JINHA

AMED – Diyarbakır, Batman, Siirt, Bingöl, Muş başta olmak üzere bölge illerinden batı illerine yaşanan sürgünlere ilişkin inceleme raporu hazırlayan Diyarbakır Barosu, cezaevlerine yönelik ağır tecrit uygulamaların yaşandığına dikkat çekerek, siyasi tutsaklara yönelik yaşanan hak ihlallerine biran önce  son verilmesi uyarısında bulundu.

Muş, Batman, Van, Siirt, Diyarbakır başta olmak üzere bölge cezaevlerindeki siyasi tutsakların batı illerine sürgün edilmesi ile ilgili Diyarbakır Barosu inceleme raporu hazırladı. Bingöl M Tipi Kapalı Cezaevi’nde yaşanan firarın ardından sürgünlerin yaşandığına dikkat çekilen raporda, yaşanan sürgünlerde tutsakların kötü muameleye maruz kaldığını kaydetti. Muş Cezaevi’nde 28 Ekim tarihinde içinde cezaevi müdürü, cezaevi savcısı, cezaevi sağlık personeli, kantin görevlisi, cezaevinin teknik elemanları, cezaevi öğretmeni ve çok sayıda gardiyanın da bulunduğu bir gurup nezdinde kadınların koğuşlarının arandığı ve kendilerine ‘Bingöl’ün acısı buradan çıkacak’ denilerek hakaret edilerek cinsel tacizde bulunulduğu ifade edilen raporda ayrıca gardiyanların kadınları darp ettiğini bu nedenle kadınların vajinal kanama geçirdiği belirtildi.

Kadın tutsaklar tecrit altında

Raporda ayrıca 7 kadın tutsağın hastaneye kaldırılması ardından doktorun rapor vermede ısrarcı olmasına rağmen yetkililerin “Aman savcı gelecek, savcı buna iyi bakmaz” diyerek  doktoru telkin ettiği bilgisi verilerek savcının da yaşanan tüm olaylardan haberdar olmasına rağmen herhangi bir yaklaşımda bulunmadığı vurgulandı. Kadınları mağdur eden ve kendilerine küfürlerle tacizde bulunan kişilerin ceza alması gerekirken yine mağdurun sürgün edildiğinin altı çizilen raporda, kadın tutsakların Erzurum Oltu T Tipi Kapalı Cezaevi ve Ankara Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildiği ifade edildi. Kadınların hala cezaevi müdür ve yetkilileri tarafından ağır koşullara tabi tutulduklarına dikkat çekilen raporda, ısıtma sisteminin kapalı olması, sohbet hakkının engellenmesi, tutsak avukatlarına kötü muamele gibi sıkıntılarının yanı sıra dış dünyayla ilişkilerine kısıtlamanın getirildiği belirtildi.

Van cezaevinde 12 Eylül’ü aratmayan uygulamalar

Bingöl M Tipi Kapalı Cezaevi’nde bulunan politik  tutsakların firar ettikleri gerekçesi ile Van F Tipi Cezaevi’ne gönderilmelerinin ardından kötü muameleye maruz kaldıklarına dikkat çekilen raporda, politik tutsakların C blokta yer alan adli mahkumların arasına gönderildiği ve ‘Burası Bingöl değil’ denilerek kendilerine ağır tecrit politikası uygulandığı ifade edildi. Tutsakların yıkanma, bazı gazetelerin verilmediği, kendilerine gelen koli ve faksların ya hiç verilmediği ya da gecikmeli verildiği ve tutsakların telefon görüşüne gidip geldiklerinde dahi ince aramaya tabi tutuldukları belirtildi. Raporda politik tutsakların cezaevi yönetimin yaklaşımını protesto ettikleri ve açlık grevini hala sürdürdüğü belirtildi.  Raporda ayrıca tutsakların en çok yaşadığı sorunlara işaret edilerek, tutsakların sağlık hakkından yararlanamama, sohbet hakkını kullanamama, dış dünyayla ilişkilerin yönetim tarafından kesildiği, tutsakların dilekçelerinin kabul edilmediği, sık sık kendileri ile ilgili disiplin soruşturmalarının açıldığı ve tutsakların avukatlarıyla görüştürülmediğine dikkat çekildi.

‘Sürgünler yoğun bir şekilde devam ediyor’

Bölgede sürgünlerin “yer yok” gerekçesi ile yoğun bir şekilde yaşandığına işaret edilen raporda, her geçen gün yapılmasına devam edilen cezaevi binalarının yapımına rağmen “yer yok“ demenin bahane olduğu, hala mahkemesi süren bir çok tutuklunun Bolu, Şakran, Edirne, Tekirdağ ve Karadeniz bölgesindeki cezaevlerine nakledildiği ve sadece son dönemde toplam 258 siyasi tutsak sürgün edildiği bilgisi verildi. Raporda ayrıca, Muş Cezaevi'nden Tekirdağ Cezaevi'ne 71, Mardin Cezaevi'nden Çorlu Cezaevi'ne 38, Siirt Cezaevi'nden 72 tutsak çeşitli cezaevlerine, Batman Cezaevi'nden Tekirdağ Cezaevi'ne 16, Van Cezaevi'nden Muş, Kastamonu, Zile ve Giresun cezaevlerine 61, Diyarbakır D Tipi Kapalı Cezaevi'nden de 64 siyasi tutsak Edirne F Tipi Cezaevi’ ne sürgün edildiği ifade edildi.

 İnceleme raporunda tespit edilen hak ihlallerinin derhal düzeltilmesi gerektiğine vurgu yapan Diyarbakır Barosu şu önerilerde bulundu:

“-C Blokta kalan 12 kişilik siyasi mahpus grubuna karşı yürütülen özel uygulamanın (Blok değişimi, ortak alana çıkma, gazete, mektup-faks koli, ısınma, sıcak su,detaylı arama gibi..) sona ermesi için gerekli idari başvurular yapılmalı.

-Cezaevi Müdürü ve personelinin tutsaklara yönelik onur kırıcı muamelesinin tutsaklar üzerinde yarattığı travmaların tespiti için bir sağlık heyeti tarafından muayene edilmelidirler.

-Tutsakların avukatlarıyla görüşme imkanları sağlanmalı.

- Mahpusların koşullarını değerlendirmek ve gerekli hukuki desteği sunmak amacıyla belirli aralıklarla taramalar yapılmalıdır.”

(zd/mg)