Gülşen Koçuk / JINHA

HABER MERKEZİ - Kürt ulusal mücadelesinde sanatıyla, kadın duruşuyla, devrimci mücadelesiyle anılan ve kadının özgürlük mücadelesinin öncü isimlerinden biri oldu Hozan Mizgîn… Hem kadın, hem devrimci hem de sanatçı olan Mizgîn, Kürt ulusal mücadelesiyle tanışmasının ardından, 3 kimliğini yaşatmak için de büyük bir mücadele azmi ile görkemli bir direniş sergiledi.

Gurbet Aydın (Hozan Mizgîn), PKK saflarına katılan ilk kadınlardan birisi oldu. Devrimci duruşu ile sanatını harmanlayarak kendi rengini yaratan ve PKK'nin öncü kadroları arasında anılan Hozan Mizgîn, 1962 yılında Batman'ın Bilêyder Köyü'nde doğdu. 12 Eylül darbesinden önce Kürt ulusal mücadelesiyle tanışan Mizgîn, kısa bir süre sonra bir grup gençle birlikte PKK'ye katılır ve Suriye'ye geçer. Mizgîn, Beka Vadisi'ndeki eğitim kamplarında ilk olarak eğitim alan gençlerdendi. PKK içerisinde hem kültürel hem de askeri mücadele veren Hozan Mizgîn, Kürt kadını gerçekliğini somut bir şekilde yansıtan örneklerden birisidir. Kürt müziğinin eskimeyecek ve unutulmayacak sesi Hozan Mizgîn'in yaşamını yitirdiği tarih olan 11 Mayıs'ta her yıl "Kültür ve Sanat Şehitlerini Anma Günü" adı altında birçok etkinlik düzenlenir.

 Kürt kültürüne has ezgilerle buluşturan kadın

Beka Vadisi'nde aldığı eğitimin ardından Hozan Mizgîn ve Hozan Sefkan (Celal Ercan) sanatsal ve kültürel çalışmaların temellerini atmak üzere 1983 yılında Avrupa'ya gider. Mizgîn burada, Huner-Kom isimli kültür kurumunun kurucularından birisi oldu. Aynı zamanda Koma Berxwedan'ın da mimarlarından olan Mizgîn, sadece kültür çalışmaları yapmayıp, kadın kimliğinin özgürleşmesine dönük de özgün örgütlenme çalışmalarında yer aldı. Kürt kültürüne has ezgilerin bugüne kadar gelmesinde büyük öneme sahip olan Hozan Mizgîn'e ilişkin verdiği bir röportajda Ali Haydar Kaytan, "Genelde Kürt geleneksel müziğiyle de uyum içinde olan bir sese sahipti. O süreçte bu özelliği hem Önderliğimizin hem de yönetimimizin dikkatini çekti. Bu aynı zamanda PKK'nin dar anlamda bir siyasal hareket olmadığını, daha ilk temelleri atıldığında bile sanatsal çalışmalara verdiği değeri de bir yönüyle ortaya koyuyordu" diyor.

'Mizgîn Kürt kadınının en acı döneminin temsilcisidir'

Avrupa'da kültür çalışmalarının temellerini atan Mizgîn, kendisini sadece kültür çalışmalarıyla sınırlandırmaz, aynı zamanda ideolojik, politik yönüyle de kendisini geliştirir. Mizgîn, kadın, devrimci ve sanatçı kimliklerini kendisinde buluşturan ender kişiliklere ilham kaynağı olurken, çevresindeki kadınlar için de bir model olur. Mizgîn, Avrupa'da Kürt kültürünü yaşatmak amacıyla öncü rol üstlenmesinin ardından, 1987 yılında Fransa'da bir sol örgütün denetiminde bulunan bir alanda Avrupa Kürt Kültür Sanat Konferansı da gerçekleştirir. PKK'nin öncü kadrolarından birisi olan Ali Haydar Kaytan, yine Mizgîn'e ilişkin yaptığı konuşmasında onu, "Kürt kadın tarihinin en acı döneminin temsilcisiydi" diye anar. Yaşadığı dönemde kadınlar evinden dahi çıkamazken Mizgîn, devrimci kadın duruşuyla dağlarda şehirlerde mücadelesini sürdürmek amacıyla evinden çıktı.

Sanat etkinliklerini dağlarda da sürdüren Mizgîn, 11 Mayıs 1992 günü Tatvan'da çıkan bir çatışmada yaşamını yitiriyor.  Aradan 22 yıl geçmesine rağmen ağıtlara, şarkılara konu olan Hozan Mizgîn'in ezgileri "Lo Hevalo", "Gundino Hawar" kasetlerde dinleniyor olmasa da, yeni neslin müzik arşivinde hala yer ediniyor.

(gk/pk)