JINHA

AMED - DTK'nın Dil ve Eğitim Politikaları Çalıştayı başladı. HDP Kars Milletvekili Mülkiye Birtane, Türkiye'de 28 farklı dilin konuşulmasına rağmen bu dillerin neredeyse tamamının yok edilmeye mahkûm edildiğini belirterek, "Egemen sistem tekçi devlet dizaynına uymayan halkları soykırımdan geçirdi. Bu nedenle seçim süreciyle beraber önemli bir süreçten geçiyoruz diyoruz. Çünkü başarıya ulaştığımız takdirde ilk olarak anadilde eğitimi yasallaştıracağız" dedi.

Diyarbakır'da Demokratik Toplum Kongresi (DTK) tarafından düzenlenen "Komxebata Politikayen Ziman u Perwerdehi - Dil ve Eğitim Politikaları Çalıştayı" başladı. Sümerpark Ortak Yaşam Alanı Resepsiyon Salonunda gerçekleşen çalıştaya HDP Kars Milletvekili Mülkiye Birtane, Mezopotamya Vakfı, Eğitim-Sen, Kurdi-Der, Maper, DTK Eğitim Dil Komisyonu, HDP ve Rojava'lı yöneticiler katılım gösterdi. Çalıştayın açılış konuşmasını DTK adına Mülkiye Birtane yaptı. Mülkiye, 7 Haziran'da gerçekleşecek olan seçimlere işaret ederek, "Bu çalışmamız da seçim çalışmalarından biridir. Çünkü seçimleri başarıya ulaştırdığımız an Meclis'te dil hakları ve anadilin eğitim dili olması üzerine kanun çıkaracağız" diye konuştu.

'Devlet dizaynı uğruna halklar soykırımdan geçirildi'

Mülkiye geçtiğimiz gün Türkiye'de gerçekleşen 23 Nisan Çocuk Bayramı kutlamalarına dikkat çekerek, "Hükümet tarafından katledilen ve kendi ana dilleriyle özgürce eğitim göremeyen bayramı değil bu bayram, zaten böyle bir gün hiç olmadı" diye kaydetti. 24 Nisan Ermeni soykırımına da değinen Mülkiye, "Bu topraklarda soykırım gerçekleşti, bununla yüzleşmek ve bir daha böyle kanlı bir tarihin yaşanmaması için çaba gösterilmelidir" diyerek egemen sistemlerin kendi devlet dizaynlarına uymayan halkları soykırımdan geçirerek yok etmeye çalıştığını ve Ermenilerin de kültür ve dil bakımından devlet dizaynına uymadığı için soykırımdan geçirildiğini kaydetti.

'Sömürgecilerin dili geleceğimizin dili olmamalı'

Türkiye'de 28 farklı dilin konuşulduğunu söyleyen Mülkiye, günümüze baktığımızda bu dillerin birçoğunun kaybolduğunu belirterek, bu sonucun egemenlerin devlet dizaynı politikasından dolayı olduğunu söyledi. Kürt halkının asimilasyona karşı verdiği mücadelenin Türkiye halkları için örnek oluşturduğunun altını çizen Mülkiye, "Şu an Laz halkının dillerine sahip çıkması Kürt mücadelesinin bir yansımasıdır" diye konuştu.

"Türkler, Arplar, Kürtler ve Lazlar tüm halklara sesleniyorum dilinizin yok olmaması için dilinizi konuşun ve yaşatın" diye tüm halklara seslenen Mülkiye, çalıştayda çok dilliliğin yaşatılması üzerine konuşulacağını söyledi. Konuşmasında Başur'da konuşulan birçok farklı lehçeden Kürtçe konuşulduğunu ve bu lehçelerde eğitim görüldüğüne dikkat çekerek, "Bununla beraber Avrupa'da da bu sistemle eğitim görülüyor. Diller konuşulmalı yaşatılmalı ve bu konuda eğitimler görülmeli. Şu an Bakur'da üç Kürtçe okul açıldı. Bu okulların çoğaltılması için ailelerin çocuklarıyla Kürtçe konuşması ve kendi anadillerinde eğitim görmeleri için taleplerde bulunması gerekiyor" dedi. Mülkiye son olarak, "Sömürgecilerin dilinin geleceğimizin dili olmaması içi çabalamalıyız. Dilimizi kendi ellerimizle öldürmeyelim. Bu anlamda Rojava ve Mahnmur'da bir eğitim sistemi oluşturuldu. Bu sistemi güçlendirmeliyiz" diye konuştu.

'Anadilde eğitimi devletten beklemiyoruz'

Ardından DBP Siyaset Akademisi'nden Haşim İzol konuştu. Haşim, Mezopotamya tarihinde birçok kadim halkın kırımdan geçirildiğini ifade ederek, "Şu an bu topraklarda birçok halk yaşamıyor çünkü katledildiler. Kürtler de yılardır egemen sistemin çıkarlarına karşı çıktığı için katledilmeye devam ediyor. Bu saldırılara karşı kendi topraklarımıza ve dilimize sahip çıkmaya devam edeceğiz. Sokakta, evde, pazarda kendi anadilimizi konuşmadıkça dilimiz ölmeye mahkum olmaya devam edecektir. Eğitim dilimiz kurumuş bir ağaca benzer, sistemin kuruttuğu ağacımızı dilimizi konuşarak sulamalıyız" diye kaydetti. Kürt halkının müzakere süreci nedeniyle önemli bir süreçten geçtiğini ifade eden Haşim, süreçte en önemli taleplerden birinin anadilde eğitim olduğunun vurgusunu yaparak, "Bunu salt devletten beklemeyeceğiz, kendi eğitimizi ve alanlarımızı kendimiz yaratacağız. Tek dil, ırk ve millet politikasını sürdüren devletin Kürtlerin anadilde eğitimi için olanak sağlamasını beklemek yanlış olur, anadilde eğitim için bizim çabalarımız önemlidir, bunu biz başaracağız. Devletin eğitimini eleştiriyoruz, yalnız anadilde eğitim değil, var olan eğitim sistemine karşı çıkarak yeni eğitim sistemi oluşturacağız" diye konuştu.

İki gün sürecek olan çalıştayda "Hukukta özgür okular", "özgür okullar sureci", "Eğitim ve danışmanlık" "Özgür kadın egitimleri", "demokratik, ekolojik özgür kadın eğitim modeli" başlıkları tartışılacak.

(zd-mt/fk)