JINHA

ANKARA – Yıllardır köylerinden, topraklarından uzakta yaşayan Êzîdi ailelerin birçoğunun ülkelerine geri dönmeyi istediğine dikkat çekilen BDP Batman Milletvekili Ayla Akat Ata, Êzîdilerin gasp edilen haklarının iade edilmesi, topraklarına geri dönme yollarının açılması, kültür ve kimliklerinin korunması için Meclis Araştırması açılmasını talep etti.

Êzîdilerin gasp edilen haklarının iade edilmesi, topraklarına geri dönme yollarının açılması, kültür ve kimliklerinin korunması için Meclis Araştırması açılmasını istedi. Êzîdilerin  yüzyıllardır Türkiye, Gürcistan, İran ve Ermenistan'ı içine alan geniş bir coğrafyada yaşadığı, bağlı oldukları devletler ve birlikte yaşadıkları halklardan dini inançlarından ötürü zulüm gördüğü kaydedilen önergede, “Türkiye'de yoğunluklu olarak Urfa, Batman, Mardin ve Diyarbakır'da yaşayan Êzîdilerin Osmanlı döneminden beri maruz kaldıkları asimilasyon politikaları Cumhuriyet Tarihi boyunca da devam etmiş, inançları yok sayılmış, toprakları ellerinden alınmaya çalışılarak tarım ve hayvancılık olan temel geçim kaynakları yok edilmiştir” denildi.

‘Êzîdilerin  inanç ve kültürleri hiçe sayıldı’

40 yıl öncesine kadar Türkiye'de 80 bin civarında Êzîdi’nin yaşadığı bugün bu sayının 400'ün altında olduğu bilindiği belirtilen önergede, “1970’li yıllara kadar feodal düzenin baskısı ve devletin farklı kimliklere uyguladığı asimilasyoncu politikalarla yıldırılmaya çalışılan Êzîdi halkı 1975’ten sonra başta Almanya olmak üzere Avrupa’nın çeşitli ülkelerine göç etmiştir. Bunun sebeplerine bakıldığında, temel olarak inançlarının yok edilmeye çalışıldığı, Êzîdi kadın ve genç kızların Müslümanlaştırılarak halkın özgün inanç ve kültürünün hiçe sayıldığı görülmektedir. Êzîdilerin nüfus kâğıdındaki din hanesine ‘İslam’ ya da ‘Dinsiz’ yazılarak, inançlarının hiçleştirildiği bilinen bir gerçektir. Bununla beraber, mülklerine zorla el koyma, arazilerini satmaya ya da kiralamaya zorlama gibi yöntemlerle de Êzîdi halka zulmedilerek Türkiye'de barınma şartları yok edilmeye çalışılmıştır. Uğradıkları zulüm ve baskıdan ötürü ülkelerini terk ederek Avrupa'ya göç etmek zorunda kalan Êzîdilerin  tapulu arazileri dahi işgal edilmiş, ağaçları sökülmüş, arazi sahipleri tehdit edilmiş ve bazı köyleri de terk edilerek yaşanmaz hale getirilmiştir” diye kaydedildi.

Êzîdiler ülkelerine geri dönmek istiyor

Yıllardır köylerinden, topraklarından uzakta yaşayan Êzîdi ailelerin birçoğunun ülkelerine geri dönmeyi istediğine dikkat çekilen önergede şunlara yer verildi:

“Bu noktada gereken yasal güvencelerin sağlanmasını talep etmektedir. Bunların başında, köylerine geri dönmek isteyenler için gerekli hukuki ve ekonomik koşulların sağlanması, tahrip olmuş köylerin yeniden kurulması ve tazminat ödenmesi gelmektedir. Bazı köylerde mahkemece verilen iade kararına rağmen toprakların sahiplerine iade edilmemesi, bu sorunun ne kadar hayati olduğunu göstermektedir. Anayurtlarına geri dönüş hazırlığı içinde olan Êzîdiler, inançlarının anayasal güvence altına alınmasını tek çözüm olarak görmektedir. Kimliklerinin ve dinlerinin resmi olarak tanınması, dini eğitim ve ibadetlerini yapabilecekleri koşulların sağlanması, kutsal mekanlarının koruma altına alınması, işgal ya da terk edilmiş Êzîdi köylerindeki tahribatın tespit edilmesi Êzîdiler’in temel talepleri olup, hükümet bu konularda somut ve kapsamlı adımlar atma sorumluluğu altındadır. Bu adımlar aynı zamanda, Türkiye'nin çoğulcu yapısını koruyarak, farklı dinsel, dilsel ve etnik grupların tümünün anayasal koruma altına alınarak eşit yurttaşlık temelinde bir arada yaşayabilmesi için de önemli bir adım olacaktır. Devletin tekçi ve asimilasyoncu politikaları sonucu yoğun baskı ve zulme maruz kalarak ülkelerini büyük ölçüde terk etmek zorunda kalan Êzîdilerin  gasp edilen haklarının iadesi için yargı ve tazminat yolunun açılması, kimlik ve inançlarının korunması ve tarihsel topraklarına geri dönebilmeleri için alınması gereken önlemlerin tespiti amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını talep etmekteyim. “

(mg)