JINHA

AMED - İHD ve TİHV tarafından Silopi'de polis saldırılarının gerçekleştiği Zap Mahallesi'nde meydana gelen olaylara ilişkin hazırlanan rapor açıklandı. Raporda, başlayan çatışmalı süreç ile birlikte Kürdistan'da yeni bir konseptin devreye sokulduğu, güvenlik güçlerinin Silopi'de yaşattığı hak ihlallerinin de bu konseptten ayrı olmadığı belirtilirken, İHD MYK üyesi Veta Aydın da sorunların diyalog yoluyla çözülmemesi halinde sivil katliamla karşı karşıya kalınabileceğni söyledi.

İHD ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) heyetinin Şırnak'ın Silopi ilçesinde polis saldırıları sonrasında meydana gelen olaylara ilişkin rapor hazırladı. Rapor, İHD Diyarbakır Şubesi'nde basın toplantısı ile açıklandı. Raporun açıklanmasında önce TİHV üyesi Murat Abay, Silopi'de yoğun işkence ve kötü muameleye maruz kalan yurttaşlarla görüştüklerini ifade ederek, "Onların vücutlarında hala yoğun işkence izleri mevcuttu bundan dolayı orada işkence gören bir kişiyi Diyarbakır İnsan Hakları Vakfı temsilciliğine davet ettik. Burada ona alternatif rapor çıkartıp işkencenin tespiti için çağırdık ve bu sabah maalesef yerleştirdiğimiz otelden gözaltına alındıklarını öğrendik" dedi.

'Silopi mağdurları gözaltına alındı'

Saldırıların mağdurlarının gözaltına alınmasından derin kaygı duyduklarını söyleyen Murat, "Delillerin karartılması söz konusudur. Delillerin şu an tespitini yapamıyoruz ve diğerleri için de yakalanma kararı çıkartıldığının haberini aldık" dedi. Ardından konuşan İHD MYK üyesi Veta Aydın ise olayların olduğu ilk günden itibaren tespitlerin yapıldığını dile getirerek, "Devam etmesi durumunda ölümlerin artacağını ve olayların tırmanacağını ifade ettik. Buna rağmen emniyetin STK'larla temasa geçme, oradaki sorunu müzakere yoluyla çözmeyi amaçlamadığını, ölüm ve hak ihlallerine neden olabilecek anlayışla hareket ettiğini gördük" dedi.

'Sorunlar çözülmediği sürece sivil katliam riski var'

Dün akşam Silopi'de yine silah seslerinin yükseldiğini ve insanların evlerinin bodrum katlarına saklandığını sözlerine ekleyen Veta, "Oradaki yetkililer Şırnak Silopi ve Cizre'deki STK'larla, yerel yönetimler veya seçilmişlerle temasa geçmediği sürece sorunları diyalogla çözmediği sürece bu sorunların artacağı ve sivil bir katliamla karşı karşıya kalabileceğimiz kaygısını yaşıyoruz" ifadelerinde bulundu.

Konuşmaların ardından İHD Bölge Temsilcisi Abdusselam İnceören İHD ve TİHV heyetinin hazırladığı raporu okudu. Raporda yer alan bilgiler şöyle:

*Heyetimiz, olayın yaşandığı Başak Mahallesinde halen hendeklerin kazılı olduğunu mahallede giriş-çıkış ve iç kısımlarda barikatların kurulu olduğunu tespit etmiştir.

*Heyetimiz, mahallede bulunan evlerin büyük bir bölümüne kurşun isabet ettiğini tespit etmiştir.

*Heyetimizce, olaylar sırasında, güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği operasyon kapsamında, operasyon düzenlenen mahallenin çevresine keskin nişancıların konuşlandırıldığı ve olaylar sırasında keskin nişancılar tarafından evlerin ve yurttaşların hedef alındığını ve keskin nişancılardan korunmak amacıyla sokak başlarına branda, çarşaf, battaniye v.b. bezlerin asılması suretiyle görüş alanının kapatıldığı tespit edilmiştir.

*Heyetimiz, 1 zırhlı kepçenin tamamen yandığını ve kullanılamaz hale geldiğini ve halihazırda olay mahallinde olduğunu tespit etmiştir.

*Heyetimiz, mahalle içerisindeki bir trafonun patlamış olduğunu, bu patlamadan kaynaklı bir evin yandığını, bazı elektrik direklerinin devrildiğini, elektrik kablolarının kopmuş vaziyette olduğunu, bu nedenle elektriklerin kesik olduğunu yine kazılan hendek ve patlamalardan kaynaklı su borularının da zarar gördüğünü ve suların akmadığını tespit etmiştir.

*Heyetimizce yapılan gözlem ve tespit, mahalle içerisinde Hüseyin Aşula isimli yurttaşa ait olan ve olaylar sırasında yanan ev ile ilgili tespit çalışmalarında evin, çatıdan merdiven boşluğuna doğru güvenlik güçlerince açılan ateş sonucu yandığını tespit etmiştir.

*Heyetimiz, mahalle içersinde Hediye Tanrıkulu isimli yurttaşa ait olan ve olaylar sırasında hasar gören ev ile ilgili tespit çalışmalarında evin, çatışma ve patlama sesleri nedeniyle hasar gördüğünü, evin banyo ve mutfak bölümleri başta olmak üzere fayansların döküldüğü, evin değişik kısımlarında çatlakların oluştuğunu tespit etmiştir.

*Heyet, mahalle içerisinde Zap isimli marketin üst katında bulunan bir evin büyük bir bölümünde mermi izleri olduğunu, alt katta bulunan markette de mermilerin isabet ettiği kutular ile kırılan camların olduğunu tespit etmiştir.

*Heyetimiz olaylar sırasında yaralanan yurttaşları hastaneye taşıyan yurttaşların, hastane önünde güvenlik güçlerinin şiddetine maruz kaldıklarını ve gözaltına alındıklarını tespit etmiştir.

*Gözaltına alınan yurttaşların hastane önünde, gözaltı birimlerine sevk edildiği sırada ve gözaltı birimlerinde, güvenlik güçleri tarafından darp edildiği, işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı tespit edilmiştir.

*Olaylarda güvenlik güçlerinin sivil yurttaşlara karşı ateşli silahlar kullandıkları ve yurttaşların çeşitli bölgelerinden kurşunlanarak yaralandıkları tespit edilmiştir.

*Güvenlik güçlerinin yaralanan yurttaşların hastanelere taşınması sırasında, yaralı yurttaşlara ve yaralıları taşıyan yurttaşlara silahlı ve fiziksel saldırılarda bulunduğu, darp ettiği, işkence ve kötü muamelede bulunduğu, ardından da yurttaşların yaka paça gözaltına aldığı tespit edilmiştir.

*Heyetimiz, görgü tanıkları ve görüşülen yaralıların beyanlarına göre, güvenlik güçlerinin hastane önünde araç içerisinde taşınan 50 yaşındaki Hamdin ULAŞ'ı polisin yargısız bir şekilde infaz ettiği ve yaşam hakkının ihlal edildiği yönünde kuvvetli bir kanaat içerisindedir.

*Güvenlik güçlerinin, hastane önünde konuşlandıkları, hastane giriş ve çıkışlarını gözetim altına aldıkları, hastaların tedavilerini engelleyici tutumlar sergilediği tespit edilmiştir.

*Şırnak'ın Silopi ilçesinde yurttaşların evlerine yönelik polis tarafından, zamansız ve sık bir şekilde baskınlar düzenlendiği, bu baskınlarda yurttaşlara kötü muamelede bulunulduğu, baskınlar sonucu haksız gözaltı ve tutuklamaların olduğu ve bu durumun Silopi halkında rahatsızlık oluşturduğu, Silopi halkının yaşanan olaylar nedeniyle gergin ve tedirgin olduğu hatta bir kısım yurttaşın evlerini terk edip yakınlarının yanına yerleştiği gözlemlenmiştir.

*Heyetimizce, olay günü, mahallede açılan hendeklerin kapatılması suretiyle güvenlik güçleri tarafından geniş bir operasyon planlandığı, planlanan operasyonda çatışma olasılığının dikkate alındığı, ancak operasyonun gerçekleştiği alanın sivil bir yerleşim yeri olarak dikkate alınmadığı, mahalle olan yerleşim yerinde sivil yurttaşların can ve mal güvenliklerinin tehlikeye atıldığı ve hedef alındığı tespit edilmiştir.

*Heyetimiz, başlayan çatışmalı süreç ile birlikte Kürdistan'da yeni bir konseptin devreye sokulduğu, güvenlik güçlerinin Silopi'de yaşattığı hak ihlallerinin de bu konseptten ayrı olmadığı kanaatindedir."

Heyetin önerileri: Etkin bir soruşturma başlatılmalıdır

Tespitlerin ardından heyet olarak önerilerini sıralayan Abdusselam İnceören şunları belirtti:

"*Heyetimiz sivilleri hedef alan ve yaşam hakkı ihlali başta olmak üzere ağır insan hakları ihlaline neden olan saldırıları kınamaktadır. Olayların bütün boyutları ile açığa çıkartılması amacıyla etkin bir soruşturma başlatılmasını talep etmektedir.

*Özellikle yargısız infaz iddialarına ilişkin olarak Silopi Devlet Hastanesinin güvenlik kamera kayıtlarının bir an önce soruşturma dosyasına alınmalıdır.

*İşkence mağdurlarının beyanında adı geçen "Sultan" lakaplı emniyet mensubu başta olmak üzere, olaylar sırasında sivil yurttaşlara yönelik silahlı saldırı ve işkence-kötü muamele uygulamalarında bulunan güvenlik güçlerine mensup kişilerin tespiti ile haklarında soruşturma başlatılmalı ve soruşturma süreci boyunca görevlerinden el çektirilmelidir. İşkence vakalarının yaşandığı Silopi İlçe Emniyet Müdürlüğündeki tüm güvenlik kamera kayıtları soruşturma dosyasına alınmalıdır.

*Şırnak Valiliği tarafından bir zarar tespit komisyonu oluşturularak, olaylar sırasında yurttaşların yaşadığı maddi mağduriyet karşılanmalıdır.

*Olası olayların önlenmesi için Yerel Mülki Birimler, ilçedeki siyasi parti, Sivil Toplum örgütleri ve kanaat önderleri ile diyalog süreci geliştirmelidir.

*Heyetimiz, Silopi İlçesi Başak Mahallesindeki hendeklerin herhangi bir çatışma ve hak ihlali gerçekleştirilmeksizin diyalog yöntemi ile kapatılabileceği ancak, yetkililerin bu yola başvurmaksızın operasyonel bir eyleme girişmiş olması başta ölüm ve yaralanmalar olmak üzere ağır insan hakları ihlallerine neden olmuştur. Heyetimiz, benzeri operasyonların yeni hak ihlallerine olacağı endişesi içerisindedir.

*Heyetimiz genel olarak çatışmalı süreç ile birlikte yaşam hakkı başta olmak üzere artan hak ihlallerine dikkat çeker; geçici hükümeti güvenlik politikalarından bir an önce vazgeçmeye ve yeniden çatışmazsızlığın sağlanıp, taraflara diyalog ve müzakereye dönülmesi çağrısında bulunmaktadır."


(sg-şa/gc)