Mekiye Görenç - Perihan Kaya/JINHA

İSTANBUL - Ötekileştirme politikaları ve hayatın olumsuz şartlarına bir başkaldırı amacıyla başlayan sokakta sanat yapan sanatçıların arasında Kürtçe ezgileriyle İstiklal Caddesi'nde dikkatleri üzerlerine çeken Özge Hoşca ve Zelal Adlin adlı sokakta sanat yapan sanatçı kadınlar, "Babaannemizden öğrendiğimiz Kürt ezgileriyle başladığımız sokak sanatını, Şehit Delila'nın türküleriyle geliştirdik. Şehit Delila'nın eşsiz türkülerini İstiklal'de haykırarak onu bir kez daha yaşatıyoruz" dedi.

Amerika'nın ve Avrupa'nın büyük şehirlerinin merkezi yerlerinde, siyahilerin ve hippilerin öncülük ettiği hayatın olumsuz koşullarına başkaldırı anlamına gelen sokakta sanat, Türkiye'nin birçok kentinde yayılmaya devam ediyor. Özellikle İstanbul'un İstiklal Caddesi boylu boyunca, bu kültürü icra eden gençlerle rastlamak mümkün. Ruhu derinden etkileyen keman, çello, santur, gitar ve mızıka sesleriyle eşsiz bir harmoniye ev sahipliği yapan İstiklal Caddesi, son bir yıldır Kürt kültürünün vurmalı ve telli çalgıları eşliğinde Kürt müziğini yapan sanatçılarla dikkat çekiyor. İstanbul'un koşturmacalı temposuna dalıp giden insanların kayıtsız kalmasına imkan vermeyen sokakta sanat yapanların arasında Kürt müziğinin zengin melodilerini halkla paylaşan sanatçılara İstiklal'in birçok yerinde karşılaşmak mümkün. Kimi zaman "rahatsız ediyorsunuz" gerekçesi ile polis tarafından gözaltına alınan Kürt gençlerin sayısı engellere rağmen giderek artıyor. Def ve sazlarıyla Kürtçe ezgileriyle yolda geçenlerin dikkatini kendilerine çeken18 yaşlarındaki Özge Hoşca ve Zelal Adlin de Kürtçe ezgileri İstiklalde yankılatan genç gruplardan biri.  "İstiklal'de bağlama çalan bir amcanın bağlamasını elinde alarak şarkı söyleyerek müzik yapmaya başladık" diyen Zelal ve Özge, yaptıkları müzikle Kürtçeyi hiç duymamış insanların ilgisini çektiklerini söyledi.

'Birçok insan Kürtçeyi tanımıyor'

Sokakta sanat yapmanın bir tür meslek dalı olarak algılanmaması gerektiğini söyleyen Özge, "Sokakta sanat yapmak bir yaşam şeklidir. Sanatın his edilerek çıkarsız bir şekilde yapılması gerekiyor. Sokakta ezgi söyleyerek tesadüfî bir şekilde başladığımız sanatımızı şu an birçok dinleyicinin büyük ilgisiyle devam ettiriyoruz" dedi.  Yurttaşlar tarafından olumlu tepki aldıklarını söyleyen Özge, "İlk müzik yaptığımızdan bu yana insanlar müziğimize karşı büyük ilgi gösterdi. Çünkü tüm dillerde müziğin yapıldığı İstiklalde Kürtçe müzik yapanlar pek yoktu. Şimdi bu sayı biraz daha arttı. Bu sayının giderek artacağını umuyorum" dedi. Kürtçe ile beraber Karadeniz'in Lazca ezgilerini de seslendirdiklerini ifade eden Özge, özellikle Kürtçe ezgileri seslendirdikleri sırada dinleyenlerin kendilerine "hangi ülkenin şarkılarını söylüyorsunuz" diye sorduklarını belirtti. Özge, "Oysa biz yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan Kürtlerin ezgilerini seslendiriyoruz. İnsanların Kürtçeye bu kadar yabancı olması, Kürt müziğinin eşsiz tınısını illa bir yabancı müziğe yakıştırması üzücü" diye konuştu.

'İstiklali sanatımızla erkek işgalinden kurtarabiliriz'

Kürt ezgilerini babaannesinden öğrendiğini söyleyen Zelal Adlin ise, "Arkadaşlarla bir gün İstiklal'de yürürken, 'bunca tarzda müzik yapılırken, biz niye Kürtçe ezgileri sokakta söylemeyelim' dedik. Bu sorunun üzerine Özgeyle,'biz de bundan sonra İstiklalde şarkı söylemeye başlayalım' dedik. O günden bu yana burada bağlama ve defimizle sokakta sanat yapıyoruz. Şimdi babaannemin öğrettiği ezgilerin yanı sıra ezberlediğim birçok ezgiyle Özgeye eşlik ediyorum" dedi. İstiklal'de daha çok erkeklerin sanat yaptığını belirten Zelal, "İlk günlerde ailemizin ve çevrenin bize nasıl yaklaşacakları konusunda endişelerimiz vardı. Fakat bunu aştık. Buradan geçen binlerce Kürt bizi dinledikten sonra, 'sizinle gurur duyuyoruz' diyor. İnsanların sıcak yaklaşımı bizi sevindiriyor" şeklinde konuştu. Zelal ayrıca, "Yıllardır erkeklerin işgal ettiği İstiklal'i kadın sanatçıların sanatı sokağa taşımalarıyla normale döndürebilir" diye kadınlara çağrıda bulundu.

'Delila'yı ezgilerimizle yaşatıyoruz'

"Ezgilerimizde gerilla Delila'yı ezgilerimizle yaşatıyoruz" diyen Zelal, Uludere'de çıkan çatışmada yaşamını yitiren Delila kod adlı Şenay Göçer'in türkülerini seslendirdiklerini söyledi.  Zelal, "Gerilla Delila'yı kendimize örnek alıyoruz. Delila'yı türkülerle yaşatıyoruz. Delila'nın türkülerini her seslendirdiğimizde çok büyük bir heyecana kapılıyoruz. Bu heyecanımız dinleyicilerimize de yansıyor" diye konuştu. Bölgede birçok kişinin sanatsal anlamda ilerlediğini söyleyen Zelal, "Ben en çok memleketim Van'da da sokakta sanat yapmayı isterdim. Van ve daha birçok kentte henüz bu kültür ilerlemedi. Bunun öncülüğünü kadınlar yapabilir. Kürt kadınlar, jin jîyan azadî sloganını sokak sanatıyla pekiştirerek Kürdistan'da sanatın sokakta yağılması kültürüne öncülük edebilir" dedi.

(pk/zd/mg)