JINHA

İSTANBUL  - KAMER'in raporuna göre, 23 ilde beşik kertmesi, kan bedeli, kayın evliliği gibi evlilik türleri azalırken, kadınların yüzde 71'i 'görücü usulü' adı altında evlendirildi. Çocuk yaşta zorla evlilik oranı ise yüzde 33.

KAMER'in 23 ilde 164 bin 581 kadınla yaptığı görüşmelerin sonucunda hazırladığı rapora göre, son üç senede "beşik kertmesi, kan bedeli, kayın evliliği" gibi evlilik türleri azalırken, kadınların yüzde 71'i "görücü usulü" adı altında evlendirildi. Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Antep, Hakkari, Iğdır, Kars, Kilis, Malatya, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Dersim ve Van’da Kamer’in yaptığı araştırmada kadınların hak talebinde bulunmalarının tekrar şiddet yaşamalarına neden olduğunu söylerken, "Bu durum ancak kadınlar güçlendikçe düzelecektir. Çünkü şiddetin panzehiri güçlenmedir" dedi. 

Kadınlar hala zorla evlendiriliyor
Erken yaşta evliliklerin sayısının düşmesine rağmen yüzde 33 oranında devam edildiğine dikkat çekilen raporda, “Bu oran 2011'de yüzde 49,3'tü. Bunun yanısıra 2013'te kadınların yüzde 1,6'sı zorla evlendirilmiş. 2011-2013 arasında zorla evlendirildiğini söyleyen kadınların toplam sayısı 2 bin 943. Yine zorla evlilik kapsamında değerlendirilebilecek "görücü usulü" evlilikte ise düşüş yok. 131 bin kadının yüzde 71'i görücü usulü evlendirilmiş. Diğer taraftan sadece dini nikahlı kadınların sayısı da düşüyor. 2013'te konuşulan kadınların yüzde 1,7'si sadece dini nikahlı, yüzde 5,6'sı sadece resmi nikahlı, yüzde 63,2'si ise hem dini hem resmi nikahlı" diye belirtildi.

Akraba evliliğinde belirli bir azalmanın olmadığı kaydedilen raporda son üç senede 981 kadının ölen eşinin kardeşiyle evlendirildiğinin altı çizildi. Raporda ayrıca “beşik kertmesi, kan bedeli ve kayın evliliği” gibi insan haklarına aykırı evliliklerinde çarpıcı derecede azalma olduğuna vurgu yapıldı. Bin 849 kadının ikinci eş olarak evlendiği (kuma), bin 849 kadının değiş tokuş edilerek evlendiği (berdel), 94 kadının ise bir kan davasının sonuçlandırılması için hediye edildiği tespit edilen raporda,  KAMER Başkanı Nebahat Akkoç, "Akraba evliliği ile kadınların miras hakkı arasında bir bağ var. Esasında cinsiyet ayrımcılığı özel mülkün kadınlarla paylaşılmaması için sürekli ve yeniden üretilmektedir. Paylaşılacak her ne ise, büyük küçük aileler bunu yabancı biri ile paylaşmak istemezler. Yabancı da olsa kadının miras hakkı yoktur ama akraba olunca kadının mirastan pay almayacağı kesindir" dedi.

Kadınlar mirastan pay alamıyor

Raporda yapılan görüşmeler sonucunda "Ailenizde kadınlar mirastan pay alabilir mi?" sorusuna evet cevabı veren kadınların oranı 3 senede 2 puan artmış olsa da, kadınların yüzde 64,8'i ailelerinde kadınların mirastan pay alamadığını belirtildi. Göç etme oranının azaldığı ancak göç nedenlerinin arttığına işaret edilen raporda, "2011 yılında yüzde 39 olan göç oranı, 2012-2013 yıllarında yüzde 26,3'e düştü. Ayrıca güvenlik ve kan davası nedeniyle göç etme azalırken iş bulma ve evlilik nedeniyle göç yıllar içerisinde artıyor. 

Kadınlar bilinçleniyor

Çalışmaya katılan kadınlar, "Ne gibi bir fayda sağladınız" sorusuna ise, yaklaşık yüzde 48 oranında "haklarımı öğrendim" diyen, yüzde 75 oranında "KAMER'i tanıdım", yüzde 35,6 oranında "Şiddet konusunda farkındalık yaşadım", yüzde 25 oranında ise "Kentteki birimleri tanıdım" şeklinde cevap verdiğinin belirtildiği raporda, kadınların yüzde 94'ünün ise öğrendiklerini, farkındalık yaşadığı konuları çevrelerine aktardıkları belirtildi. 

(zd)