Newroz Dijwar/JINHA

KELAR - Baas rejimi tarafından yürütülen ve Kürtlerin soykırımını hedefleyen Enfal operasyonunun üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen acılar halen dün gibi tazeliğini koruyor. Enfal soykırımında akrabalarını kaybeden insanlar toplu mezarların açılmasını istiyor.

Baas rejimi tarafından 1988 yılında yürütülen "Enfal Hareketinin" üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen Kürt halkının acıları halen dün gibi taze. 85 bin Kürdün katledildiği enfal operasyonlarında binlerce insan yurdundan göçertilip toplama kamplarında kayıp olarak kaydedildi. Binlerce Kürt kadını tecavüze uğrayıp pazarlarda satıldı. 7 operasyondan oluşan enfal operasyonunun en ağırı Germiyan mıntıkasında yaşandı. Operasyonun başlama tarihi olan 14 Nisan, enfal kurbanlarını Anma Günü olarak kabul görülüyor. Halepçe katliamını da içeren enfal operasyonları sonucunda aynı bu gün Şengal'de yaşanan insanlık dramı gibi binlerce Kürt kadını katledildi, tecavüze uğradı, pazarlarda satıldı.

'Aileler halen çocuklarının dönmesini bekliyor'

Enfal operasyonlarında onlarca akrabasını kaybeden Zeynep Germiyan da enfal kurbanlarından biri. Enfal katliamında ailesinden ve akrabalarından birçok kişinin katledildiğini anlatırken duygulan Zeynep, "Giden gitti. Bazılarının akıbeti ise halen bilinmiyor. Geriye kalan aileler bir gün çocuklarının dönmesini umut ediyor. Birçok ananın gözü halen kapıda. Nenem yıllarca kapıdan girecek olan oğlunu bekledi" dedi. Nenesinin de enfalde tutuklandığını fakat sonradan çıkan bir af sayesinde serbest kaldığını dile getiren Zeynep, "Nenem o günleri onlara nasıl işkence ettiklerini, nelere maruz kaldıklarını canlı canlı anlatıyor. Ben çocuktum çok iyi hatırlamıyorum ama birçok komşumuz ve çocukluk arkadaşım enfalde yaşamını yitirdi. Köye gittiğimde hayal gibi olan anılar aklıma geliyor. O insanların hiç biri yok şimdi" diye konuştu.

'Toplu mezarlar açılmalı'

Enfal'de yaşamını yitiren insanların çoğunluğunun Germiyan mıntıkasından olduğunu söyleyen Zeynep, toplu mezarların açılması için bölgesel hükümetin üzerine düşen görevi yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. Federal Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ne "Enfal unutuluyor mu?" diye soran Zeynep, "Açılmayan toplu mezarların sayısını bilmiyorum ama tahmin ettiğim kadarıyla çoklar. Mezarların çoğu da Arap çöllerinde. Irakla Kuveyt sınırından bahsediliyor. Bulunmamış daha bir çok toplu mezar yeri var. Bulunan mezarlar var fakat açmıyorlar. Ekonomik nedenlerden dolayı açamadıklarını söylüyorlar. Manevi bir mesele olarak görmüyorlar. Eğer mezarlar açılsaydı en azından ailelerin az da olsa acıları dinmiş olacaktı. Daha birçok aile çocuklarının eşlerinin babalarının dönmesini bekliyor. Çocuklar babalarının annelerinin dönmesini bekliyor. 28 yıldır halen insanlar beklenti içerisindeler" şeklinde konuştu.

Enfal ailelerinin ekonomik ve sağlık sorunları ciddi

Enfal mağduru ailelerin durumuna da dikkat çeken Zeynep, ailelerin hükümetin yaklaşımlarından rahatsız olduğunu kaydetti. Zeynep, Bölgesel Hükümetin ailelere istenilen düzeyde maddi ve manevi destek sunmadığını söyleyerek, "Enfal'den sonra tekrardan köylerine dönen ailelere yeterince yardım edilmedi. Ailelerin ekonomik ve sağlık sorunları var. Ailelere şehit aileleri olarak muamele edilmedi. Enfal kurbanlarının yanına gittiğimizde ailelerin halen enfalin acısını derinden yaşadıklarını görebiliyoruz. Aileler bu durumdan rahatsız" dedi.

'Enfal unutulmamalı'

Zeynep, enfal mezarlıklarının göz ardı edildiğini, bakımının yapılmadığını eleştirerek konuşmasına şöyle devam etti: "Enfal yerlerine yine enfalde yaşamını yitirenlerin mezarlarına doğru düzgün bakılmamış. Şehitliklerine önem verilmemiş. Bir ağaç bile dikilmemiş. Bir müze yapılıp yaşamını yitiren insanların fotoğrafları sergilenseydi daha iyi olmaz mıydı? Enfal unutuluyor. Bu gün Güney'de yürütülen siyaset buna işarettir. Her yıl burada enfal şehitleri için anma törenleri yapılır. Buradaki Debne şehitliğin durumundan yola çıkarak da enfal mağduru ailelerin gerçekliğini daha iyi görebiliriz."

Zeynep, enfalin dünyada Kürtlerin soykırım günü olarak kabul edilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

(mg)