JINHA

ANKARA - "Engelli kadınların hak temelli mücadele adımları" projesi kapsamında "Türkiye'de engelli kadına yönelik şiddet" raporu açıklandı. İlk defa bu alanda hazırlanan rapora göre, özellikle zihinsel engelli kadınların cinsel şiddete maruz kaldığı tespit edilirken cinsel şiddete maruz kalan kadınlara şiddet uygulayan kişilerin çoğunlukla tanıdık, hatta çoğu zaman aile fertlerinden biri olduğu görüldü.

Engelli kadınların her alanda uyguladığı şiddet, taciz, tecavüz ve ayrımcılık devlet tarafından görülmüyor ve önlem alınmıyor. Engelli Kadın Derneği tarafından hazırlanan "Engelli kadınların hak temli mücadele adımları" projesi kapsamında "Türkiye'de engelli kadına yönelik şiddet" raporu açıklandı. Engelli kadına uygulanan şiddetin görünür kılınması ve önlenmesi amacıyla hazırlanan rapor ilk olma özelliği taşıyor. Engelli Kadın Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Gizem Tanay Aksaç, engelli kadına yönelik şiddet raporunun, 2013-2014 yılı bilgi edinme başvuruları, Meclis'e verilen soru önergeleri, medya verileri ile birlikte ulusal ve uluslararası alanda kadına yönelik şiddet, engelli kadına yönelik şiddet ile ilgili mevzuat taraması ve sığınaklarda yaşanan ihlal bildirimleri ile alınan bilgilerle hazırlanıldığını aktardı.

'Soru önergelerinde engelli kadına yer yok'

Emniyet, jandarma, hastaneler, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) ve sığınaklara engelli kadınların erişebilirliğini sorduklarını belirten Gizem, Meclis'e yolladıkları soru önergelerin hiçbirine cevap alamadıklarını 2013- 2014 yılları arasında kadına yönelik şiddet ile ilgili 180 soru önergesi sorulduğunu, ancak bu soru önergelerin içinde engelli kadının yer almadığını vurguladı.

'69 engelli kadın şiddet başvurusu yapmış'

Gizem, "Rapordaki sayılar incelendiğinde 69 engelli kadının ŞÖNİM'e başvurduğu, başvuran 69 kadının içinde 48 kadının psiko-sosyal engelli, 7'sinin fiziksel, üçü işitme engelli, üçü de genetik hastalığa sahip kadınlar olarak görülüyor" dedi.

'Devletin denetiminde olan ŞÖNİM'de engellerle dolu'

ŞÖNİM'e başvuran engelli kadınların burada da sorunlarla karşılaştığını belirten Gizem, "Asansörün olmaması ve rampaların yüksek olması engelli kadınların buraya ulaşımında ayrı bir sorun. Şiddete uğrayan engelli kadının barınma talebi varsa ŞÖNİM hizmet değişikliği yaparak, engelli bakım ve rehabilitasyon merkezlerine gönderiliyor. Burada çarpıcı olan nokta ise, şiddete uğrayan kadınların adreslerinin gizli olması gerekirken ŞÖMİN'nin yönlendirdiği rehabilitasyon merkezlerinde adresler açık olması. Bu da şiddete uğrayan kadınların tekrar hedef haline gelmesini sağlıyor" diye belirtti.

Zihinsel engelli kadınlar cinsel şiddete maruz kalıyor
Gizem, 2013 ve 2014 yılında yazılı medyaya yansıyan haberlere göre 68 engelli kadının tecavüz ve fiziksel şiddete maruz kaldığını belirterek, "Görsel medyada da konuya dair 14 haber yer aldığını yazılı medyada ise 43 haber var. Bu haberlere göre, her yaştan ve her engel grubundan engelli kadın şiddete maruz kalıyor ancak zihinsel engelli kadınlar daha sıklıkla bilhassa da cinsel şiddete maruz kalıyor" diye konuştu.

Rehabilitasyon merkezlerinde kalan kadınların yarısından fazlasının tecavüze ve şiddete maruz kaldığını ifade eden Gizem, "Şiddet uygulayan kişi mağdurun çoğunlukla tanıdığı kişi hatta çoğu zaman aile fertlerinden biri" dedi. Gizem, dernek olarak 29 Büyükşehir belediyesine kadın sığınma merkezlerine başvuran kadın engelli sayısını sorduklarını ve bunlardan ise 10 tanesinden gelen yanıtta hiç engelli kadın başvurusu olmadığını söyledi. Gizem raporun eğitim bölümünde ise kaynaştırma eğitiminden 112.557 engelli erkek öğrencinin ve 70.370 engelli kadın öğrencinin faydalandığını belirtti. Bu da engelli kız çocuklarının iki kat dezavantajlı olduğunu gösteriyor.

Gizem, engelli kadına yönelik şiddetin ortadan kalkması için raporda yer alan önerilerden bahsederek şöyle dedi: "Engelli kadının şiddet ortamından uzaklaştırılması, engelli kadının güçlendirilmesi, engelli kadının şiddetten uzak bağımsız hayat kurması amaçları doğrultusunda yapılacak kısa-orta vadeli önlem ve planlamalar önemli, engelli kadının şiddet ortamından uzaklaştırılmasına yönelik mekanizmaların yaygın ve erişebilir olması, konuya ilişkin her tür doküman kabartma yazı ile basılarak ve zihinsel engelli kadınlara uygun okunabilir formatta hazırlanarak dağıtımın sağlanması, radyo ve televizyonlarda yayımlanan kamu spotlarının sesli betimlemelerle, işaret dili ve alt yazı ile hazırlanması, internet sitelerinin salt metin sürümü desteği gibi görme engelli kadınlara kolay okunabilir format ile zihinsel engelli kadınlara, videoların işaret dili, alt yazı ve seli betimleme ile desteklenerek işitme engelli ve görme engelli kadınlara uygun hale getirilmesi, tüm ihbar hatlarının işitme engellilere göre uyarlanarak, SMS ile ihbar yapılmasının sağlanması, kurumlarda kalan veya özel eğitim alana kadınlara, engel durumları gözetilerek hazırlanacak kitlerle kadınlara yönelik şiddet ve şiddetle mücadele mekanizmaları ile ilgili bilgilendirme çalışması yapılması, fiziksel engelli kadınlara yönelik;rampa, asansör, engel tuvaleti, görme engelli kadınlara yönelik, hissedebilir zemin, asansörlerde sesli uyarı sistemi, mekanın kabartma krokisi, işitme engelli kadınlara yönelik;indüksiyon döngü- iyi duyma sisteminin kurulması, gibi özel önlemler."

(he/sy/dk)