JINHA

HABER MERKEZİ – Yaşamının 50 yılını arkeolojiye adayan 98 yaşındaki Halet Çambel dün sabah saatlerinde İstanbul’daki evinde yaşamını yitirdi. Halet’in naaşı, Salı günü saat 10.00'da İstanbul Üniversitesi'nde yapılacak törenin ardından 15 Ocak'ta Muğla'nın Akkaya ilçesine götürülecek. Halet, burada kılınacak namazın eşi Nail Çakırhan'ın mezarının yanına defnedilecek.

98 yaşında olan Halet Çambel, yaşamı boyunca kadınlara “yasaklı” olan birçok alanda yer alarak kadınlara öncülük etti. Sorbonne Üniversitesi'nde arkeoloji okuyan Halet, 1940'da İstanbul Üniversitesi'nde asistan oldu, daha sonra Prehistorya Anabilim Dalı Kürsüsü'nü kurdu. 1938'de de Tan gazetesinde çalışan, Nazım Hikmet'in arkadaşı Nail Çakırhan ile evlendi.

Hitit dili çalışmaları

Halet, Hitit dilinin çözülmesine yol açan keşfiyle tanındı. 1947 yılında Adana’nın Kadirli ilçesi yakınlarında at sırtında çıktığı bir keşif gezisinde Karatepe’deki Hitit Kalesi’ni buldu. Kale kazılarında üzerindeki metin hem Hitit hiyeroglifi hem de Fenike ve Aram dili ile yazılmış Reşid Taşı (Rosetta Stone) buldu. Bu buluşundan sonra Alman profesör Helmuth Bossert ile Hitit hiyerogliflerinin çözülmesi çalışmalarına başladı. Bu çalışma hala tam çözülememiş olan Hitit dili hakkında önemli bulgular sağladı. 

1963 yılında Diyarbakır’da Dicle Nehri ve kolları üzerinde Ergani yakınlarında Çayönü Tepesi’nde yaklaşık 10 bin yıl önceye tarihlenen bir yerleşim yeri keşfetti ve kazılarını yaptı.

Halet’in aynı zamanda "Kumkale: Toros Eteklerinde Bir Haçlı Kalesi" ve "Karatepeli Fıkraları" adlı iki kitabı ve birçok makalesi de bulunuyor.

(gk)