JINHA

ANKARA - Çocuk hakları örgütleri yayınladığı politika raporunda çocuklara yönelik cinsel sömürü ve istismarı önlemeye yönelik bir dizi önleyici ve koruyucu tedbir ile gerekli düzenlemeleri gündeme taşıdı.

Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC), Çocuklara Yönelik Ticari Cinsel Sömürüyle Mücadele Ağı ve Çocuğa Karşı Cinsel Şiddeti Önlemek için Ortaklık Ağı, çocuklara karşı cinsel sömürü ve istismarı önlemeye yönelik bir politika notu yayınladı. Yayınladıkları açıklamada alınabilecek önleyici ve koruyucu önlemlerin yanı sıra hukuki ve rehabilitasyona yönelik süreçlerle ilgili öneriler de yer aldı.

Önleyici tedbirler

Çocuk Hakları Örgütü tarafından yayınlanan raporda, erken çocukluk döneminden başlayarak, çocuklar için, anne-babalar için, çocuklara bakım ve eğitim hizmeti verenler için ve çocuklarla çalışan profesyoneller için Avrupa Konseyi'nin 5'te 1 Kampanyası ve benzeri bilgilendirme kampanyaları ve eğitimlerinin Aile Sosyal Politika Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından STK'ların katılımıyla yapılması gerektiği belirtilirken, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından toplumsal cinsiyet eşitliği ve cinsel ve üreme sağlığı eğitiminin müfredata konması gerektiği kaydedildi.

Koruyucu tedbirler

Çocuğun mağdur ve suç tanığı olduğunun dikkate alınması gerektiği ifade edilen raporda şu talepler sıralandı:

"*Çocuğa acilen koruma hizmetleri verilmeli. Güvenlik ve adli hizmetler koruma hizmetinin parçası olarak tek elden çocuk gelişimi, psikolojisi, tıp, sosyal hizmet, cinsel sömürü ve istismarı mağduru çocuklara ilk yardım, ara tedavi ve uzun süreli rehabilitasyon hizmetine kadar gidecek süreçte ilgili uzmanlardan oluşmuş karma disiplinlerin ve meslek elemanlarından oluşmuş bir ekip ile çocuk izlem merkezlerinde ve üniversitelerin Çocuk Koruma Birimlerinde gerçekleştirilmeli,

*Çocuğa suçlu izlenimi ve duygusu yaratacağı için ve uzun dönemde rehabilitasyon çalışmalarını olumsuz etkileyeceği için çocuk güvenlik ve adli hizmetlerin verildiği birimlere götürülmemeli,

*Özellikle küçük yerlerde çocuklarla çalışanların (eğitim, bakım, sağlık, sosyal hizmet, vb.) bildirimleri ve bildirimleri sonucu karşı karşıya kalabilecekleri tehdit ve şiddeti önlemek açısından çocuğa cinsel sömürü ve istismar olduğuna dair bildirimlerin anonim tutulması, bildirenin korunması ve destek verilmesi yasal güvenceye alınmalı."

Hukuki boyutları

Açıklamada cinsel sömürü ve istismara uğrayan çocuğun ifadesinin tek seferde çocuk izleme merkezlerinde ve üniversitelerin çocuk koruma birimlerinde gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilirken, asli hukukta başlayan çocuğa cinsel sömürü ve istismar davalarının, ceza davalarına dönüştüğünde sürecin tekrarlanmaması vurgulandı.

"*Çocuğa cinsel sömürü ve istismar yapan suçlunun cezalandırılması çocuğa verdiği zarar, hukukta orantılılık ve birey olarak çocuğun ve bir grup olarak çocukların yüksek yararı gözetilerek, cezasızlığa yer vermeyecek şekilde yapılmalı,

*Çocuğa cinsel sömürü ve istismar yapan suçlunun kamu idaresinde çalışan biri olması durumunda Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'da ki soruşturma izni şartlarının aranmaması ve ağırlaştırıcı koşul olarak kabul edilmesi kanuni güvenceye alınmalı,

*Cinsel sömürü ve istismara maruz bırakılan çocuklar kendilerine yapılan büyük haksızlığın telafisinin yapıldığının ve suçlunun cezalandırıldığı bilgisi de dahil adaletin yerine geldiği bilgisinin çocuğun rehabilitasyon çabalarının da bir parçası olarak çocuk tarafından bilinmesi sağlanmalı,

*Mahkeme kararı bir uzman görüşü ile alınmamalı, en az 3 uzmandan - çocuk gelişim uzmanı, psikolog, sosyal hizmet uzmanı - oluşmuş bir komisyon görüşü ile karar verilmeli."

Rehabilitasyon

Raporda ayrıca cinsel sömürü ve istismara maruz bırakılan çocuklar için koruma sistemine girilen süreçte başlayan tedavi ve terapi çalışmaları ile çocuğun iyileşebileceği bu nedenle de güvenlik ve adli hizmetlere ayrılan bütçe gibi rehabilitasyon hizmetleri için ayrı ve ilgili dava sayıları göz önüne alınarak yeterli bütçe ayrılması gerektiği cinsel sömürü ve istismar mağduru çocuklar için özel rehabilitasyon hizmetlerinin arttırılması, çeşitlenmesi ve çocukların hizmet kurumlarından kaçmasını ya da uzaklaşmasını önlemek için çocukların katılımıyla planlanıp uygulanması gerektiği belirtildi.

(he/mg)