JINHA

AMED - Kürt tarihi ve arkeolojisi üzerine yapılacak araştırmalar için yol ve yöntem belirlemek amacıyla uzmanların katılımı ile 'Kürt Tarihi ve Arkeolojisi'nden Kavram, Metodoloji ve Amaçlar Çalıştayı" düzenleniyor. Çalıştayda sunum yapan tarihçi ve arkeologlar, Kürdistan'ın gerçek sahipleri tarafından herhangi bir çalışmanın yürütülmediğini belirterek, bölgede ağırlıklı olarak arkeoloji adına yapılanın "mezar hırsızlığı"ndan öteye gidemediğini ifade etti.

Demokratik Toplum Kongresi (DTK) öncülüğünde gerçekleşen 'Kürt tarihi ve arkeolojisi'nde kavram, metodoloji ve amaçlar çalıştayı' üzerine yapılacak araştırmalar için yol ve yöntem belirlemek amacıyla çalıştay düzenlendi. Sümerpark Ortak Yaşam Alanı Konferans Salonu'nda düzenlenen "Kürt Tarihi ve Arkeolojisi'nden Kavram, Metodoloji ve Amaçlar Çalıştayı"na birçok üniversitenin arkeoloji, tarih ve antropoloji bölümlerinden mezun olan ve bu alanda çalışma yürüten tarihçi ve arkeolog DTK Başkanlık Divanı üyeleri Engin Demir ve Selçuk Mızraklı ile DTK Kültür ve Sanat Komisyonu Eş Sözcüsü Şeyhmus Diken katıldı. 2 gün sürecek olan çalıştayda yapılacak sunum ve değerlendirmelerle bu alanda izlenilecek yol ve yöntem belirlenerek, bir yol haritası oluşturulacak.

'Kazılar mezar hırsızlığından öteye gitmedi'

Çalıştayın açılış konuşmasını yapan DTK Başkanlık Divanı üyesi Selçuk Mızraklı, arkeoloji adına egemenlerin çalışmalarının dışından Kürdistan'ın gerçek sahipleri tarafından herhangi bir çalışmanın yürütülmediğini belirterek, bölgede ağırlıklı olarak arkeoloji adına yapılanın "mezar hırsızlığı"ndan öteye gidemediğini ifade etti. Halklar ve kültürler mezarlığı olan Kürdistan'daki bu değerlerin ortaya çıkartılması gerektiğini söyleyen Selçuk, çalıştayla ortaya çıkacak sonuçlarla birlikte bunun biraz daha somutlaşacağını söyledi.

'Mevcut arkeoloji resmi tarihe yön veriyor'

Selçuk'un konuşmasının ardından DTK Kürdistan Tarihi ve Arkeolojisi Komisyonu tarafından çalıştaya sunulan perspektif yazısı okundu. Sosyolog Nurgül Cangüleç Şen tarafından okunan perspektif yazısında Türkiye'deki arkeolojik çalışmalarda Kürt tarihi, arkeolojisi ve kültürüne herhangi bir kavramın geçmediğine vurgu yapılarak, mevcut arkeolojik sisteminin resmi tarihin yön vermek istediği tarih çalışmalarına uygun arkeolojik materyal yorumlarıyla yapıldığını söyledi.

'Egemenlerin siyasi unsurlarına dayalı tarihçilik değil'

Nurgül, "Kürt tarihi ve arkeolojisi çalışmaları, gerek dünyada bu konuya yaklaşımın getirdiği eksikliklere gerekse de Türkiye'de var olan resmi tarih söylemleri ve bunun doğal sonucu olan yanlış tarih algısının yarattığı eksikliklere bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle Kürt tarihi ve arkeolojisi çalışmaları resmi söylem paralelinde bilimsel çalışmalar yapmaz. Tarihe, arkeolojiye, mimarlığa, sanat tarihine, antropolojiye yaklaşımı, bilimsel ve objektif para-metreler içerirken, Kürdistan coğrafyasında yapacağı araştırmalarda sadece egemen siyasi unsurlara dayalı tarihçilik değil, üst krallık yapılarını da dikkate alan ancak özünde halklara ve kültürlere yönelik bir arkeolojik anlayışı benimser. Elbette ki yapılan çalışmaların sonuçları çeşitli organizasyonlarla bilim dünyasının dikkatine sunulacaktır. Ancak yapılan çalışmaların sonuçları ve ifade ettiği anlamlar aynı zamanda halk ile paylaşılacak ve bu noktada, halkın da Kürdistan coğrafyasının kültürel zenginliğine yönelik fikir sahibi olabilmesinin önü açılacaktır. Bu, aynı zamanda resmi söylemleriyle topluma benimsetilmiş tarih algısını kökünden değiştirebilmenin de dinamiklerini hazırlayacaktır" dedi.

'Siyasi sınırlara bağlı olmayan bir kültür bakış açışı gerekli'

"Mezopotamya Tarihinin Eksik Halkası" başlıklı bir sunum yapan Arkeolog Murat Şen, Türkiye'deki mevcut arkeolojik sisteminin Kürt tarihi ve arkeolojisine bakış açısı üzerine değerlendirmeler yaptı. Murat, dünyada ve Türkiye'deki bu arkeolojik yaklaşıma karşı Kürt tarihi ve arkeolojisi çalışmasının nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda önerilerde bulunarak, öncelikli olarak siyasi sınırlara bağlı olmayan kültür arkeolojisi bakış açısıyla çalışma yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Murat'ın sunumunun ardından konuya ilişkin katılımcılar sorularını yöneltti. Daha sonra ara verilen çalıştayın ikinci oturumunda ise Kürt arkeolojisi ve Kürt mimarisinin durumu üzerine değerlendirmeler yapıldı. Çalıştayın yarın ki oturumlarında ise ilk olarak saha çalışmalarında izlenecek yöntem ve teknikler, ekip ve kurum için eğitim programları ve teknik alt yapının oluşturulması konularında değerlendirmeler yapılacak.

(be-tt/fk)