JINHA

AMED- Silvan'da yaşanan 12 günlük ablukanın ardından incelemelerde bulunan İHD, TİHV ve Diyarbakır Tabip Odası yaşananları rapor halinde kamuoyu ile paylaştı. İHD Şube Başkanı Raci Bilici, Cumhuriyet tarihinin en fazla yasağının Silvan'da uygulandığını belirterek, "Esat Oktay zihniyeti Silvan da hayata geçirildi" dedi.

Silvan'da ilan edilen sokağa çıkma yasağı ile birlikte 12 gün boyunca süren abluka sonucu 8 sivil yaşamını yitirdi. İlçede yaşananları sokağa çıkma yasağının ardından yerinde inceleyen İHD, TİHV ve Diyarbakır Tabip Odası heyeti raporunu İHD binasında açıkladı.
Rapor açıklanmadan önce kısa bir konuşma yapan Diyarbakır Şube Başkanı Raci Bilici, Cumhuriyet tarihinden bu yana en fazla yasağın uygulandığı yerin Silvan olduğunu söyledi.

'Tek çözüm müzakere'

Silvan'da insanlık ve savaş suçunun işlendiğini kaydeden Raci, Silvan'da farklı yaklaşımların hakim olduğuna tanık olduklarını belirterek şunları söyledi: "Yazılan yazılarla orada hayata geçirilmek istenen zihniyeti gördük. Esat Oktay zihniyeti Silvan da hayata geçirildi. Bir imha ve inkar politikası uygulanıyor. Orada yaşananları herkese gösterdik. Bütün delilleriyle her şeyi ortaya koyacağız. Son 30 yılın en yoğun şiddeti Kürdistan'da hayata geçirildi. Hiçbir saldırı ve şiddette sonuca ulaşmadı. Tek çözüm müzakereye gitmektir" dedi.

'Çözüm masasına tekrar dönülmelidir'

"Şu anda tıkanma süreci yaşanıyor" diyen Raci, derhal yaşanan şiddete son verilmesi gerektiğini ve tahkim edilmiş bir ateşkes ilan edilmesi gerektiğini söyledi. PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin bir an önce kaldırılması gerektiğine dikkat çeken Raci, çözüm masasına tekrar dönülmesi gerektiğini belirtti. Raci, "Aksi taktirde sonuç ölüm ve katliam olacaktır. Nusaybin'de ciddi bir sıkıntı içerisindeyiz ve kaygılıyız. Derhal demokratik çözüm uygulanmalıdır" diye konuştu.

Ardından raporu Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Cengiz Günay açıkladı. 12 günlük abluka sonrası heyetin ilk olarak Diyarbakır Caddesi üzerinde bulunan ve silahlı saldırıya maruz kalan Dicle Kıraathanesini ziyaret ettiğini belirten Cengiz, kıraathanenin ön cephede saldırıya ait kurşun izlerinin duvar ve cam bölmelerde halen durduğunu söyledi. Cengiz, yasak kalkmasına rağmen özel harekât timlerinin ve polislerin, zırhlı araçların mahallelerdeki hareketliliğinin devam ettiğini kaydetti.

Talep ve önerileri de aktaran Cengiz şunları söyledi:

*Heyetimiz, sivilleri hedef alan ve yaşam hakkı ihlali başta olmak üzere ağır insan hakları ihlaline neden olan saldırıları kınamaktadır. Olayların bütün boyutları ile açığa çıkartılması amacıyla etkin bir soruşturma başlatılmasını talep etmektedir.

*Heyetimiz, operasyon sırasında ve sonrasında kolluk kuvvetlerinin sivil halka yönelik tehdit, hakaret, saldırı ile 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik eden' davranış ve yazılamalara ilişkin adli ve idari soruşturmaların derhal başlatılmasını ve bu soruşturmalar süresince ilgili personel ve amirlerinin açığa alınmasını talep etmektedir.

*Yapılan operasyonlar neticesinde heyetimizce yapılan gözlem ve incelemelerde kişilerin konut ve işyerlerinde ciddi tahribatlar oluştuğu gözlemlenmiştir. Anayasanın 35. maddesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin (İHAS) EK 1 No'lu protokolün 1. maddesi uyarınca herkes mallarının dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. Yapılan operasyon neticesinde kişilerin mülkiyetlerine ciddi zararlar verilerek Anayasanın 35. maddesi ile İHAS'ın 1 No'lu protokolünün 1. maddesinde korunan hakları ihlal edilmiştir. Bu çerçevede kişilerin mülkiyet hakkına getirilen bu zararların derhal karşılanması gerekmektedir. Diyarbakır Valiliği tarafından bir zarar tespit komisyonu oluşturularak, olaylar sırasında yurttaşların yaşadığı maddi ve manevi mağduriyetleri karşılanmalıdır.

*Silvan da olayların ve operasyonun devamı sırasında tüm iletişim kanallarının (telefon, internet vb.) herhangi bir yargı kararı olmaksızın kesilmiş olduğu gözlemlenmiştir. Herhangi bir yargı kararı olmaksızın kişilerin anayasanın 22. maddesi ile korunan haberleşme hürriyeti ile 26. maddesindeki düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti keyfi olarak sınırlandırılmıştır. Bu sınırlandırma aynı zamanda Silvan dışındaki diğer yurttaşların haber veya fikir almak ile vermek haklarını da ihlal etmiştir. Bu şekilde sınırlandırmaya sebebiyet veren kişi ya da kurumlar hakkında adli ve idari soruşturmaların başlatılması gerekmektedir.

-*Heyetimiz, Mardin İli Nusaybin ilçesinde 13 Kasım 2015 tarihinde Saat 21.00'den itibaren geçerli olmak üzere süresiz olarak başlatılan ve devam etmekte olan sokağa çıkma yasağı ve ardından başlatılan polis operasyonunun, yeni hak ihlallerine yol açacağı endişesini taşımaktadır. Bu sebeple operasyonun derhal sonlandırılmasını talep etmektedir.

*Heyetimiz genel olarak son 6 ayda yoğunluk gösteren çatışmalı süreç ile birlikte yaşam hakkı başta olmak üzere artan hak ihlallerine dikkat çekmektedir. Bu sebeple devlet ve hükümet organlarını, insan hakları ihlallerine yol açan güvenlik eksenli politikalardan bir an önce vazgeçmeye ve taraflara çatışmasızlık, diyalog ve müzakereye dönülmesi çağrısında bulunmaktadır.

(be-şö/gc)