JINHA

ANKARA – BDP Batman Milletvekili Ayla Akat Ata, cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri ve özellikle çocuklara yönelik uygulanan kötü muamele ve işkence ile ilgili Meclise soru önergesi sundu. Adalet Bakanı Sadullah Ergin tarafından cevaplanmasını talep ettiği önergede Ayla, “Çocuk mahpusların bütün hayatını etkileyecek cinsel, psikolojik ve fiziksel işkence yöntemlerinin tamamının son bulması ve çocuğun ruhsal ve bedensel bütünlüğünü merkeze alan bir Çocuk Adalet Sisteminin oluşturulması amacıyla Bakanlığınız hangi çalışmaları yapmayı planlamaktadır?” şeklinde sordu.

Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) Batman Milletvekili Ayla Akat cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri ve özellikle çocuklara yönelik kötü muamele ve işkence ile ilgili Meclise sonu önergesi sundu. Adalet Bakanı Sadullah Ergin tarafından cevaplanmasını talep ettiği önergede Ayla, basında sıkça yer alan ve sivil toplum kuruluşları tarafından defalarca açıklanan raporlarda cezaevinde cinsel taciz, fiziki ve psikolojik baskıların uygulandığı açıklamalarına rağmen herhangi bir iyilileştirilmenin neden yapılmadığını sordu.

‘İşkencelere Adalet Bakanlığı sessiz kalıyor’

Kamuoyunun gündeminde olan cezaevi yönetimi tarafından tutsaklara yönelik cinsel taciz, fiziki ve psikolojik baskılara rağmen herhangi bir müdahalenin olmadığına dikkat çeken Ayla, STK’ların defalarca açıkladıkları raporlara rağmen Adalet Bakanlığı’nın sorunları görmezden geldiğini belirtti.  Geçtiğimiz Mayıs ayında Çağdaş Hukukçular Derneği İzmir Şubesi'nin Şakran Çocuk ve Gençlik Cezaevi'nde yaptığı inceleme sonunda yayınladığı raporda çocukların maruz kaldığı kötü muamele ve işkence kamuoyu gündemine taşınmış, Adalet Bakanlığı ise raporda yer alanların gerçeği yansıtmadığını söylediğini hatırlattı.

‘Çocuklara anti-depresan veriliyor’

Bakanlığın açıklamaların üzerine İzmir Barosu'nun aynı cezaevinde yaptığı incelemeleri, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü'nde basınla paylaştığını ve tekrar kamuoyunun gündemine getirdiğini vurguladı. Raporda,  Şakran Cezaevi'nde kalan çocuklar hortumla dövme, yaraya tuz basma, dayak, sinekli/böcekli yemek yedirme gibi çok çeşitli işkence türlerine maruz kaldığının belirtildiğine işaret eden Ayla, “Bazı çocuklara 3,5 ay müşahede odasında tutulduktan sonra zorla ‘5 gün kalmıştır’ belgesi imzalatıldığı da tespit edilmiştir. Müşahede odasında tutulan çocukların 2 ayını yataksız geçirtildiği de rapora yansıyan beyanlar arasındadır. Çocukların ceza odalarına hapsedildiği, kamera kayıtlarının silindiği ve cinsel işkence tehdidiyle çocukların korkutulduğu da inceleme sonucunda ulaşılan diğer bulgulardır. Bütün bunların ötesinde tespit edilen esas çarpıcı gerçek ise çocukların neredeyse tamamının uyku ilacı zannederek aldıkları hapın oldukça ağır bir anti-depresan olduğudur. Majör depresyon, şizofreni, manik depresif bozukluk gibi ağır ruhsal bozuklukların tedavisi için ancak uzman doktorlar gözetiminde verilen ve reçeteyle satılan bu ilaçların kişiler üzerinde hayat boyu sürecek etkileri olduğu hekimler tarafından ispatlanmış bir gerçektir. Mide bulantısı, kumsa, bulanık görme, gözlerde ağrı gibi fiziksel etkilerin yanında intihar düşüncesi, depresif ruh hali ve anksiyete gibi psikolojik yan etkiler de bu ilaçların sebep olduğu sonuçlar arasındadır” dedi.

‘Cezaevi yönetimi muamelesi neden tepkisiz?’

Ayla’nın Adalet Bakanı Sadullah Ergin’in cevaplamasını talep ettiği soru önergesi şöyle:

“- Geçtiğimiz Mayıs ayında ÇHD'nin raporunda yer alan ve Şakran Çocuk ve Gençlik Cezaevi'ndeki incelemelere dayandırılan kötü muamele ve işkence iddiaları Bakanlığınız tarafından yalanlandığı halde Kasım ayında İzmir Barosu'nun raporunda açıklandığı üzere benzer uygulamaların varlığı tekrar tespit edilmiştir. Bu çerçevede Bakanlığınızın cezaevlerinde yaşanan insanlık dışı uygulamalar konusunda kamuoyunu yanlış bilgilendirmesinin sebebi nedir? 

- Bugüne dek Şakran Çocuk ve Gençlik Cezaevi'ndeki kötü muamele ve işkenceye ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şikayet sayısı kaçtır? Bu şikayetler doğrultusunda hakkında soruşturma açılan ve görevinden alınan cezaevi personelinin sayısı sırasıyla kaçtır? 

- Raporda bahsi geçen uygulamaların AİHS'in üçüncü maddesi olan ‘Hiç kimse işkence veya insanlık dışı veya küçük düşürücü muameleye veya cezaya maruz bırakılmaz’ ilkesinin ihlali anlamına geldiği düşünüldüğünde Bakanlığınız işkenceyi önlemek için hangi çalışmaları yapmayı planlamaktadır? 

- Cezaevlerinde tutsaklara verilen ilaçlar nereden temin edilmekte ve hangi amaçla ve ne şekilde kullanıldıkları nasıl denetlenmektedir? Reçeteyle satılan ve doktor kontrolünde başlanıp bırakılması gereken ilaçlar cezaevlerinde keyfiyete göre mi verilmektedir? 

- Düzenli kullanılan anti-depresan ilaçların birdenbire bırakılmasının tehlikeli olduğu, doktor gözetiminde ve dozajın azaltılarak bırakılması gerektiği bilinmektedir. Bu anlamda, keyfi bir biçimde anti-depresan ilaç verildiği tespit edilen çocukların ilacı bırakma sürecini takip etmek ve yan etkilerden arınmalarını sağlamak amacıyla uzman doktorlarla beraber bir program yürütülecek midir?

 - Şakran Çocuk ve Gençlik Cezaevi'ndeki insanlık dışı uygulamalara dair raporun açıklanmasının üzerine Bakanlığınız tarafından söz konusu cezaevinde kapsamlı bir inceleme ve soruşturmaya başlatılmış mıdır?

 - Çocuk mahpusların bütün hayatını etkileyecek cinsel, psikolojik ve fiziksel işkence yöntemlerinin tamamının son bulması ve çocuğun ruhsal ve bedensel bütünlüğünü merkeze alan bir Çocuk Adalet Sisteminin oluşturulması amacıyla Bakanlığınız hangi çalışmaları yapmayı planlamaktadır?”

(pk/zd)