Bêrîtan Canözer / JINHA

AMED - Türkiye'nin ve bölgenin çeşitli cezaevlerinde kalan siyasi kadın tutsaklar tarafından hazırlanan ve Diyarbakır Özgür Kadın Akademisi tarafından derlenen Jineoloji kitabı çıktı. Kitabı değerlendiren KJA aktivisti Mekiye Ormancı, Kürt kadınlarının ilk defa kolektif bir çalışma ile kitap çıkardığını belirterek, Jineoloji kitabını okuyanların dilinden, pratiğine kadar kendine bir yöntem belirleyeceğini belirtti.

Aynı duygularla yola çıkmış, yolları cezaevinde kesişmiş, kimisi farklı cezaevlerinde olan kadınların yoğunlaşarak hazırladığı Jineoloji (Kadın bilimi) kitabı raflardaki yerini aldı. Kitapta siyasi kadın tutsaklardan Besime Gonca, Sara Aktaş, Pınar Işık, Pelgüzar Kaygısız, Nihayet Taşdemir, Ebru Günay, Nesrin Akgül, Çimen Işık,  Zeynep Altınkaynak, Ayfer Ekin, Nilüfer Şahin, Çağlar Demirel, Dirayet Taşdemir, Elif Kaya, Zöhre Bozacı, Selver Yıldırım ve Olcay Kanlıbaş olmak üzere 17 kadının yazısı yer alıyor.  Kitap farklı cezaevlerinde olan kadınların birbirleriyle zor şartlarda iletişim kurarak ortaya çıkardığı kolektif bir ürün. Jineoloji tartışmaları ve çalışmaları kadınların direniş tarihinde yeni bir sayfa açıyor. Her birinin kendi yaşam deneyimlerinden yola çıkarak yaptığı tartışmalar sonucu ortaya çıkardığı Jineoloji kitabının tüm kadınların mücadele tarihine rehber olması bekleniyor.

'Kürt kadınları ilk defa kolektif bir çalışma ile bir kitap çıkardı'

Kongreya Jinên Azad (KJA) Aktivisti Mekiye Ormancı, Jineoloji çalışmalarının cezaevinde bulunan siyasi kadın tutsaklar tarafından kolektif bir çalışmayla başladığını belirterek, PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın özgürlük sosyolojisinde kadınların Jineoloji alanında çalışmalarını istemesi üzerine böyle bir çalışmanın ortaya çıktığını söyledi. KCK operasyonları adı altında yüzlerce kadının tutuklandığını hatırlatan Mekiye, "2013 yılında cezaevinde iken bizim de gündemimize jineoloji girdi ve atölyeler biçiminde tartışmalar başladı. Yaklaşık 17 kadın arkadaş bu çalışmalarda yer aldı ve kitapta da yazıları var. Emeklerinden dolayı tüm arkadaşlara teşekkür ederiz. Cezaevi duvarlarını anlamsızlaştıran bir çalışma niteliğinde oldu. Kürt kadınları ilk defa kolektif bir çalışma ile bir kitap çıkardı. Bu yalnızca bir kişinin kitabı değil, onlarca kişinin kitabıdır" dedi.

'Her yaştan her kesimden kadınlar var'

Cezaevinde her yaştan, her kesimden kadınların olduğunu söyleyen Mekiye, Jineoloji kitabında yer alan tüm konuları kadınların seçtiğini belirtti. Mekiye, "Felsefeden tutalım estetiğe, kadın tarihine, fen bilimlerine kadar herkes kendisi için bir konu seçti. Bu konuları seçtikten sonra bireysel araştırmalarını başlattılar. Bu bireysel araştırmalarla beraber biz cezaevinde bulunan bütün arkadaşlar bir araya gelip onların sunumlarıyla beraber tartışmalara başlıyorduk. O tartışmalar ve sunumlarla beraber güçlü veriler ortaya çıkıyordu. O veriler ortaya çıktıktan sonra yazıya dökülmeye başlandı. O dönem çalışmalarla ilgilenen bir komisyonumuz vardı" şeklinde konuştu. Kitabın 506 sayfa basıldığını söyleyen Mekiye, kitapta 17 konunun olduğunu dile getirdi.

'Jineoloji tanımı için tartışmalar devam ediyor'

Jineoloji kitabını okuyanların dilinden, pratiğine kadar kendine bir yöntem belirleyeceğinin altını çizen Mekiye,  konuların daha sonraki tartışmalarla daha çok gündemleşeceğini dile getirdi. Jineoloji'nin tanımını sadece Kürt kadınlarıyla yapmayacaklarını dile getiren Mekiye, Türkiye'deki feminist kadınlarla, Ortadoğu ve Avrupa'daki feminist kadınlarla ortaklaşarak tanımını bulacaklarını belirtti. Mekiye, "Jineoloji'nin tanımını yapmak mümkün değil, dediğim gibi bu konudaki tartışmalar hala devam ediyor. Bütün bilim insanları ve bilim türleri kadının tanımını kendine göre yapmıştır. Sözlüğe kadının anlamına baktığımızda karşımıza erkeğin tamamlanmamış hali diye bir tanım çıkıyor. Bütün bilgi ve bilim türleri kadına kendine göre bir anlam bulmuş. Jineoloji bunu araştırıp ve gerçekten kadının hakikatini ortaya çıkaracak. Kadın neydi, nereye gidiyor diye tüm boyutlarıyla araştırıp, tartışacağız" ifadelerine yer verdi.

Kitapta yer alan konular ve yazarlar şöyle:

Hakikat aşktır, aşk özgür yaşamdır - Abdullah Öcalan

Jineolojinin hakikat ve yöntem tartışması - Besime Gonca

Mitolojik ve dinsel yöntemde kadının izini sürmek - Pelgüzar Kaygısız

Klasik felsefi kriz ve jineolojik çözüm - Sara Aktaş

Yanlış tarihle doğru yaşanmaz, kendi özgürlük tarihini doğru yazamayanlar özgür yaşayamaz - Pınar Işık

Avrupa merkezli bilim anlayışına jineolojik bir bakış - Nihayet Taşdemir

Bilimde kadının izini sürmek - Ebru Günay

Kadın varlığının doğru tanımlanması üzerine - Nesrin Akgül

En eski sömürgenin başkaldırısı ve jineolojinin doğuşu - Çimen Işık

Eş yaşam ilişkilerinin tarihsel gelişim süreci ve özgür eş yaşam - Zeynep Altınkaynak

Ekolojik özgür eş yaşam - Ayfer Ekin

Cinsellik ve cinsel politika - Nilüfer Şahin

Demografyaya jineolojik bakış - Çağlar Demirel

Demokratik bir aile ilişkisi mümkün - Dirayet Taşdemir

Ekonominin gelişiminde kadın ve jineoloji - Elif Kaya

Jineoloji perspektifiyle ekolojiyi doğru yorumlamak - Zöhre Bozacı

Tarihten günümüze kadın ve politika - Selver Yıldırım

Politikasız özgürlük vahim bir yanılgıdır - Olcay Kanlıbaş

(be/mg)