JINHA

AMED - Kobanê'deki kadın kurumlarının son durumuna ilişkin raporu okuyan Sonuç Bildirgesi Komitesi'nden Dilşah İbiş, Yekitiya Star bünyesinde 2012 yılında Kobanê'de açılan kurum ve şubelerin DAİŞ saldırılarının ardından yıkıldığını belirterek kadın ve çocuklar için yeni merkezlerin inşa edilmesi gerektiğini söyledi. Konferans katılımcılarına ayrıca Kobanê'ye yönelik ekoloji perspektifli rapor sunuldu.

"Kobanê'yi yeniden inşa etmek insanlık değerlerine sahip çıkmaktır" şiarıyla gerçekleştirilen konferans ikinci gününde devam ediyor. Kobanê'deki kurumların faaliyetleri ve son durumlarına ilişkin raporların okunduğu konferansta Kobanê kadın kurumlarına ilişkin rapor okundu. Raporu Sonuç Bildirgesi Komitesi'nden Dilşah İbiş okudu. Kobanê'de gerçekleştirilen kadın devriminin DAİŞ saldırıyla yok edilmeye çalışıldığını belirten ilşah, YPJ güçleri öncülüğünde gerçekleştirilen direnişle bunun önüne geçildiğini söyledi.

'Okullar tamamen hasar gördü'

Kobanê'ye dönük DAİŞ saldırılarının devam ettiğine dikkat çeken Dilşah, kadınların Kürtlerin iradesini kırmak adına gerçekleşen saldırılara karşı öncü bir misyon üstlendiğinin atı çizerek, " Kadın direnişi haline gelen Kobanê'de kadının onurlu enternasyonal mücadelesi devam ediyor. Bu nedenle kadın direnişinin gerçekleştiği Kobanê'nin yeniden inşası için şu komiteleri oluşturdu" dedi. Diplomasi, kadın, maliye, çocuk ve anayasa komitelerinin oluşturulduğunu belirten Dilşah, üzerinde ambargı uygulanan Rojava'da kadınların aynı zamanda savaşçılara ve halka kıyafet diktiğini ifade ederek, "Bir kurum açarak orda kadınlara dikiş dersi verildi. 125 kadın dikiş merkezlerinde eğitim gördü. Eğitimlerimiz devam ediyor. Fakat savaş sırasında birçok makine kırıldı. Okullar ise tamamen hasar gördü. Eğitim gören birçok öğrencimiz ise artık yok. Bu anlamda hızlı bir şekilde proje oluşturmaya girdik. Bu anlamda eğitim merkezleri inşa etmek istiyoruz. Bunun yanı sıra tüm çocukların eğitim görmesi için okulların hızlı bir şekilde inşa edilmesi gerekiyor. Kadın ve çocuklar için parkların yapılması gerekiyor. Bunun yanı sıra akademi ve ideolojik eğitim alınabilecek merkezlerin oluşturulması gerekiyor" diye konuştu.

Yıkılan kurumlar tekrar inşa edilmeli

Dilşah ardından Yekıtıya Star tarafından hazırlanan faaliyet raporunu okudu. Rapor şöyle: "2012 yılında kadın sorunlarının dinlemek ve çare üretmek adına Yekıtiya Star Kadın Merkezi açtık. Bilindiği gibi savaşla beraber travma ve şiddet boyutu daha büyük bir hal aldı. Böylesi bir sonucun önüne geçmek için kadın merkezlerini açmak kaçınılmazdı. Bu anlamda ilk olarak Şehit Muro caddesinde ilk Yekîtiya Star Kadın Merkezi'mizi açtık. Savaşın şiddetlenmesiyle beraber eski merkezimizden taşındık ve eski bir devlet binasına taşındık. Burada dil, toplum, kültür-sanat, ekoloji ve siyasi eğitimler vermeye devam ediyoruz, bu binamız da yüzde 50 hasarlı bir durumda.

Gönüllü hocaların eğitim verdiği kurumumuzda Mala Jin, Akademiya Star a Ramanê, Atolyeya Amargî, Komeleya Ruhelat, Însîyatîva Jinên Sûriyê bölümleri de yer alıyor. Bunların çalışmaları şöyle:

Kadın Evi: Kadın evleri de aynı zamanda hükümet evine yakın bir yerde 5 komiteden ve 30 üyeden oluşan bir kurum olarak çalışmalarına devam ediyor. Bu komitelerin içerisinde hukuk, dış işler ve ekonomi alanında çalışmalar yürütülüyor. Bu kurum 90 kadına hizmet veriyor. Bu kurumda da kadınlar gönüllü bir şekilde çalışıyordu.

Akademiya Star a Ramanê: 4 Nisan 2012'de açılan kurumumuzda sadece kültür ve toplum üzerine çalışmalar yürütülüyordu. 8 oda kapasitesi olan bu kurumumuzda da gönüllü bir şekilde çalışma yürütülüyordu.

Amargî Atölyesi: Bu atölyede ise dikiş, nakış, el işlemeleri gibi eğitim veriliyordu. 35 dikiş makinesi olan atölyemizde 100 kadına eğitim veriliyordu.

Komeleya Ruhelat (Naveneda Jinebî): Savaşta eşini kaybeden kadınlar için açılmış bu kurumumuzda ise kadınların eğitim, sağlık ve psikolojik alanda ihtiyaçları karşılanıyordu. Bin kadına hizmet veren bu kurumumuzda yıkılmış vaziyette.

Suriyeli Kadınlar İnisiyatifi: Burada da tüm Rojava'da yaşayan halkların temsiliyetini sağlayan kadınlar kültür, sanat ve toplumsal konular üzerinde çalışmalar yürütüyor. Burada da 40 kadın üye bulunuyordu. 2013 yılında açılan bu kurumumuz da tamamen yıkılmış vaziyette.

Tüm bunlar göz önünde bulundurularak şu ihtiyaçlarımız açığa çıkmıştır:

*Kadın akademileri
*Çocuk atölyeleri
*Kadın atölyeleri

DAİŞ'in saldırılarının ardından yıkılmasıyla beraber birçok kısmının hasar gördüğü bir merkezde kurumların birleştiği ve yalnız 8 odada çalışma yürütebildiği hususu göz önünde bulundurulması ve bu durumun düzeltilmesi gerekiyor."

Ekoloji perspektifi sunuldu

Konferansta öz savunmadan özyönetime, özyönetimden kadın özgürlükçü ve komünal yaşama doğru Kobanê'nin Ekolojik Perspektifle Planlanması konuklara yazılı olarak verildi. Perspektifte, Kobanê'nin inşasında Kapitalist modernitenin yarattığı üretim ve tüketim alışkanlıklarına karşı, komünal ekonomik yaşamı sağlayacak endüstriyel olmayan tarım, kent, su, enerji, eğitim, sağlık, spor ve sanat politikalar geliştirilmesi gerekliliği ön görüldü.

Perspektifte şu noktalara dikkat çekildi:

*Kobanê'nin Demokratik Ekolojik ve kadın özgürlükçü Perspektifle Planlanma modeli Oluşabilecek savaş tehlikesine karşı Kentin yapılaşma alanlarından Türkiye sınırında oluşturulacak güvenli bölgeye doğru güvenli geçiş yollarının yapılması düşünülmelidir.
*Nüfusun yaş, cinsiyet ve işgücü oranlarının tespit edilerek insani yaşamın sürdürüle bilirliğini sağlayacak mekânların (okul, hastane, kreş, kadın yaşam alanları, iyileştirme mekânları, çalışma atölyeleri öncelikle planlanmalıdır.
*Toplumsal ekolojinin yerleşmesi için ekoloji dersinin eğitim müfredatına eklenmesi,
*Kobanê'nin mekânsal yayılmasında mecburi kalınmadıkça kentin tarım alanlarının yapılaşmaya açılmaması sağlanmalıdır.
*Kobanê kentinin mevcut yapılaşmasıyla uyumlu göç eden savaş mağduru nüfusuda barındıracak yatayda yayılmayı mümkün kılan yapılaşma planlanmalıdır.
*Ketin yeşil altyapısında iklim koşulları göz önünde bulundurularak kışın kuzeyden gelen soğuk rüzgârları kesmesi için yaprak dökmeyen ağaç türleri; yazın ise güneyden gelen güneşi emen geniş yapraklı ağaç türleri ekilmelidir.
*Kentin erişimini ve ulaşımını sağlayan ulaşım sistemi taşıt odaklı değil, yaya odaklı engelsiz planlanmalıdır. Kentin bir başından bir sonuna kadar sürekliliği olan yaya yolları ve bisiklet yolları planlanmalıdır.
*Suyun ticarileşmesinin önüne geçebilecek kentin belli ortak yaşam alanlarında çeşmeler planlanmalıdır.

Konferans katılımcıların hazırlanan raporlara dönük değerlendirmeleriyle devam ediyor.

(ekip/fk)