Gülşen Koçuk / JINHA

HABER MERKEZİ – Tarihe “isyankar” ve “özgürlük sevdalısı” olarak adını nakşeden Kürt direnişçi kadın Leyla Qasim, “Beni öldürün, fakat şu gerçeği de bilin ki benim öldürülmemle binlerce Kürt uyanacak” dedi 40 yıl önce… İdam edilen ilk Kürt kadını Leyla’nın mücadelesi, Kürt ulusal mücadelesi ve kadın mücadelesi tarafından sahiplenilerek, sözleri de anlam buldu. Aradan geçen 40 yıla rağmen hala Leyla’nın direnişi dillerde…

Tarihin direnişçi kadınlarından birisidir Leyla Qasim. İsyan ve kadın denildiğinde akla gelen ilk isimdir. Kürt halkı tarafından “Büyük Güney” olarak bilinen ve bugünkü Federal Kürdistan'da  dönemin Baas rejimine karşı isyanının sembolü olan Leyla Qasim, 1952 yılında Kerkük’te doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamlayan Leyla, Baas rejiminin Xaneqin’i Araplaştırma politikaları nedeniyle ailesiyle birlikte gittiği Bağdat’ta sosyoloji bölümünü okudu.  20 yaşında üniversitede katıldığı Kürdistan Öğrenciler Birliği’nin (YXK) en aktif üyelerinden birisi olan Leyla, Irak rejiminin Kürtlere dönük saldırıların başladığı bu dönemlerde Kürtlere yapılanlara sessiz kalamayanlardan oldu.

Baas'a karşı saflara katılır

Leyla Qasim, Irak rejimi saldırılarının şiddetlendiği dönemde peşmergelere katılma kararını verdi. Kürt ailelerini Bağdat’tan çıkardı. Irak rejimi Qeladize kentini bombaladı. Bombalama sonucunda 3 sivil yaşamını yitirdi. Daha sonra Halepçe’yi bombalayan rejim, birçok sivilin yaşamını yitirmesine neden oldu. Ardından 1974 yılı baharında Baas rejiminin Kürtlere karşı savaş açması ile, etkili bir eylem arayışına girdi Leyla ve mücadele arkadaşları. Filistinli direnişçi kadın Leyla Xalid’den de esinlenen Leyla Qasim, uçak kaçırma eylemine karar verir ve kendisini önerir. Fakat Leyla ve arkadaşları, eylemin daha başındayken rejim güçleri tarafından yakalanır.

'Benim öldürülmemle binlerce Kürt uyanacak'

1974 Nisanında yakalanarak rejimin acımasızlığını birebir yaşayan Leyla, en ağır işkencelere rağmen direnir ve ulusal kimliğinden de kadın kimliğinden de taviz vermez. Leyla ve arkadaşları için, uzun işkencelerin ardından görülen “formalite” mahkeme sonucu olarak idam kararı verilir. Yargılama sırasında Leyla’nın mahkemeye söylediği şu sözler, aradan geçen 40 yılın ardından daha da anlam buluyor:

“Beni öldürün, fakat şu gerçeği de bilin ki benim öldürülmemle binlerce Kürt uyanacak. Ben Kürdistan’ın özgürlüğü yolunda canımı feda ettiğimden dolayı sevinç ve gurur duymaktayım.”

13 Mayıs 1974 yılında “Ey Reqîb” marşını okuyarak idam sehpasına giden Leyla, yükselttiği mücadele geleneği ile Kürt ulusal mücadelesinin yürüdüğü yolda hala ilerliyor. Tarihte asılarak idam edilen ilk Kürt kadın Leyla Qasim direnişi, isyankar ve özgürlükçü ruhuyla, kendisinden sonra alevlenen Kürt kadın hareketi ve kadın özgürlük mücadelesine ilham kaynağı oldu…

Tarihte idam edilen ikinci Kürt kadın ise İran rejimi tarafından katledilerek yaşamını yitiren Şirin Elemhuli oldu.

(gk/zd)