Sarya GÖZOĞLU / JINHA

İSTANBUL - "Geçmişi geri almadan özgür bir gelecek yaratılamaz" şiarıyla çalışmalarını sürdüren Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Işıl Baş, hem eserlerin hem de kütüphanenin bulunduğu tarihi bina ve rafların her yaş grubundan ziyaretçisi olduğunu dile getirdi. Işıl, kolektif bir çalışmanın meyvesi olan kütüphanenin asıl amacının ise kadınlara dair belgelerin toplanması ve geçmişten geleceğe uzanan bir belleğin oluşturulması olduğuna dikkat çekti.

Kadın konusunda bilimsel çalışmaların daha kolayca yapılabilmesi ve kadınların çok yönlü birikimlerinin derlenebilmesi için kadın konulu kütüphane ve arşivler oluşturan Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nın vakıf ayağı 1989 yılında kurulurken, kütüphanenin açılışı ise 1990 yılına denk gelmektedir. İstanbul'un Haliç Fener semtinde açılan kütüphane ve vakıf, Jale Baysal, Füsun Akatlı, Şirin Tekeli, Zafer Füsun Ertuğ ve Aslı Davaz tarafından kuruldu. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, kadın tarihini araştırmak isteyenler için gerekli malzemelerin toplanması ve kullanıma sunulması, kadınların yaptıklarının görünür kılınması ve kadınların özgür bir gelecek inşa etmesi için çalışma yürütüyor. Çünkü Kadın Eserleri Kütüphanesi, geçmişi geri almadan özgür bir gelecek yaratmanın mümkün olmadığını savunuyor. Kadın Eserleri Kütüphanesi koleksiyonu kitap, arşiv, süreli yayınlar, efemeralar, 22 yıllık basın taramasından oluşan gazete küpürleri, kadın örgütleri koleksiyonu, özel arşiv koleksiyonu, görsel koleksiyonlar (kartpostal, afiş, fotoğraf, dia, video, kaset) ile sanatçı, yazar ve siyasetçi kadınların biyografik dosyalarından oluşuyor. Kütüphanede toplamda 12 bin 500'ün üzerinde eser bulunurken, bu eserlerin 300'ü kadınların eserlerinden oluşuyor.

'En önemli amacımız kadına dair belgelerin toplanması'

Kadın Eserleri Kütüphanesi'ne ilişkin konuşan Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Işıl Baş, "Vâkıfımız, tarih boyunca unutulmuş, görmezden gelinmiş, ikincil olarak konumlanmış kadın deneyiminin ve kadınların toplumdaki varlıklarının ortaya çıkarılması, değer kazandırılması ve toplumsal hale getirilmesi amacıyla kurulmuştur" dedi. Siyasal söylemler, edebiyat, sanat ve bilim alanlarında kadınların katkılarına ya hiç yer verilmediğini ya da çok az yer verildiğini dile getiren Işıl, en önemli amaçlarının kadınlara dair belgelerin toplanması ve geçmişten geleceğe uzanan bir belleğin oluşturulması ve korunması olduğunu ifade etti.

Materyaller 300 kadın örgütünün desteği ile toplandı

Kütüphanede bulunan 12 bin 500'ün üstünde eserin kadınların gündelik hayatlarında, çalışma, aile, ev, sağlık ve eğitim gibi konulara ışık tuttuğunu dile getiren Işıl, kütüphanenin kadın örgütlenmeleri ve politik kazanımlarına dair belgeleri de içerdiğini sözlerine ekledi. Işıl, kadın edebiyatçılar koleksiyonunda 780 yazarın kitaplarının yanı sıra, bu edebiyatçılara ait kitap tanıtımları, kişisel haberler ve biyografilerinde saklandığını kütüphanede 4000'in üzerinde farklı dillerdeki kadın konulu makale ve 1935'den beri toplanmış kadın konulu 500 tez bulunduğunu ifade etti. Işıl ayrıca, Osmanlı'dan bugüne kadınların hak arama mücadelelerini belgeleyen kadın örgütleri ve örgütlenmelerine dair tüzük, afiş, fotoğraf gibi malzemelerin 300 kadın örgütünün desteği ile toplandığını ve bu sayede bu örgütlerin arşivlerinin oluşturularak gelecek kuşaklara aktarılmasını sağladıklarını kaydetti.

'248 sanat eseri kütüphanede yer alıyor'

Kadın sanatçılar tarafından vakfa bağışlanmış 248 sanat eserinin de kütüphanede yer aldığını dile getiren Işıl, bunların yanı sıra Süreyya Ağaoğlu, Cahit Uçuk, Pınar Kür, Necile Tevfik gibi önemli isimlerin günce, mektup, aile evrak ve fotoğraflarından oluşan kişisel arşivlerin de kütüphanede yer alan değerli bilgi kaynaklarından olduğuna işaret etti. Nadir eserler koleksiyonunda yer alan eserlerden eski kadın dergilerinin orijinal kopyaları ve eski harfli kitapların da okuyucu ve araştırmacıların kullanımına sunulduğunu belirten Işıl, "Eserler genellikle bağış yoluyla toplanmakta ve modern kütüphanecilik yöntemleri ile sınıflandırılıp korunmaktadır" dedi.

'Kütüphanemizin sanat atmosferi ziyaretçileri etkiliyor'

Kütüphanenin her yaştan ve kesimden ziyaretçisi olduğunu söyleyen Işıl, "Eski dergilerden biçki dikiş örnekleri almak için gelen ev kadınlarından doktora tezi veya kitap yazmak için kaynak araştıran akademisyenlere kadar çok sayıda kadın ve erkek ziyaretçiler kütüphanemizden yararlanmaktadır" dedi. Vakfın kadınlar tarafından merak ve heyecanla karşılandığını dile getiren Işıl, "Kütüphanemizin içinde bulunduğu tarihi binanın ve raflardaki çok değerli eserlerin sunduğu bu bilgi ve sanat atmosferi vakfımızı ilk kez ziyaret edenler üzerinde büyük bir etki yaratmakta. Bu etki de, koleksiyonlarımızın hayata geçmesine, dolayısıyla da kadınların emeklerinin daha da görünür hale gelmesine katkıda bulunmaktadır" şeklinde konuştu.

 (sg/gk/mg)