Zerin Kurtay - Perwîn Xelîl/JINHA

QAMÎŞLO - Qamişlo'da düzenlenen Rojava Demokratik Eğitim Kurucu Kongresi'ne katılan Kürt Dil Kurumu çalışanları devrimden sonra anadilin geliştirilmesine yönelik yürüttükleri çalışmalar hakkında bilgi vererek, "Amacımız özgür, eşit ve demokratik toplum ruhu temelinde bir eğitim sistemi oluşturmak" dedi.

Qamişlo'da 15 Haziran'da 170 delegenin katılımı ile başlayan Rojava Demokratik Eğitim Kurucu Kongresi dün sona erdi. Kongreye katılan Kürt Dil Kurumu (SZK) çalışanları hem kongreye ilişkin hem de yürüttükleri dil çalışmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kürt Dil Kurumu Yönetim Üyesi Peyman Amed, kongreyi gerçekleştirmenin bir amacının eğitim politikasına ilişkin olduğunu söyleyerek, "19 Temmuz devriminden önce Baas rejimi Kürtçeyi yasaklamıştı. Ancak devrimden sonra artık Kürt dili çalışmaları başladı. Okullara girip, gençlere, çocuklara ve annelere eğitimler vermeye başlayınca bir düzey yakaladık. Bununla beraber Kürt dilini öğrenmeye ilişkin toplum içerisinde bir sevgi başladı ve ulusal bir ruh yakalandı. Cizîrê Kantonu içerisinde dil çalışmaları bir iyi düzeye geldi. Daha önce Kürt Dil Kurumu şeklinde çalışma yürütüyorduk ancak bu artık yeterli olmuyor. Artık dil ve eğitim örgütü olarak çalışma yürütüyoruz" diye konuştu.

'Dil çalışmalarımız 3 yıldır aralıksız sürüyor'

SZK çalışanı Cihan Hesen de Kobanê Kantonu'nda 3 yıldır dil çalışmalarını anlattı. Kobanê Kantonu'nda dil çalışmalarının aralıksız sürdüğünü dile getiren Cihan, "Devrimden önce Kürt dili eğitimleri evlerde ve gizli bir şekilde veriliyordu, yavaş yavaş bu eğitimler gelişti ve Baas rejimi olmasına rağmen okullarda sınıf açıldı. O dönemlerde en azında çocukların Kürt alfabesini tanımasını istiyorduk. 19 Temmuz devriminin gerçekleşmesiyle birlikte birçok büyük gelişme yaşandı. Dil kurumu Kobanê Kantonu içerisinde çok büyük bir rolü vardı. Binlerce dil öğretmeni yetiştirildi, bu öğretmenlerin çoğu köylere giderek orada eğitim çalışmalarını yürüttü" ifadelerini kullandı. Dil kurumlarında eğitimlerin belirli bir düzeye gelmesiyle Kobanê'de 'Şehîd Viyan Amara Akademisi' açıldığını sözlerine ekleyen Cihan, akademide 4 eğitim devresinin başlatıldığını ve eğitim bittikten sonra tüm öğretmenlerin okullara dağıtıldığını söyledi.

'Şimdiye kadar 310 öğrenci kaydını yaptı'

Kobanê'nin DAİŞ çetelerinden temizlenmesinin ardından dil çalışmalarının başlatıldığını belirten Cihan, "Kobanê çetelerden temizlendikten sonra belirli bir sayıda öğretmen kantona geçti. Orada ilk defa 'Şehit Osman' ismiyle bir okul açtık, ardından 'Viyan Amara Akademisi' açılmasının yanında, dil öğretmeni yetiştirecek iki merkez de açıldı. Şimdiye kadar 310 öğrenci kendi kaydını yaptı. Öğretmenlerimizden ve delegelerimizden beklentimiz özgür, eşit ve demokratik toplum ruhu temelinde bir eğitim için, dil eğitimi konusunda görevlerinin farkına varmaları ve kendilerini dil konusunda daha fazla geliştirmeleri gerekiyor" sözlerini ifade etti.

'En fazla kadın öğretmenler bulunuyor'

4 yıl içerisinde Kobanê'nin dışında Cizîrê ve Efrîn kantonlarının da dil çalışmaları yapıldı. Bu çalışmanın nasıl yapıldığına dair bilgi veren eğitimci Dijle Efrîn de şunları aktardı: "Devrimin başlamasından sonra öğretmenlerin sayısı da çoğaldı ve tüm köy ve ilçelere öğretmenler dağıtıldı. Daha sonra gördük ki öğretmenlerimizin de eğitime ihtiyacı var. Bunun üzerine 'Şehit Ferzend Kemenger Akademisini' 2013 yılında açtık aynı yıl içerisinde 'Şehîd Viyan Amara Dil ve Edebiyat Akademisi' açıldı ve buna yaklaşık 400 öğrenci katıldı. Efrîn Kantonu'nda kadın öğretmenlerin sayısı daha fazla. Kobanê'de bulunan öğretmen sayısı bin 301'dir. Bunun bin 100'ü ise kadın öğretmenlerden oluşuyor. Şehit Ferzend Kemenger Akademisi'nin yanında Şehit Arîn Mîrxan Akademisi de açıldı. Bu akademide özgün sadece kadınlardan oluşan eğitimler de yapıldı."

Dijle son olarak 2014-2015 yılları arasında resmi olarak okullara geçmek istediklerini bunun için de düzenli ve sistemli bir çalışma yürüttüklerini ifade ederek, eğitimde Kürtçe'nin de resmi dil yapıldığını söyledi.

(şg/mg)