ Demokratik Siyasete Katılım/ Öz-savunma/ Yasal-Anayasal Değişiklikler/ Kültür ve Kimlik Hakikatleri/ Hakikatleri Araştırma ve Yüzleşme/ Zorunlu Göç Sosyal Yaşam/ Müzakereye Kadın Katılımı ve Ulusal Eylem Planı/ Cezaevleri."

Çalıştay yapılacak

Yakın zamanda bir çalıştay yapmayı planladıkları bilgisini de veren Ezra, "Kadınlardan doğru bu temel başlıklar üzerinden tüm kadın çevrelerinin (feministler, emekçiler, aleviler vb) katılımına açık bir çalıştay çalışmasına başladık. Yakın bir süreçte Hazırlık Komisyonu ve İmralı Heyetindeki kadın arkadaşlarımızla birlikte çalıştay çağrısını gerçekleştireceğiz. -müzakereye kadın katilimi ve kadınların talepleri ile ilgili İstanbul da 11-12 Nisan'da bir çalıştay düzenleyeceğiz. Kadın Özgürlük Komisyonu çalıştaydan çıkan talep ve iradeyle oluşacak" diye kaydetti.

'Çalışmalarımızı Hakikat Komisyonu ile paylayacağız'

PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın 2015 yılı Newroz'undaki mesajda özel vurgu yaptığı Hakikat ve Yüzleşme Komisyonu'nun kurulmasına yönelik çağrısının Kadın Özgürlük Komisyonu için de önemli bir çağrı olduğuna değinen Ezra, "Kurulacak komisyonun ağır insan hakları ihlalleri, faili meçhuller, geri dönüşler, toplu mezarlar, özellikli gruplara dair gerçekleştirilen katliamlar vb. konulara dair hakkaniyetli bir çalışma yürütmesini bekliyoruz. Kadın Özgürlük Komisyonu olarak bizler de, kadınların savaş sürecindeki deneyimlerini açığa çıkaracak, yaşanan ihlalleri ve etkilerini ortaya koyacak ve bu ihlaller için nasıl bir telafi istiyoruz konusunda görüşlerimizi ve taleplerimizi kurulacak komisyonla paylaşmayı öngörüyoruz" dedi.

Dünyada durum pek parlak değil

Barış ve müzakere sürecinde kadınların aktif rol almasının önemine değinen Ezra dünyadan benzer deneyimlerin bulunduğunu ancak pratiklerde ortaya çıkan sonuçların eşit temsiliyeti sağlamadığını kaydetti. Ezra şu bilgileri verdi: "Dünyada 1990 ile 2012 arasında 102 barış süreci yürüyor ve bu süreçlerde 585 anlaşma imzalanmış. Dünyada yürüyen bu 102 barış sürecine aktif olarak katılanların sadece yüzde 8' i kadın. İmzacıların yüzde 3' ü, arabulucuların yüzde 3.2' si, görüşmelere tanık olarak katılanların ise sadece yüzde 5.5' i kadın. Kadınların barış görüşmelerine en yoğun katılım sağladığı ülkeler 2008'de Kenya yüzde 25, 1992'de El Salvador yüzde 13, 1995'de Hırvatistan yüzde 11, 1996'da Guatemala yüzde 10, 1998'de İrlanda yüzde 10, 2001'de Afganistan yüzde 9 ve 2008'de Uganda yüzde 9. Diğer ülkelerde katılım yüzde 5'in altında, birçoğunda ise yüzde 0."

'Erkekler iktidarı, kadınlar kaybettiklerini taşıyacak'

Ezra, "Yapılan bu araştırmalar ışığında dünyanın hemen hemen her yerinde müzakere süreçlerine etkin bir kadın katılımı söz konusu değil. Türkiye'de yürütülen müzakere süreci ise kadın hareketinin güçlü mücadelesi ile belli bir aşamaya gelebilir. Elbette ki Kadın Hareketi aktivisti Sayın Ceylan Bağrıyanık'ın bu sürece dahil edilmesi kadınlar adına müzakere masasına oturma olanağı sağlamıştır ve bu olanağın etkin kullanılması gerekmektedir. Sonuçta genel olarak müzakere süreçlerinde erkekler iktidar ilişkilerini kadınlar ise çatışmalı süreçlerde kaybettiklerini müzakere masasında tartışmak isteyecekler" şeklinde belirtti.

Kadınlara 'ortaklaşalım' çağrısı

Son olarak tüm kadınlara çağrıda bulunan Ezra, "Türkiye'de yaşayan tüm kadın kesimlerinin sürecin müzakereye evrilmesi ve müzakerenin başlaması için ortak bir mücadele ağını kurması gerekiyor. Kürdistanlı ve Türkiyeli kadınlar olarak bu müzakere sürecinde nasıl yer alabileceklerini, hangi taleplerle ve nasıl bir mücadele yöntemiyle katılacaklarını hızla tartışmamız, taleplerimizi ortaklaştırmamız gerekiyor" dedi.

(bc/fk)