JINHA

HABER MERKEZİ - 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı nedeniyle Diyarbakır, Siirt, Batman, Mardin, Urfa, Malatya, Mersin ve Adana'da çeşitli etkinlikler düzenlenerek kutlamalar yapıldı. Siirt'te düzenlenen panelde konuşan Sevda Basut, "Var olan, eril zihniyet ve bu eril zihniyetin icadı olan devlet yapısı kadının dile katacağı zenginliği engelliyor. Kürt dilinde özelikle halaylarda söylenen ezgilerin yaratıcıları kadınlardır. Bu da dilin kadın tarafından daha estetik bir şekil aldığının göstergesidir" dedi.

DİYARBAKIR

KURDİ-DER Diyarbakır Şubesi ve DTK Dil Komisyonu Kürt Dil Bayramı kapsamında ortak basın açıklaması yaparak, Kürtçe üzerindeki engelleyici politikalara dikkat çekti. Açıklamaya, DTK Dil Komisyonu üyesi İrfan Babaoğlu, Eğitim Sen Diyarbakır Şubesi Eşbaşkanı Dilek Adsan, KURDİ-DER Eşbaşkanı Fatma Şık, TZP-KURDÎ, Diyarbakır Kürt Enstitüsü ve MAPER yöneticilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. "Cejna zımanê Kurdî 15'e Gulanê piroz be" pankartı açılan açıklamada, "Jiyan be Kurdî xweş ê" dövizi taşınarak, "Be ziman jiyan bane" sloganı atıldı. Açıklamayı yapan KURDİ-DER Eş Başkanı Fatma Şık, ilk olarak 15 Mayıs'ın Kürt Dil Bayramı günü olarak kabul edilmesine değindi. Türkiye tarafından inkar edilen Kürtçe'ye dair inkar politikalarının bugün de AKP hükümeti tarafından sürdürüldüğüne dikkat çeken Fatma, Erdoğan'ın meydanlardaki söylemlerini eleştirdi.

SİİRT

KURDÎ-DER Siirt Şubesi, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı etkinlikleri kapsamında "Di Neynika Jiyanê de Zimanê Kurdî" adlı panel düzenledi. Yoğunlukta öğrencilerin katıldığı panele Barış Annelerinin yanı sıra Belediye Eşbaşkanı Tuncer Bakırhan, HDP İl Eşbaşkanı Abdullah Çetin katıldı. HDP Siirt Milletvekili Adayı Kadri Yıldırım, KURDİ-DER öğretmeni Sevda Basut ve İbrahim Genç'in panelist olarak katıldığı panelin moderatörlüğünü Mesut Fidan yaptı. Yapılan saygı duruşunun ardından panelde ilk olarak konuşan Kadri Yıldırım, medreselerden çıkan alim ve dengbejlerin seslendirdiği ezgiler sayesinde Kürtçe'nin bu günlere gelebildiğini söyledi. Kadın tahlil edilmeden dilin tahlil edilemeyeceğini ifade eden KURDİ-DER eğitmenlerinden Sevda Basut, dillerin zenginleşip pratikleşmesi konusunda kadının rolünün önemine değinerek, "Ama var olan, eril zihniyet ve bu eril zihniyetin icadı olan devlet yapısı kadının dile katacağı zenginliği engelliyor. Kürt dilinde özelikle halaylarda söylenen ezgilerin yaratıcıları kadınlardır. Bu da dilin kadın tarafından daha estetik bir şekil aldığının göstergesidir" dedi. Panelin ardından Kürtçe kursundan mezun olan öğrencilere sertifika verildi.

BATMAN

Batman'da 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı nedeniyle KURDİ-DER öncülüğünde yürüyüş yapıldı. NÇM önünde bir araya gelen kitle burada erbaneler eşliğinde halay çekerek şarkılar seslendirdi. Yılmaz Güney Sineması'na doğru yürüyüşe geçen kitleye Batman Belediye Eş başkanı Gülistan Akel, Batman HDP Milletvekili Adayı Ali Atalan da eşlik etti. "Zimané mirov welaté mirov e. Em perwerdehiya bı zimanê xwe dixwazin" pankartının açıldığı yürüyüşte "Ziman beden e li bedena xwe xwedi derkevin" dövizleri taşındı.

'Bütün diller özgürce yaşasın'

Yürüyüşün ardından ilk olarak konuşan KURDİ-DER Batman Şube Başkanı Hamza Ayiş, "Kürt halkının anadilde eğitim talebi yerine getirilsin. Umudumuz o dur ki bütün diller özgürce yaşasın ve eğitim dili olsun. Kürdistan dağlarının çiçek kokularıyla, Mem û Zin aşkıyla, Xecê û Siyabend'in hasretiyle, Cegerxwin'in güzel şiirleriyle Kürtçe Dil Bayramı tüm Kürt ve Kürdistan'a kutlu olsun" diye konuştu.

'Kürtçe konuşmazsak asimilasyona ortak oluruz'

Hamza'nın ardından konuşan Batman HDP Milletvekili Adayı Ali Atalan da şunları belirtti: "Erdoğan Almanya'da 'kim dil üzerine asimilasyon yaparsa insanlık suçu işlemiş olur' demişti. Biz de diyoruz doğrudur ama o suçu Kürt dili ve halkı üzerinde işliyorsun. Yaşamın her alanında Kürtçe konuşulmalı. Evde, işte, dışarıda ve her yerde Kürtçeyi kullanmazsak biz de bu asimilasyona ortaklık etmiş oluruz. Çocuklarımızı kendi elimizle asimile etmiş oluruz."

KIZILTEPE

15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla Kızıltepe KURDÎ-DER öncülüğünde Kızıltepe Özgürlük Meydanı'nda basın açıklaması yapıldı. Açıklamaya HDP Mardin Milletvekili Adayı Gülser Yıldırım, DBP, HDP Kızıltepe ilçe örgütleri, Kızıltepe Belediyesi eş başkanları İsmail Ası ve Leyla Salman, KESK temsilcileri ve yüzlerce kişi katıldı. Yürüyüş öncesi KURDÎ-DER Kızıltepe Şubesi önünde toplanan yüzlerce kişi "Cejna Zimanê Kürdi 15 Gûlanê Pîrozbe Bi zimanê gel ber bi hünera azad", "Ziman bedene çand bedene ernigari bedene li bedena xwe xwedî derkeve" yazılı pankart ve "Jin jiyan û ziman", "Bê ziman jiyan nabe" yazılı dövizler taşındı. Yürüyüşte sık sık "Bê ziman jiyan nabe" sloganları atıldı.

'Engeller kaldırılıncaya kadar mücadelemiz sürecek'

Yürüyüşün yapılan bir dakikalık saygı duruşunun ardından kitle adına açıklamayı KURDÎ-DER Kızıltepe Şube Yöneticisi İbrahim Halil Efe yaptı. İbrahim, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kürt diline ilişkin hakaret içeren sözlerine dikkat çekerek, Kürt halkının yanı sıra artık hiçbir halkın AKP hükümetine ve Cumhurbaşkanına güvenmeyeceğini söyledi. Tüm halkların kendi anadilleri ile yaşamalarının en büyük hak olduğunu sözlerine ekleyen İbrahim, bu hakkın yıllardır Kürt halkından alındığını ve Kürt halkının taleplerinin verilmediğini aktardı. İbrahim, "Özgür, eşit, adil ve onurlu bir yaşam için Kürt halkının kimliğinin kabul edilip, anadilin önündeki bütün engeller kaldırılıncaya kadar mücadelemiz devam edecektir. Bizler Kürt dilinin sadece bir seçmeli olarak kabul etmiyoruz" dedi.

Yapılan açıklamanın ardından kitle daha sonra Kızıltepe Belediyesi Mehmet Yalçın Etüt Merkezi'ne geçerek KURDÎ-DER öncülüğünde düzenlenen panele katıldı. HDP Mardin Milletvekili Adayı Gülser Yıldırım, HDP Kars Milletvekili Mülkiye Birtan ve Eski Siirt Milletvekili Osman Özçelik'in panelist olarak katıldığı panelde Kürt dilinin önemine ilişkin söyleşi yapıldı. Söyleşinin ardından katılımcılar panelistlere sorular yönetti.

URFA

Urfa'da da Kürt Dil Bayramı, KURDİ-DER öncülüğünde yapılan basın açıklamasıyla kutlandı. Topçu Meydanı'nda bir araya gelen dernek üyeleri, "Zimanê me rumeta me ye", "Bi Kurdî bixwînin, binivîsin, biaxifin" ve "Em dixwazin zimanê dayîkê bibe zimanê fermî" pankartlarını taşıdı. "Bê ziman jiyan nabe" sloganı atılan açıklamada, anadilin önemine değinen dövizler taşıdı. Grup adına açıklamayı yapan KURDİ-DER Şube Başkanı Ramazan Ayebe, Kürtçenin önündeki engellerin kaldırılmasını ve Kürtçenin kamusal alanda kullanımı için gereken adımların atılmasını istedi. Ramazan'ın açıklamasının ardından Kürtçe Öğretmeni Osman İzgör, sembolik olarak Kürtçe dil eğitimi verdi.

MALATYA

Malatya'da da DBP ve HDP İl örgütleri gün dolayısıyla basın açıklaması gerçekleştirdi. Kentten gösterilen milletvekili adayları Ahmet Akar ve Perihan Yücekaya'nın da katıldığı açıklamada, DBP İl Eşbaşkanı Polat Akköse, anadilin önemine dikkat çekti. Halkları bir arada tekçi politikaların değil, renkliliğin tuttuğunu belirten Polat, "Yıllarca inkâr ve asimilasyon cenderesinde direnen Kürtçeyi artık evde, sokakta nefes aldığımız her yerde konuşmalıyız. Anadilsiz yaşam olamaz dilimize sahip çıkalım halklar anadiliyle vardır" diye belirtti.

MERSİN

Mersin KURDÎ-DER Şubesi, Kürt Dili Bayramı'nı yaptıkları yürüyüşün ardından düzelmedikleri etkinlikle kutladı. Dernek binası önünde biraraya gelen yurttaşlar, "15'e Gulan zîmane Kurdî pîroz be" pankartını açarak, Özgür Çocuk Parkı'na doğru yürüyüşe geçti. Yürüyüşe, HDP Mersin Milletvekili adayları, HDP il, ilçe yöneticileri, Akdeniz Belediyesi Eğitim Destek Evi öğrencileri ile çok sayıda yurttaş katıldı. Yürüyüş esnasında, "Be ziman iiyan nabe" ve " Biji zimane Kurdi" sloganları atıldı. Yürüyüşün ardından demokrasi ve özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenler için saygı duruşunda bulunuldu. Yürüyüşün ardından kitle adına açıklama yapan Mersin KURDÎ-DER Eşbaşkanı Serdar Karakeçi, Kürt Dil Bayramını kutlayarak, yıllardır dilleri yasaklı olan Kürt halkının maruz kaldığı asimilasyon politikalarına dikkat çekti. Dil Bayramı etkinliği kapsamında Özgür Çocuk Parkı'nda iki günlük kitap standı açacaklarını belirten Serdar, "Kürt halkı tüm halkların dillerinin özgürleştiği bir Türkiye istiyor" dedi. Açıklamanın ardından Akdeniz Belediyesi'ne bağlı Eğitim Destek Evi öğrencilerinin söylediği Kürtçe şarkılarla halay çekti.

ADANA

Adana'da ise KURDİ-DER üyeleri gerçekleştirdiği etkinlik ve basın açıklaması ile günü kutladı. Beşocak Meydanı'nda biraraya gelen yurttaşlar, Adana MKM-Der tarafından erbaneler eşliğinde seslendirdiği Kürtçe şarkılar eşliğinde halaya durdu. Ardından yapılan açıklamada, "15 Gulanê cejna zimane li gele Kurd pîroz be" pankartı ve "Bê zîman jiyan nabe", "Zimane me rûmete me ye" ve "Bijî cejna zimane Kurdî" dövizleri taşındı. HDP Adana milletvekili adayları Kader Duman, Tugay Bek, Feride Peynirci ve Barış Karabıyık ile KURDİ-DER, HDP, MEYA-DER yöneticileri ile çok sayıda yurttaş katıldı. Yapılan açıklamada Adana KURDÎ-DER Şube Başkanı Reşit Gültekin, Kürtçenin tarihsel gelişimini anlattı. Açıklama sloganlarla sona erdi.

(ekip/mg)