JINHA

AMED – 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası etkinlikleri kapsamında İHD, TİHV, Mazlum Der ve Diyarbakır Barosu tarafından Diyarbakır E Tipi Cezaevi önünde gerçekleştirilmesi planlanan “163 Hasta Mahpus için 163 Dakika Oturma Eylemi” hava koşulları nedeniyle iptal edilirken yapılan basın açıklamasında konuşan Mazlum Der Diyarbakır Şubesi Başkanı Abdürrahim Ay, 3 Kasım 2013 tarihi itibariyle cezaevlerinde 163’ü ağır olmak üzere 544 hasta tutsağın bulunduğuna dikkat çekerken, 2000 yılında faaliyete geçirilen F tipi cezaevleriyle tutsakların tecrit edilerek çürütülmesinin amaçlandığını dile getirdi.

10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası etkinlikleri çerçevesinde cezaevlerindeki ağır hasta tutsakların durumuna dikkat çekmek amacıyla Diyarbakır E Tipi Cezaevi önünde gerçekleştirilmesi beklenen “163 Hasta Mahpus için 163 Dakika Oturma Eylemi” hava koşuları nedeniyle basın açıklamasıyla sona erdi. İnsan Hakları Derneği (İHD), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Mazlum Der ve Diyarbakır Barosu tarafından ortaklaşa düzenlenen basın açıklamasına BDP il ve ilçe yöneticileri, Amed’de bulunan sivil toplum kuruluşları temsilcileri katılarak etkinliğe destek verdi. Polis, eylem saatinden önce BDP Amed il binası ve Diyarbakır E Tipi Cezaevi önünde yoğun güvenlik önlemi aldı. STK’lar adına basın açıklamasını okuyan Diyarbakır Mazlum Der yöneticisi Abdürrahim Ay, toplumsal örgütlerin, duyarlı kesimlerin gündeminde sürekli yer alan cezaevleri sorununun 2000 yılında F tipi cezaevlerinin yapımı ile yeni bir döneme girdiğini dile getirdi. Cezaevlerinin, devletin güç gösterisi yaptığı alanlar haline geldiğine dikkat çeken Abdürrahim, “19 Aralık 2000 tarihinde cezaevinde yapılan hayata dönüş operasyonuyla fiili durum yaratılarak tartışmalar bitirilmek istenmişse de cezaevleri sorunu, toplumun gündeminden düşmemiştir ve kalıcı bir çözüme gidilmemiştir” ifadelerine yer verdi.

‘Tecrit sistemiyle tutuklu ve hükümlüler adeta çürütülmeye terk edilmiştir’

İzolasyona dayalı olan cezaevlerinin, insanların diğer insanlardan yalıtımını ele aldığını vurgulayan Abdürrahim, tüm itirazlara rağmen hayata geçilen bu sistemin itirazları haklı çıkardığını dile getirerek, “Özellikle F tipi cezaevlerine geçişte tecrit sistemin etkisiyle tutuklu ve hükümlüler adeta çürütülmeye terk edilmiştir. Adalet Bakanlığı ve ilgili STK’ların verilerine göre bugüne kadar cezaevlerinde birçok insanın yaşamını yitirmesinin durumun vahametini gösterdiğine işaret eden Abdürrahim, Adalet Bakanlığının resmi belgelerine göre 2013 yılında 140 bin 520 kişi cezaevlerinde bulunduğunu ve son 7 yıl içerisinde bu sayının 2 buçuk kat artığını vurguladı. Abdürrahim ayrıca, 14 hasta tutsağın rapor beklerken yaşamını yitirdiğini, Adalet Bakanlığına ve infaz savcılıklarına 460 kişinin rapor için başvuruda bulunmasına rağmen 417 kişinin başvurusunun reddine karar verildiğini ifade etti.

‘163’ü ağır, 544 hasta insan hala cezaevlerinde’

İHD verilerine göre 3 kasım 2013 tarihi itibariyle cezaevlerinde 163’ü ağır olmak üzere 544 hasta tutsağın bulunduğuna dikkat çeken Abdürrahim, “F tipi hapishanedeki tecride dayalı koşullar tutuklu, hükümlülerin, ruh ve beden bütünlüklerini tehdit etmektedir. Ayrıca etik olmayan yaklaşımlar, bürokratik engellerle özellikle hasta tutuklu ve hükümlüler için insani olmayan bir tablonun ortaya çıkmasına neden oluyor” dedi.

Abdürrahim, 5275 sayılı İnfaz Kanununun 16. Maddesinin 3. Fıkrasında Adalet Bakanlığı’nca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulunca düzenlenen raporlarının Adli Tıp Kurumunun (ATK) onayına sunulmasıyla ilgili düzenleme bulunmamasına rağmen bu raporların yeterli görülmeyip ATK tarafından yeniden düzenlendiğine işaret etti. Açıklamada Ocak ayında yapılan değişikle Cumhuriyet Savcılarına geniş bir yetki tanındığını belirten Abdürrahim, “Bu durum toplum güvenliği bakımından tehlikeli bir durumdur. Hastaların, ATK raporuna rağmen tahliye edilmemesi düzenlenmiştir. Bu uygulama sadece tutuklu ve hükümlerin değil, aileleri de etkileyen bir işkenceye dönüşmüştür” dedi.

‘Hasta mahpuslarda ilgili talepler’

Abdürrahim son olarak cezaevlerindeki hasta mahpuslarda ilgili taleplerini ise şu şekilde sıraladı:

“- Cumhurbaşkanlığının özel af niteliğinde cezanın kaldırılması ile ilgili prosedüründe değişiklik yapılmalıdır.

- 5275 sayılı infaz kanunun 16. Maddesinin 3. Fıkrasında cezanın infazının ertelenmesiyle ilgili olarak adalet Bakanlığı’nca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenen raporlarının ATK’nın onayına sunulması ile ilgili düzenlemenin kaldırılması gerekmektedir.

- 5275 sayılı infaz kanununun 16. Maddesinde ocak ayında yapılan değişikliğe bile adli tıp kurumu direnmektedir.

- ATK’nın resmi bilirkişi tekeli kaldırılmalıdır.

- Adalet Bakanlığı, İçişleri ve Sağlık Bakanlığı arasındaki üçlü ve ikili protokoller infaz yasasının 71. Maddesi ile uluslararası kurallara ve etik ilkelere uygun değildir.

- F tipi hastanelere geçildikten sonra bu hapishanelerdeki tecrit koşuları hastalıkları tetiklemekte ve mahpusların hastalıklarının hızlı bir şekilde ilerlemesine neden olmaktadır.

- 5275 sayılı kanundaki adli-siyasi ayrımı yapılarak siyasilere daha ağır ve daha fazla infazı düzenleyen hükümler kaldırılmalı.

- Bir önceki yasama döneminde TBMM tarafından onaylanan işkenceye karşı sözleşmenin seçmeli protokolü uyarınca 1 yıl içerisinde oluşturulması öngörülen ulusal önleme mekanizmasının sivil toplum kuruluşları ve demokratik kitle örgütlerinden oluşması gerekmektedir.

- Hapishanelerdeki sağlık koşulları düzeltilinceye kadar Adalet Bakanlığı’nın acilen tüm hapishanelerdeki sağlık sorunu olan mahpusları sağlık kontrolünden geçirmesi ve bunların kayıtlarını tutması sağlanmalıdır.”

Yapılan açıklamanın ardından kısa bir konuşma yapan İHD Diyarbakır Şubesi Başkanı Raci Bilici, soğuk hava koşulları nedeniyle oturma eylemini gerçekleştiremeyeceklerini belirterek, şu an cezaevlerinde sağlık durumu ağır olan 163 tutuklu ve hükümlünün ismini okudu. Yapılan açıklamaların ardından aktivistler “Biji berxadana zindanan” sloganı atarak dağıldı.

(tt-be/gk)