Hülya Okalin /JINHA

WAN - Toplumdaki cinsiyetçi roller, baskı, erken yaşta evlendirilmek gibi nedenler yüzünden kadınların sorunlarını anlatamadığını, çözüm bulamadığını belirten Rojin Kadın Yaşam Merkezi sosyologu Ruken Özdemir, "Kadın intiharını cinayet olarak görme nedenimiz kadının buna itilmesidir. Çünkü kadın çözüm bulma noktasında tıkatılıyor" dedi.

Van'da Rojin Kadın Yaşam Merkezi'nin araştırmasına göre Mart ayında bu yana 28 kadın 'intihar' sonucu yaşamını yitirdi. Araştırmaya göre intihar vakalarındaki yaş oranları ise 12 ile 15'e kadar düştü. Rojin Kadın Yaşam Merkezi'nde sosyolog olarak görev yapan Ruken Özdemir, kadın intiharlarını "cinayet" olarak nitelendirdi. Ruken, kadın intiharlarının eğitimle ilişkilendirilmesinin bir anlamı olmadığını ifade ederek, kadınların eğitim oranı ve ekonomik düzeyinin intihar olaylarında belirleyici bir etken olmadığını söyledi.

'Kadın intiharları bölgesel ve maddi değil'

Kadınların intihara sürüklenmesinin bölgesel veya maddi olmadığını kaydeden Ruken, kadın intiharlarının evrensel bir sorun olduğunu belirtti. Ruken, "Ancak kadın intiharlarını araştırdığımızda 'eğitim düzeyi gelişmemiş ailelerde yaşanıyor' diye bir algı yok. Aslında eğitim düzeyi çok iyi olan ailelerde de yaşandığını görebiliyoruz. Ya da ekonomik durumu çok iyi olan ailelerde de yaşandığı olabiliyor. Bugün Türkiye'ye baktığımızda birçok kadın doktor, öğretmen, polis, avukat da intihar edebiliyor. Yani bunun eğitimle ya da bilinçlilik düzeyiyle bir ilişkisi olmadığını görebiliyoruz" diye konuştu.

'Medya çocukları intihara özendiriyor'

Kadın intiharlarının medya aracılığıyla normalleştirildiğini vurgulayan Ruken, dizilerde, filmlerde bunun birçok örneğini gördüklerini söyledi. Ruken, medyanın özendirici yayınları nedeniyle intiharlarda yaş aralıklarında değişim meydana geldiğini belirterek, "Birçok dizide intihar sahneleri gösteriliyor. Özellikle Kürdistan'da bir kadın sorunu varsa hemen 'aşiret' odaklı görüyorlar. Bunu toplumsal bir sorun olarak değil de aşiretten kaynaklı olarak gösteriliyor. Çocukta kalkıp kendini onların anlatımıyla ilişkilendiriyor. Oradaki intihar eylemlerini fark ediyor. 12 yaşındaki bir çocuk tavana ip asmayı nerden biliyor bu öğrenilmiş bir şeydir" şeklinde belirtti.

Ruken, çocuk intiharları ile ilgili yaptıkları araştırmaya değinerek, "Ailelerle konuştuğumuzda ilkin erken yaşta evlendirmek istenmesi akla geliyor. Çünkü küçük yaşta intiharlar bize 'çocuk gelinleri' hatırlatıyor" diye sözlerine ekledi.

'Aile kurumunda roller değişmeli'

Kadınların yaşadıkları şiddetin üstünü kapatmak yerine anlatmaları gerektiğini vurgulayan Ruken, Türkiye toplumunda kadının güçlenmesinin engellendiğini söyledi. Ruken, "Çözüm olarak kadınların öncelikle ailelerinden başlamaları onlara anlatmaları gerekir. İktidar, sistem çok iyi biliyor ki kadınların ayaklanması bir toplumun uyanması demektir. Kadınların güçlenmesi aile kurumunun içinde dayatılan baskının rollerin değişmesi ve artık toplumun buna dur demesi gerekir" şeklinde konuştu.

'Kadın susmak zorunda bırakılıyor'

Şiddetin türlerinin farkına varan kadınların bundan sonra bir çözüm arayışına gireceklerini söyleyen Ruken, sorunu tespit eden kadınların çözüm yoluna gittiklerini belirtti. Ruken, kadınların yaşadıkları psikolojik, ekonomik, cinsel şiddet gibi konularda daha fazla bilgilenmeleri ve farkındalık kazanmaları gerektiğine vurgu yaptı. Birçok kadının yaşadığı şiddeti fiziksel şiddet olarak anlatsa dahi aslında yaşadığı şiddetin çok daha ciddi psikolojik şiddet olduğunu görebildiklerini ifade ederek, "Çünkü fiziksel şiddetten çok daha büyük tahribat yaşatabiliyor. Bugün şiddete karşı boyun eğen, reddedemeyen, konuşmak yerine susan ve sorgulamayan kadınlar yalnızlaşır. Kadın ona uygulanan şiddete çözüm bulmak yerine çoğu zaman üstünü kapatmayı tercih edebiliyor. Çünkü kadın utanıyor ailesinden birine zarar gelmesinden korkuyor. İşte bunlar kadında bir birikme yaratıyor. Bu da kadının aktaramamasına, yalnızlaşmasına sebep oluyor. Kadın intiharını cinayet olarak görme nedenimiz kadının buna itilmesidir. Çünkü kadın çözüm bulma noktasında tıkatılıyor" diye belirtti.

(ga/mc/dc/gc)