Derya CEYLAN / JINHA

AMED - Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de sendikalardaki eril sistemin oluşturduğu politikalar nedeniyle pasif durumda bırakılmak istenen sendikacı kadınlar, her yerde olduğu gibi sendikalarda da örgütlenmeyi hedefliyor. Yaklaşık iki yıl önce oluşturulan Eğitim Sen Kadın Meclisi'nde kadınların daha fazla örgütlendiğini söyleyen kadın üyeler, hedeflerinin toplumun tüm kesimi ile dayanışma içerisinde olmanın yanı sıra, yaşama dair iddialarını büyüterek, toplumsal sorunlarda çözümleyici güç olacaklarını belirttiler. 

Dünyanın hemen her yerinde kapitalizmin başlangıcıyla beraber işçilerin 8 saatlik iş gücü, eşit ücret ve sosyal güvence taleplerine karşılık örgütlenerek oluşturdukları sendikalarda kadın işçilere yer verilmiyordu.  Sendikalarda kadınların yer almasını istemeyen erkek işçiler kadınların ücreti düşürdüğünü ve karmaşaya neden olduğunu savunuyordu. Dünya genelinde 1970'li yıllardan itibaren feminist hareketin mücadelesi sonucunda sendikaların yapısında meydana gelen değişim ve dönüşümler ile hem kadın sayısında artış yaşandı, hem de sendika yönetimlerinde bazı değişimler gerçekleşti.  Günümüzde ise Türkiye'de bulunan sendikalardan biri olan ve kadınların aktif mücadeleye katılımı ve sendikalar içerisinde cinsiyetçiliğe son vermeyi hedefine alan Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Diyarbakır Şubesi Kadın Meclisi, yaklaşık iki yıl önce oluşturuldu. Eğitim Sen'e üye kadın sayısının yaklaşık üç bin olmasına rağmen kadınların, sendikanın aktif çalışmalarında ve sendika yönetiminde yok denecek kadar az yer aldığını ifade eden Eğitim Sen Diyarbakır Şubesi Kadın Meclisi Üyesi Arin Zümrüt, kadın ve eşitlik politikalarının sendikal politikalara yansıtılması gerektiğini ifade ederek, bütün sendikalarda kadın meclislerinin oluşturulması gerektiğini söyledi.

'Sendikalarda kadınların emeği görülmüyor'

Dünyada ve Türkiye'de sendikal örgütlenmelerin eril bir zihniyetle oluşturulduğunu ifade eden Arin, eş başkanlık ve eşit temsiliyetin tartışıldığı bir dönem içerisinde sendikaların da yapılarının değiştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Arin, sendikalarda kadınların verdiği emeğin görülmediğini belirterek, "Sendikalar içerisinde kadın çalışmaları 1995 yılından bu yana sınırlı bir şekilde sürdürüldü. 2002 yılından itibaren ise kadın çalışmaları kadın sekreterliği ile güvence altına alındı. Aynı zamanda komisyonlar düzeyinde çalışmalar yürütüldü. Ancak komisyonlar düzeyinde yürütülen çalışmalarda kadın katılımının oranı giderek düştü" sözlerine yer verdi.

'Kadınların örgütlenmelerine yönelik çalışmalar yapılmalı'

Eğitim Sen Diyarbakır Şubesinin yaklaşık 10 bin üyesi olduğunu söyleyen Arin, bunun üç bininin kadınlardan oluştuğunu belirtti. Sendika içerisinde kadın sayısının fazla olmasına rağmen sendika faaliyetlerine katılma oranın düşük olduğuna dikkat çeken Arin, "Eğitim Sen bünyesinde kadın meclisi oluşturulmadan önce kadınların etkinliklere katılım oranının az olması nedeniyle bir uzman eşliğinde kadınlarla bir anket çalışması yaptık. Şunu fark ettik: Aslında görünmeyen emeğin görünür kılınması için sadece kamusal alanda değil, diğer bütün alanlarda kadınların örgütlenmelerine yönelik çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır" dedi.

'Kadın kurumları ile ortak kararlar aldık'

Kadın meclisini oluşturmaya yönelik kadın kurumları ile bir araya geldiklerini belirten Arin, kadın meclisinin oluşması yönünde kadın kurumları ile ortak kararlar aldıklarını dile getirdi. Arin, kadın dayanışmasını örgütlü bir boyuta taşımada kararlı olduklarını söyleyerek, "Kadınlar sadece kamu alanında çalışmıyor, aynı zamanda aile içerisindeki iş bölümünde kendisini feda ettiği için, hem sendikal boyutta hem de yaşamın diğer alanlarında kendine ayırmış olduğu bir vakit kalmıyor. Bu durumu azaltma yönünde çalışmalar yaptık. Daha önce yapılmış kadın kurultaylarını takip ettik, dünya örneklerini inceledik ve ne yapılabileceği yönünde bir planlama çıkardık" şeklinde konuştu.

'Sendikalarda değişim şart'

Sendikaların günümüzdeki durumunun çağın gereksinimlerini karşılayamadığını söyleyen Eğitim Sen Diyarbakır Şubesi Kadın Meclisi Üyesi Fatma Gülçiçek, yerel yönetimlerde yapılan değişimlerin sendikalarda da uygulanması gerektiğini belirtti. Fatma, sendikalarda da değişimin gerekli olduğuna işaret ederek, "Günümüzde sendikaların, demokrasi açısından yerellerdeki değişimleri dikkate almaları gerekiyor. Sendikalar şu anki durumuyla çağın gerisinde kalmış vaziyetteler. Biz de uzun süre kadınların gelmeyişine yönelik tartışmaları yürüttüğümüzde aslında insanların hiyerarşiye biraz tepkili olduklarını, devlet sistemi gibi olmasa da, sendikalarda da bir hiyerarşi olduğunu fark ettik. Bu yüzden sendikalarda hiyerarşinin aşılması gerekiyor" dedi.

'Kadın meclisi oluşturulması ile sorunlar aşıldı'

Eğitim Sen'de kadınların bir araya gelme konusunda bugüne kadar hep zayıf kaldığını söyleyen Fatma, kadın meclisinin oluşturulması ile bu sorunun aşıldığını dile getirdi. Fatma, kadın meclisinin kadınların bir araya gelmeleri konusundaki etkisine dikkat çekerek,  "Biz kadın meclisini oluşturduktan sonra dağınık olan kadın gruplarını topladık. Ergani şubemizde kadın meclisi kurulurken, Dicle, Silvan ve Bismil'de kadın gruplarımız oluşturuldu. Bu arkadaşlarımız da meclis sistemine geçmek istiyorlar" ifadelerine yer verdi.

'Kadın meclisi ile beraber sendikal çalışmalar gelişti'

Fatma, kadın meclisinin oluşmasıyla beraber sendikal çalışmaların kapsamlı bir şekilde geliştiğini söyleyerek, kadınların yaşama dair iddialarında ise büyüdüğüne dikkat çekti. Fatma kadın meclisinin iki hedefi olduğunu söyleyerek,  "Birinci hedefimiz, daha geniş sistemlerle çalışmak, işleyişimizi oturtmak, hem sosyal, hem de politik olarak birbirimizle dayanışma içerisinde olmaktır. İkinci hedefimiz ise, pratik anlamda somut çalışmalarda yer almak ve ülkenin sorunlarına dair çalışmalar yürütmektir" sözlerine yer verdi.

(dc/zd/gk)