Ceren Karlıdağ/ JINHA

İZMİR- Türkiye'den Yunanistan'a her gün en az 600 mülteci ölüm yolculuğuna çıkarak geçiş yapıyor. Botların batması sonucu pek çok yaşam kıyıya vururken, onları güvencesiz botlar ve sahte can yelekleri ile ölüm yolculuğuna çıkaran insan tacirlerine ise yüksek meblağlar kalıyor.

Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından 2 milyonun üzerinde sivil komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı. Birleşmiş Milletlere göre Suriye'de ki iç savaş son yirmi yıldır tanık olunan en kötü mülteci krizine yol açarken raporlara göre son bir yıl içinde ülkesini terk etmek zorunda kalan mültecilerin sayısı yüzde 800 üzerinde artış gösterdi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın (AFAD) verilerine göre, Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerin sayısı 600.000'i geçmiş bulunmakta ve bunların 400.000'den fazlası mülteci kampları dışında yaşıyor. Ancak araştırmacılar gerçek rakamın AFAD'ın verdiklerinin en az üç katı olduğunu söylüyor.

İzmir ise mültecilerin yoğun olarak göç ettikleri şehirlerden birisi. Çünkü İzmir konum olarak Avrupa'ya açılan kapının anahtarı durumunda. Bu kapıdan geçmek ise riskli bir ölüm yolculuğuna çıkmak demek. Ege Denizi'nde başlayan bu yolculuk çoğu zaman tamamlanamadan kıyıya vururken, savaşın ağır bilançosu kıyıda yatan cansız bedenlerle bir kez daha gözler önüne seriliyor. Hemen her gün güvencesiz bir şekilde plastik botlarla Yunanistan'a geçmeye çalışan mülteciler yaşamını yitirirken onlara ölüm yolunu açan insan tacirleri ise yüklü miktarda paralar kazanıyor. Peki bu yolculuk nasıl başlıyor ve kimdir bu insan tacirleri?

'Bağlantılar savaşın olduğu bölgeden sağlanıyor'

Adeta bir şirket gibi çalışan ve tekelleşen insan tacirliği büyük bir organizasyon ağını kapsıyor. Genellikle 10-15 kişilik ekipler halinde çalışan tacirler bağlantılarını savaşın olduğu bölgeden direkt olarak sağlıyor. Avrupa'ya gidecek sığınmacı sayısı savaşın yaşandığı bölgede belirlendikten sonra sığınmacılar İzmir'e veya diğer buluşma yerlerine geliyor. Ardından Yunanistan Adalarına belirlenen sayıda mültecinin sevki yapılıyor. Bu tahliyeler ise genellikle botlar yerine daha büyük gemiler ile sağlanıyor. Bu gemilere binmek ise mültecilere en az 2 bin Euro'dan başlayan fiyatlara mal oluyor. İnsan tacirlerinin bu işten kazandıkları miktarlar ise dudak uçurtacak cinsten. Kendi gemileri ve yatları ile tahliye yapanlar mültecilerden aldıkları yüksek paralar dışında gemilerinin çalındığını söyleyerek sigorta şirketlerini de dolandırabiliyorlar.

'10 kişilik botlara 30 kişi biniyor'

Suriye'de ki savaşın ardından mültecilerin sayısı arttıkça insan taciri sayısı da aynı oranda artış gösterdi. İzmir'de Suriyelilerin yoğun olarak kaldığı Basmane'de akşam saatlerinde ava çıkan insan tacirlerini görmek mümkün. Savaşın yaratmış olduğu buhrandan faydalanmaya çalışan insan tacirleri önce 10 bin TL civarında motorlu bir bot alıyorlar. Verdikleri paranın iki mislini hatta daha fazlasını kazanmak istedikleri içinse 10 kişilik botlara 20 hatta 30 kişiyi bindirerek ölüme gönderiyorlar. Geçişler ise genellikle Bodrum, Datça veya Çeşme'den yapılıyor.

Bota binip Yunanistan'a geçmek isteyen bir mültecinin cebinden çıkan para ise Bin TL civarı. Yunan Adalarına ulaşanların yolculuğu burada da son bulmuyor. Pek çoğu Basmane sokaklarında ki bekleyişlerini Atina sokaklarında devam ettirirken Makedonya üzerinden Avrupa ülkelerine gidiş yolları arıyorlar. Hınca hınç mülteci ile dolu bu botların güvenli bir şekilde yol alması ise çoğu zaman imkânsız.

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne göre 2015'in ilk beş ayında Yunanistan'a deniz yoluyla ulaşan kişi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 6 kat artarak 42 bini geçti. Buna göre Türkiye'den Yunanistan'a günde 600 mülteci geçiyor. 2014 yılında toplamda 43 bin 500 kişi Türkiye'den Yunanistan'a geçmişti. 2014'ün ilk beş ayında geçen mülteci sayısı ise 6 bin 500'dü.

(dk/fk)